
|
|
|
 |
|
|
ÖNEMLİ OLAN, ERGENLERİN AİLEDEN KOPUK YAŞAMALARINA FIRSAT TANIMAMAK...
"Aile içinde şiddete yer vermeyin!"
Okullarda şiddete toplumun hemen her kesiminden tepkiler yağmaya devam ediyor. "Okullarda Şiddete Son" sloganıyla yola çıkan Milliyet gazetesi de, konuyu uzmanlarla birlikte masaya yatırdı. Milliyet'in düzenlediği forumun katılımcılarından Prof. Dr. Betül Aydın, okulda şiddeti Milliyet Kitap okurları için yazdı.
Prof. Dr. BETÜL AYDIN / Güncel
Okullarda şiddet, son zamanlarda ülkemizin gündemine oturan en önemli konulardan bir tanesi. Geleceğimizin güvencesi olarak baktığımız, yarınları emanet etmeyi umduğumuz çocuklarımızın bugün sergiledikleri şiddet fotoğrafları, gerek anne babaları gerekse de konuyla ilgilenen eğitimci ve uzmanları kaygıya düşürecek bir boyuta ulaşmış bulunuyor.
Aslında gençlerde suça eğilim ve şiddet olaylarının artışı sadece ülkemizin değil, tüm dünyanın üzerinde durduğu bir sorun olarak göze çarpıyor. Hızla sanayileşen toplumların ortak sorunu olan göç ve göçlerin yarattığı arada kalmışlık duygusu, gençleri yeni kimlik arayışlarına itiyor, kimlik arayışlarını kendilerini kolaylıkla heyecanlandıran, harekete geçiren olumsuz modeller üzerinden doyuran gençler, kolayca yanlış yollara sapabiliyor.
Suç oranlarının çarpıcı bir şekilde ortaya koyduğu gibi, en fazla suç işlenen yaşların 15-24 arası olduğu görülüyor. Genellikle ilkokul mezunu erkeklerden oluşan grubun yüzde 90'ı büyük şehirlerde yaşıyor. Kırsal kesimde suç oranının yüzde 10 olması, sorunun kaynağının kentleşmeyle olan bağlantısını da açıkça gözler önüne seriyor.
Ben senin farkındayım!
Suç işleyenlerin büyük çoğunluğunun düşük sosyoekonomik seviyeli ailelerden geldiği görülüyor. Rakamlardan da anlaşılacağı gibi gençlik suçluluğu, kentleşmenin ayrılmaz bir sonucu. Hızla gelişen ve değişen topluma ayak uydurmaya çalışırken çekilen toplumsal sıkıntılar, ailelerin çocukları üzerindeki denetim ve değer oluşturma mekanizmalarını da kontrollerini de sarsıyor. Ergenlik çağında gençler, gelişimsel özellikleri itibariyle ikilemli duygu ve davranışlar sergilerler. Enerjilerini uygun yollarla boşaltabilmeleri için, muhtelif sportif, sanatsal ve sosyal faaliyetlerin içinde yer almalarına imkan tanımak gerekir.
Ergenler kendilerini ifade edebilmek, dinlenilmek, anlaşılmak, kısaca fark edilmek isterler. "Ben senin farkındayım", "Seni anlıyorum", "Seni önemsiyorum" mesajları ergenler için çok önemlidir. Anlaşılmadığını, önemsenmediğini düşünen gençler, bu amaç uğruna olumsuz ve risk içerikli davranışlara yönelebilirler.
Dikkat çekmek, akranları arasında güç ve otorite kurmak adına, zorbalık, şiddet veya saldırganlık içeren hareketlerde bulunabilirler. Kabadayılık yaparak kendine göre geliştirdiği kurallar çerçevesinde, grup üyelerinin veya grup dışı bireylerin davranışlarını yönlendirmek isterler. Karşı gelindiğinde, kız arkadaşlarına yan bakıldığında, psikolojik veya fiziksel güç kullanabilirler. Koymuş olduğu kurallara göre hareket edildiği zaman gücünü, sözünü ve etkisini kanıtlamış olacak ve kendini önemli hissedecektir.
