|
 |
|
|
Amaç ve yaşam değerlerini yitirenler ne yapar? (2)
Satır Arası / Deniz Sipahi
Dün kaldığım yerden devam ediyorum. Son yıllarda yaşanan ve artan şiddet olaylarına konunun uzmanları Prof. Dr. Gönül Budak ve Araştırma Görevlisi Olca Sürgevil'in yorumlarının bir kısmını size aktarmıştım. Bugün de sürdürüyorum. Sizin de dikkatinizi çekiyordur.
Sokaktaki, görevinin başındaki, evdeki insan da gergin, toleransı az ve gelecekten umutsuz.
Bu tükenmiş insanlar herkesin kendi çıkarı için çalıştığına giderek daha fazla inandıkça; etraflarındakilere kötü davranmaya, depresif tavırlar sergilemeye başlıyorlar.
Aslında bu tepkiler, insanın kendisinin koruma isteğinden başka bir şey değil. Amacını ve yaşama ilişkin tüm değerlerini kaybetmiş bu insanlar, adeta bir girdap içinde başı boş bir halde trajik bir yok oluşa doğru yol alıyor.
Elbette karamsarlık maskemizi takıp geleceğe öyle bakalım demiyorum. Ama değerlerimizin yeniden yerine gelebilmesi için şimdiden önlemlerimizi almamız gerektiğini söylüyorum.
İşte Budak ve Sürgevil'in yorumları... Kaldığımız yerden...
Toplumun çıldırmış gibi davranması bir tesadüf değil
Yöneticilere, düzene, sisteme güvenini kaybetmiş olan insanlar tükenmiş ve bunun doğal bir yansıması olan şiddete başvurarak çıkış arıyor. Başka bir deyişle, tükenmiş toplumumuz çok ciddi sosyal patlamalara sahne oluyor.
Çocuktan yaşlıya tüm toplum geleceğe karşı umudu kalmadığından, parasızlıktan, işsizlikten, takdirsizlikten, fazla çalışıp az kazanmaktan mutsuz.
Adeta bir toplumsal cinnetin tam ortasındayız.
Toplumumuzda uzun zamandır, değersizlik değer haline gelmiş, gelir dağılımı giderek daha adaletsizleşmiş, ahlaksızlık ve hırsızlık hoşgörü sınırlarını zorlayacak kadar tırmanmış. Toplumsal eğitimde son derece önemli olan televizyon, maalesef yozlaşmış ilişkileri, kadının aşağılandığı, toplum ve aile yapısını derinden zedeleyecek aykırılıkların sergilendiği, şiddet, argo ve küfrün iletişimde etkinliğin bir yolu olarak gösterildiği, doğa üstü olduğu söylenen ve hiçbir zaman kanıtlanma olanağı bulunmayan konularla insanların uyutulduğu, boş hayaller ve gerçekleşmesi mümkün olmayan hayallere kaptırıldığı programlarla dolu.
* * *
Bir yandan çaresizlik, diğer yandan umutsuzluk ve değer diye dayatılan değersizlikler yüzünden çocuklar; bıçak, tabanca taşıyıp argo konuşarak sapkın ve şiddet dolu davranışlar sergilerken, olayın ciddiyetini anlayıp gerekli önlemleri yetkililerin almaması aileleri tüketiyor.
Parasızlık ve işsizliğe, kışkırtılmış tüketim alışkanlıkları eklenince güç arayan yetişkinler, kazandıklarından fazlasını harcama eğilimine girerek kredi kartı cinneti tuzağına düşüyor. Düştükleri çıkmaz derinleştikçe, ailelerine ve kendilerine kıyarak en olmayacak çıkışa yönelebiliyor.
Gücün; mafya davranışı ve aşırı tüketme, marka giyme ve zengin yaşama biçiminde olacağını dayatan yanlış değerler, hırsızlığı, yolsuzluğu ve silahı haklı göstermekte ve şiddet farklı versiyonlarla toplumda giderek yaygınlaşıyor. Para veya silaha sahip insanlar yaşı ne olursa olsun kendisini diğerlerinden üstün tutuyor ve güçlü hissediyor.
Toplumsal şiddetin nedeni, toplumsal tükeniştir. Her toplum bu türden manzaralarla karşılaşabilir. Böyle durumlarda yapılması gereken duyarsızlaşmış ve yaşanan hiçbir şeye aldırmayan bireyi tekrar duyarlı kılacak önlemlerin alınmasıdır.
* * *
Tükenmişlik ve şiddetle mücadele, bu olguların toplumsal bir sorun olarak algılanıp değerlendirilmesiyle başlar. Bir sorunun varlığını kabul etmek ve önemini kavramak mücadelenin başlangıcını oluşturur.
Toplumsal kurumların, toplumsal alt kültürlerin ve toplumu oluşturan bireylerin çatışması; çatışmayı yaşayanların denge durumlarının bozulmasına neden olmaktadır. Kendisini baskı altında hisseden taraflar, çekilme, saldırma, olgun olmayan mantıksız davranışlarda bulunma biçiminde baskıdan kurtulmaya çalışabilirler. Çatışma süresi uzadıkça ve çatışmalar arttıkça davranışlar bireyin tükenmişlik düzeyine göre farklı varyasyonlar şeklinde karşımıza çıkar. Bu nedenle yöneticilerin baskı yaratan nedenleri bularak baskıyı azaltıcı önlemler alması gerekir. Toplumdaki farklılıkları uzlaştırarak, insanları ve grupları birleştirerek, şiddetin nedenlerinin özüne inerek önlemler alınmalıdır.
Tükenmişlik uzun süreli bir süreçtir; bu nedenle tükenmişlikle mücadelede de sabırlı olunmalı ve palyatif çözümlerden çok radikal önlemlerle insanlara kaybettikleri güven duygusu ve umutları yeniden kazandırılmalıdır.
dsipahi@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
