|
 |
|
|
Elektrik ihracatında ihalesiz dönem başladı
İletim hatlarından yapılan elektrik ihracat ve ithalatı artık ihalesiz olacak. Yasada yapılan değişiklik, Irak'a elektrik satan 'Kartet'in önündeki engellerin kaldırılması' olarak yorumlandı
GÜLÇİN ÜSTÜN Ankara
TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen Elektrik Piyasası Kanun Tasarısı'na eklenen maddeyle, kamu tekelinde olan iletim hatları kullanılarak yapılan elektrik ihracat ve ithalatının ihalesiz yapılmasının yolu açıldı. Değişiklikle Irak'a elektrik satan, ancak kapasite artırım onayı alamayan Kartet A.Ş.'nin önündeki engellerin kaldırılması 'adrese teslim değişiklik' yorumlarına neden oldu.
TBMM Genel Kurulu'nda tasarıya eklenen maddeyle yurtdışından elektrik ticareti yapacak şirketlerin nasıl belirleneceğine ilişkin esaslar yeniden düzenlendi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), söz konusu enterkonaksiyon hatlarını hangi şirketin kullanacağının kapalı zarf usulü ile yapılacak ihaleyle belirlenmesini karara bağlamıştı. Bu çerçevede ihalede en uygun teklifi veren özel sektör şirketinin iletim hattını kullanarak ihracat ya da ithalat yapması esası getirilmişti. EPDK bu kararını, iletim hatlarının kamunun tekelinde olduğu ve tüm şirketlere rekabete açık şekilde sunulması gerektiği esasına dayandırmıştı. Bu çerçevede, iletime yatırım yapan şirketlerin kapasitesinin yüzde 50'sini kendi ticareti için kullanması sınırı getirilmiş, yüzde 50'sinin ise özel sektöre açılması öngörülmüştü.
İlk başvurana verilecek
TBMM Genel Kurulu'nda yasa değişikliği tasarısına eklenen ek maddeyle EPDK'nın elektrik iletim hatlarının kullanılmasına ilişkin onay yetkisi elinden alınırken, iletim hattını kullanacak firmaların ihale ile belirlenmesi şartı da kaldırıldı.
Düzenlemeye göre, ithalat ve ihracatta enterkoneksiyon kapasite tahsisi Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'ye (TEİAŞ) ilk başvuran firmaya verilecek. TEİAŞ'ın 'İlk başvuran ilk kapasiteyi kullanır' ilkesine göre yapacağı tahsis işlemi sonucu işi alan firma, kapasite doldurulana kadar hatları kullanabilecek. Eklenen maddeyle iletim tesisi yapan yatırımcıya fizibilitede yer alan süre kadar tesisi kullanma hakkı verildi.
Tek sözleşmeli firma
Irak'a elektrik satan Kartet A.Ş., kapasite artırmak için başvurduğu EPDK'dan yanıt alamayınca 2005'te dava açmış, işin ihalesiz olarak verilmesi ve kapasite kullanımına sınır getirilmemesini talep etmişti. Tasarıya eklenen "İlk başvuran ilk kapasiteyi kullanır prensibi uygulanır" maddesiyle Kartet'in kapasite artırımının ve iletim hakkı kullanımının yolu açılmış oldu. Madde uyarınca ticaret hakkı almak için başvuran firmaların sözleşme yapmış olması gerekiyor. Halihazırda elektrik ticareti için sözleşme yapan tek firmanın Kartet olması, tasarıya bu maddenin Kartet için eklendiği yorumlarına neden oldu.
'Sadece Kartet yararlandı' iddiası
Irak'a 2003'te yıllık 200 megavat elektrik ihracına başlayan Karadeniz Toptan Elektrik Ticaret A.Ş (Kartet) ihracat teşvikiyle Mart 2004'te yıllık miktarı, bin megavata çıkardı. Geçen yıl LPG Kanunu'na eklenen geçici maddeyle, özel şirketlere elektriği doğrudan Elektrik Üretim A.Ş.'den (EÜAŞ) alma imkânı tanınmıştı. Önceki uygulamada EÜAŞ, elektriği Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş'ye (TETAŞ), TETAŞ da diğer toptan dağıtım şirketlerine satıyordu. Düzenlemeyle TETAŞ aradan çıkarılarak fiyat avantajı sağlanmıştı. O dönemde de düzenlemeden sadece Irak'a elektrik ihraç eden Kartet'in yararlandığı iddiaları gündeme gelmişti.
|
|
|

|