Ailede demokratik ortam
Oysa kendini önemli hissedebilmesi için iç mekanizmalarının, 'ben' değerinin gelişmiş olması yeterlidir. Aile ve aile ortamı ergenlerin psikososyal gelişiminde birinci derecede belirleyici kaynaklardır. Bu itibarla aile içi iletişim ve nitelikli birliktelik önemlidir. Aileler şu hususlara özen göstermelidir:
Aile içinde şiddete yer vermeyin.
Anlaşmazlıklarınızı güç kullanarak değil, herkesi dinleyip anlamaya çalışarak çözün.
Yaşadığınız zorlukları, aile meclisinde paylaşın. Ekonomik sıkıntı çekiyorsanız da, iş ortamıyla ilgili bir sıkıntınız varsa da bunu çocuklarınızın bilmesinde önemli bir sakınca yoksa, paylaşın. Bilmeleri sizi daha iyi anlamalarına vesile olacaktır.
Aile üyelerinin birlikte sohbet edebilecekleri bir zaman dilimi yaratın. İyi örnek olup paylaşımlarda bulunduğunuz zaman onların da anladıklarını göreceksiniz.
Aile meclisinde herkesin söz alabileceği, demokratik bir ortamın olmasına özen gösterin.
Suçlayıcı nitelikte mesajlar içeren cümleler kurmayın. "Sen bizimle konuşmuyorsun" yerine "Bugün canın konuşmak istemiyor" diyebilirsiniz.
Birlikte yapabileceğiniz, gezi, yürüyüş, spor gibi faaliyetler tasarlayın. Bu faaliyetler konusunda zorlayıcı değil, öneri getirici olun.
Ekranda izlenenleri birlikte yorumlayın. Olumlu, olumsuz eleştiriler yaparak irdeleyin. İzlenenleri ergenin de değişik açılardan görmesini sağlayın.
Bu önerileri arttırmak elbette mümkün. Ancak önemli olan ergenlerin aileden kopuk yaşamalarına fırsat tanımamak. Onların yanında olabilmek. Ergenin her zaman model olarak izleyebileceği yetişkinlere ihtiyacı vardır. Kendisini bulmak, tanımak, kanıtlamak için, uygun modellerle birlikte olması, olumlu sosyal davranışlar geliştirebilmesi için önemlidir.
Marmara Üniversitesi, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı Başkanı
OKUMA LİSTESİ
"Çocukta İç Disiplin mi Dış Disiplin mi?" / Thomas Gordon / Sistem Yayıncılık Etkililik Eğitimi Dizisi / 1999
"Çocuk ve Ergen Psikolojisi" / Betül Aydın / Atlas Yayın Dağıtım / 2005
"Çocuk Ve Suç" / Haluk Yavuzer / Remzi Kitapevi / 1990
"Kimliğini Arayan Gençliğimiz" / Özcan Köknel / Altın Kitaplar Yayınevi / 2001
"Gençlik Çağı, Ruh Sağlığı ve Ruhsal Sorunlar" / Atalay Yörükoğlu / Özgür Yayınları / 2000
"Gecekondulaşma ve Çocuk Suçluluğu" / İ.H. Hancı / Adli Tıp Dergisi:11 / 1995
"Gecekondu Gençliği" B. Gökçe / Hacettepe Üniversitesi Yayınları / 1971
"Çocuk Suçluluğu - Biyo-Psiko-Sosyal Açıdan Ergenlik" O. Tuncer / Ege Üniversitesi Matbaası / 1976
"Şehir Ve İnsan" / K. Görmez / Milli Eğitim Basımevi / 1991
"Reducing School Violence Through Conflict Resolution" / D.W Johnson, R,T. Johnson / Association For Supervivision & Curriculum Development / 1995
"Preventing Violence İn School: A Challenge To American Democracy" / J.N. Burstyn, NJ, Mahwah / Lawrence Erlbaum - Associates, Incorporated / 2001
"The Respectful School: How Educators And Student Can Conquer Hate And Harassment" / S. Wessler / Association For Supervivision & Curriculum Development / 2003
"Deadly Lessons: Understanding Lethal School Violence" / M. H. Moore / Washington, DC, USA: National Academic Pres. / 2002
"Working With Trouble Youth In School: A Guide Gor All School Staff" / G . Mcauliffe, (Editor) / Greenwood Publishing Group, Incorporated / 2002
"Bullying At School" / D. Olweus / Routge Inc. / 2001
|
|
|

|
|