|
 |
|
|
Son günlerde neden sallandık?
Son birkaç gündür Türkiye'de piyasalar önemli bir çalkantı içinde. Borsa oldukça durağan, kur son derece oynak ve bono faizleri de bir hayli yükselmiş bulunuyor.
Kimileri (hatta birçokları) bunu ABD Merkez Bankası FED'in faiz artırımına, ya da FOMC'deki, yani Federal Açık Piyasa Komitesi'ndeki genel anlayış değişimine bağlıyor. Malum, çarşamba günü FED, faizleri yeniden yüzde 0.25 artırarak yüzde 5'e kadar getirdi. Bu son derece önemli.
Son birkaç yıldır ABD'deki faiz değişimleri, gelişmekte olan ülkelerin mali piyasalarının temel belirleyicisi oldu. Ancak gerçekten Türkiye'deki son gelişmeler bu dış dinamikten mi kaynaklandı? Açıkçası, biz kuşkuluyuz.
Elbette ABD faizlerinin bir etkisi var. Ancak bu etki daha çok içeriden kaynaklanıyor. Gelişmekte olan ülkelerin mali piyasaları geçen hafta gayet sakindi. Mesela Peru, Hindistan, Kolombiya, hatta Başkan Chavez'in petrol üzerindeki vergilerin yüzde 34'ten 50'ye çekileceğini açıklamasına rağmen Venezüella ve Endonezya piyasaları gayet sakindi.
Brezilya ve Rusya, aksine, olumlu sinyaller veriyordu. Demek ki, gelişmekte olan diğer piyasalar etkilenmediğine göre, global bir etkilenmeden bahsetmek doğru değil.
Algılama değişti
O zaman Türkiye'ye özgü bazı algılama değişimleri var demektir. Türkiye'de son günlerde ekonomik alanda piyasaları rahatsız edebilecek iki önemli ekonomik veri açıklandı. Biri, nisan ayı enflasyonu, diğeri cari işlemler açığı. Nisan ayı enflasyonu (yüzde 1.34) gerçekten yıllık hedefin şaşabileceği izlenimini veriyor. Nitekim, piyasadaki beklentiler artık hedefin oldukça üstünde. Zaten biz uzun süredir, hedefin yakalanmasının zorlaştığını yazıyorduk. Kaldı ki, petrol fiyatları böyle seyrederse bu büsbütün zorlaşacak demektir.
İlk üç ay için açıklanan cari işlemler açığı olağanüstü bir artışı gösteriyor: Yüzde 24. Böylece ortaya 8.6 milyar dolarlık bir artış çıkmış durumda. Yıl sonunda ortaya 35 milyar dolarlık açık çıksa şaşmamak gerek.
Üstelik bu artış petrol fiyatı çok daha düşük düzeylerdeyken ortaya çıkmış. Hele fiyatlar bugünkü düzeyinde kalır, ya da daha da yükselirse cari açık büsbütün sorun haline gelecektir. Bunu da herkes görüyor.
Sorun içeride ve ekonomik
Siyasal alanda bir iç, iki de dış gelişme var: İç gelişme Sosyal Güvenlik Yasası'nın Cumhurbaşkanı tarafından geri çevrilmesi. (Erdemir'in özelleştirmesinde de bir sorun çıktı ama çabuk hallolacak görünüyor) Asıl önemlisi ise dış gelişme.
ABD'nin ve uluslararası örgütlerin İran üzerindeki baskısı artıyor. Bu da gelişmekte olan ülkeler içinde en çok Türkiye'yi ilgilendiriyor. Çünkü İran'la kapı komşusuyuz.
Bütün bunların sallanmada etkisi olabilir. Ama sonuçta TL bonolar satıldı, döviz alındı. Ancak borsa büyük düşüş göstermedi. Eurotahvil piyasasında da yüklü satışlar olmadı. Demek ki, enflasyon hedefinin şaşması kaygısıyla bonolar satıldı ve cari işlemler açığının şişerek kura yansıması kaygısıyla da döviz alındı.
Bundan başka sayılanlar geçerli olabilir ama özünde dış açık ve enflasyon kaygı uyandırmaya başladı. Yanlış anlaşılmasın; Türkiye'ye güven sürüyor. Borsa ve eurotahvil piyasası sağlam. Ancak bu iki olumsuz gelişme mide bulandırdı.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Çankaya muhalefeti
CUMHURBAŞKANI Sayın Sezer, sosyal güvenlik re... | |  | Çetin ALTAN | | "Korkutucu" olmak mı, "sevilen" olmak mı?
"Aile" yapısının görünmeyen terazisine şöyle ... | |  | Melih AŞIK | | Müdahil lider...
CHP lideri Deniz Baykal, cumhurbaşkanlığı se... | |  | Fikret BİLA | | Baykal: 'Makul AKP'li formülü gerçekçi
İlhan Selçuk'un Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Se... | |  | Hasan CEMAL | | Erdoğan, Çankaya, seçim(1)
Başbakan Erdoğan kamuoyu yoklamalarını, seçim... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Votka ve tehlike
Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Pyotr Stegniy, "... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Ve MEF kapandı...
Dershane sektöründeki rahatsızlık, MEF'in 34 ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Son günlerde neden sallandık?
Son birkaç gündür Türkiye'de piyasalar önemli... | |  | Sami KOHEN | | Kim, ne kazanır ...veya kaybeder?
FRANSA Ulusal Meclisi'nin "Ermeni soykırımını... | |  | Metin MÜNİR | | Turkcell'de Alfa yüzünü gösteriyor
Turkcell destanına dün yeni bir kişilik daha ... | |  | Faik ÖZTRAK | | Büyü bozuldu
Mart ayı ödemeler dengesi rakamları belli old... | |  | Hasan PULUR | | Okurlarla baş başa...
BUGÜN okurlarımızla baş başayız. | |  | Derya SAZAK | | Sezer'in vetosu
Mezarda emeklilik yasası Çankaya'dan döndü. C... | |  | Meral TAMER | | İstanbul'un en görkemli 10 ağacı neden seçilmez?
Gazetedeki masamda enfes bir katalog kitap du... | |  | Ece TEMELKURAN | | Nar kalpler - 2
Sıradan insanlarız biz, en zoru bizimkisi. Li... | |  | Güngör URAS | | Erzurum'da huzur 'iş ve aş'a bağlı
Mustafa Akyıl, Diyarbakırlı. Eskiden beri pam... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Schröder ile ufuk turu
Siyasilerin büyük bölümü çok dikkatlidirler. ... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
