|
Petrolde felaket senaryoları
Prof. Satman'a göre Suudi Arabistan'da darbe olursa petrol 262 dolara, İran petrol ambargosu uygularsa 131 dolara fırlayabilir
İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Abdurrahman Satman'ın Bahçeşehir Üniversitesi'ndeki Enerji Sempozyumu'nda bizlerle paylaştığı veri, bilgi ve yorumlardan, sizlere aktarmak istediğim bir bölüm daha var.
Dünkü yazımda tüketim arttığı halde petrolün de, doğalgazın da ömrünün uzadığından, rezervlerin arttığından söz etmiştim. Bugünse petrolde felaket senaryolarıyla girelim konuya.
Hermitage Capital'in yetkilisi Bill Browder, bu yılki Davos Dünya Ekonomik Forumu toplantısında, dünyanın değişik bölgelerindeki istikrarsızlıkların petrol fiyatlarına yansımasını incelemiş. Üstteki tabloda da görebileceğiniz gibi Cezayir'deki bir siyasi istikrarsızlık, petrol fiyatlarını bugünkü düzeyinden fazla zıplatmıyor, ama Nijerya'da iç savaş çıktığı takdirde petrolün varili 100 dolara dayanıyor.
Sempozyumda bu tabloyu önümüze koyan Prof. Satman, "Ben inanıyorum ki Suudi Arabistan Krallığı çöksün, orada bir darbe olsun, petrol piyasası da altüst olur. Hiç kimsenin duruma müdahale etmesi mümkün de olmaz. Piyasalar, fiyatlar, dünya ekonomileri altüst olur. Birkaç ay değil, birkaç yıl sürer bunun atlatılması. Türkiye çöker," diyor.
Stratejik rezerv
Petrolün, doğalgazla birlikte en az 20 - 30 yıl daha dünya enerji piyasalarının belirleyici unsuru olduğunun altını çizen Prof. Satman, depolama konusunda ABD'yi örnek göstererek, Türkiye'nin harekete geçebileceğine işaret ediyor:
"Petrol keskin bir bıçak üzerinde. Ne kadar üretirseniz, o kadar tüketmek zorundasınız. Veya tüketeceğiniz kadar üretmek zorundasınız. Ürettiğiniz şeyi saklayamıyorsunuz.
Petrolü dünyada saklayabilen, stratejik rezervi olan tek ülke var: Amerika. Bir kriz çıktığında bütün dünya, ABD ne yapacak diye bekliyor. Petrol fiyatı artarsa, Amerika depolarını devreye sokuyor. ABD eğer fiyatların özellikle artmasını isterse, daha fazla depolayarak arzı azaltıyor. 6 - 7 yıl önce Clinton döneminde başladı bu uygulama. Şimdi Avrupa Birliği de hem petrol, hem de doğalgaz depolamaya başladı. ABD'nin 100 milyon ton kadar stratejik rezervi var."
20 yılda yakalarız
2004'te Türkiye'de kişi başına enerji tüketimi 1231 kWh; dünya ortalaması ise 1550 kWh. Satman'ın gösterdiği bir başka slaytta dünya nüfusu son 50 yılda 2 kat artarken, aynı dönemde enerji tüketiminin 6 kat, yani dünya nüfusundan 3 kat daha hızlı arttığı dikkati çekiyor. Çünkü hem hayat standardı yükseliyor, hem de hayatı kolaylaştıran ama ek enerji gerektiren teknolojik aletlerin kullanımı yaygınlaşıyor.
Türkiye'de son 50 yılda nüfus artışı da, enerji tüketimindeki artış da dünya ortalamasının üzerinde. Nüfus 3.3 kat, enerji tüketimi 11.3 kat artmış. Prof. Satman kişisel bir merakla Türkiye'nin, dünya ortalamasını ne zaman yakalayacağını araştırmış ve ilk kez enerji sempozyumunda, kendi hazırladığı bir grafik eşliğinde bizlere açıkladı:
"Enerji tüketiminde 2026 yılında dünya ortalamasını yakalayacağız. Artı - eksi sapma olabilir."
Not: Dünkü grafikte teknik bir hata sonucu birim, yıl yerine % yazılmıştır. Düzeltir, özür dilerim.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
