|
 |
|
|
İlk üç ayda bütçe performansı
2006 yılının birinci çeyreğine ilişkin merkezi yönetim bütçe rakamları belli oldu. Önce vatandaş olarak denetim hakkımızı etkin kullanabilmenin gereği olan saydamlıkla ilgili hususlara değinmek istiyorum.
Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü 2005 yılının ilk üç ayına ilişkin harcama rakamlarını yeni tanıma uygun olarak web sayfasında yayımladı. Böylece harcamaları geçen yılla karşılaştırabilmek mümkün hale geldi. Bu olumlu uygulamanın ilk üç ayla sınırlı kalmayacağını umuyorum.
Hazine Müsteşarlığı IMF ile yapılan programdaki tanıma uygun bütçe ve toplam kamu dengesi rakamlarını üç aydır yayımlamıyor. Bundan vazgeçildiyse bu çok önemli bir eksiklik olur.
Telekom geliri!
Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri ile düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirlerine ilişkin geçen yılın verileri hâlâ eksik. Son olarak vergi dışı normal gelirler içinde Telekom özelleştirme gelirleri başlığı altında gösterilmesi gereken 1.5 milyar YTL'lik tahsilatın ocak ayında diğer vergi dışı gelirler altında adeta saklanmasının gerekçesini anlayamadım.
Elimizdeki verilerle yapabildiğimiz merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri tablosu aşağıda.
| Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri (Ocak-Mart) | | (Milyar YTL) | 2005 | 2006 | 3 Aylık Artış (%) | Yıllık Artış Hedefi (%) | | Harcamalar | 33.5 | 39.4 | 17.6 | 10.6 | | 1-Faiz Hariç Harcama | 21.5 | 28.1 | 30.5 | 14.4 | | - Sosyal Güvenlik Hazine Yardımları | 5.8 | 8.1 | 40.7 | 0.1 | | 2-Faiz Harcamaları | 11.9 | 11.3 | -5.5 | 1.3 | | Gelirler | 30.5 | 38.3 | 25.5 | | | 1-Genel Bütçe Gelirleri | 30.5 | 37.8 | 23.7 | 7.3 | | Vergi Gelirleri | 25.9 | 31.3 | 20.8 | 10.5 | | 2-Özel Bütçeli Üdarelerin Öz Gelirleri | ... | 0.5 | | | | 3-Düzen. ve Denet. Kurumların Gelirleri | ... | 0.1 | | | | Bütçe Dengesi | ... | -1.0 | | | | Faiz Dışı Denge | ... | 10.2 | | | | Faiz Dışı Denge (IMF Tanımlı) | 7.6 | | | | | TÜFE Endeks | 343.8 | 371.6 | 8.1 | | |
Tablodan, ilk üç ayda faiz hariç harcamaların enflasyonun çok üstünde bir hızla arttığı görülüyor. Ayrıca harcama artışları tüm yıl için öngörülenin de çok üstünde. İlk üç aydaki gelişmeler harcamalara oldukça hızlı başlandığını ortaya koyuyor. Alt detaylara da bakıldığında personel giderleri dışındaki tüm harcamalarda geçen yıla göre çok yüksek artışlar var.
Sosyal güvenlik kurumlarına (SGK) yapılan transferlerdeki yüzde 41 oranındaki artış yılın tamamı için öngörülen artışın çok üstünde. Bu kalemde başlangıç ödeneklerine bu yıl da sığılamayacağı açıkça görünüyor. Diğer taraftan IMF ile yapılan anlaşmada ilk üç ayda SGK açıklarının 6.1 milyar YTL'yi aşmaması performans kriteriydi. Bu kurumların açıkları karşılığında bütçeden yapılan transferlerin 8.1 milyar YTL'ye ulaşması bu kriterin muhtemelen tutturulamadığını gösteriyor.
SGK açıkları
İlk üç ayda faiz giderleri geçen yıla göre geriliyor. Bu yıl da faiz giderlerinin öngörülenden düşük olacağı anlaşılıyor.
Genel bütçe gelirlerindeki artış, enflasyonun ve yılın tamamı için hedeflenen artışın oldukça üstünde. Ancak ilk üç ayda faiz dışı harcamaların gelirlerden çok daha hızlı artması yıl sonu faiz dışı denge hedefi bakımından riskli bir durum yaratıyor.
İlk üç ayda ulaşılan 10.2 milyar YTL tutarındaki faiz dışı fazla ise yıl sonu hedefinin yaklaşık üçte birinin ilk üç ayda gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Bu rahatlatıcı.
Banka temettüleri ile faiz ve özelleştirme gelirlerini bundan düşerek elde ettiğimiz IMF tanımlı fazla ise 7.6 milyar YTL oluyor. Toplam kamu faiz dışı dengesi için konan üç aylık performans kriteri de 7.6 milyar YTL. KİT açıkları sürpriz yapmazsa bu kriter tutturulabilir.
Sonuç olarak, bütçe uygulaması ilk bakışta göründüğü kadar parlak olmasa da, ilk üç ayda SGK açıkları dışındaki hedefler tutturulabilir. Ancak yılın geri kalan bölümünde başta SGK transferleri olmak üzere, harcama artışlarına dikkat etmek gerekiyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
