|
 |
|
|
İlaç kaplı stentler baypası düşürdü
Prof. Murat Tuzcu'ya stent ve baypas ameliyatlarını sorduk. Tuzcu, ilaçlı stentlerin damarda yeniden daralmayı önlediğini, bu nedenle önemli olduğunu söyledi. İlaçlı stent kullanımıyla baypas ameliyatlarının azaldığını da belirten Prof. Tuzcu, ancak bazı daralma türlerinde baypasın kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti
Kalp tedavisinde son gelişmeler - 3
Ayşegül Aydoğan
Damar tıkanıklıklarının tedavisi konusunda pek çok araştırması ve çalışması bulunan Cleveland Clinic İntravasküler Ultrasonografi Laboratuvar Başkanı Prof. Dr. Murat Tuzcu, damarların tıkanmasını karayolundaki trafiğin aksamasına benzetiyor.
Prof. Tuzcu, kalp krizinin damarların giderek yavaş yavaş daralmasıyla oluşmadığını, çoğu zaman damarı kaplayan iç plağın (sıvanın) yırtılması sonucu damar duvarının içinde birikmiş olan yağlı maddelerin kanla temas edip pıhtıya yol açmasıyla oluştuğunu vurguluyor.
Damarı bir tünel olarak kabul eden Tuzcu, damar tıkanıklığını da şöyle tarif ediyor:
"Bu tünelin içinden üç şeritli trafik akıyor. Duvarın içinde uzun senelerdir birikmiş kolesterol yumağı var. Bunun üstü sıvayla kaplı. Bu sıva bir şekilde çatlıyor ve kan, pıhtılaşmaya başlıyor. O pıhtılaşma sonucu 1.5-2 şeridi açık olan tünel birden tıkanıyor ve kalp krizi oluşuyor."
İlaç kaplı stentler
Prof. Tuzcu'yla, bazı damar tıkanıklıklarında son yıllarda kullanımı artan ilaç kaplı stentlerin ne zaman tercih edildiğini ve hangi hastalara takılması gerektiğini konuştuk...
Türkiye'de son günlerde ilaç kaplı stentler tartışılıyor. Sosyal güvenlik kurumları ilaç kaplı stent bedelini, pahalı olduğu gerekçesiyle ödemediği için hastalar bunu cebinden karşılıyor. İlaç kaplı stentler hangi durumlarda kullanılmalı?
- Damar açma teknolojileri, son 3-5 yıldır bu ilaç kaplı stentlerle zirveye ulaştı. İlaç kaplı stentler yeniden daralmayı önledikleri için çok çekici. Gerçekten eskiden baypas cerrahisine gönderdiğimiz birçok hastanın güvenli şekilde tedavi edilmesine imkân sağlıyor.
Burada hekimler olarak, acaba hastaya en iyi müdahaleyi hangisiyle yapabiliriz? Tıbbi tedaviyle mi, yoksa hastaya baypas cerrahisi mi, stent mi yapalım diye bakmamız lazım.
Hangi durumda baypas?
Baypasla karşılaştırıldığında stentler hangi durumlarda öne çıkıyor?
- Bir hasta grubu var ki, tek damar hastası, iki damar hastası, çok yaygın hastalığı olmayan özellikle diyabetik olmayan, büyük çatallanmaları içermeyen damarlarda darlıkların stentlerle halledilmesi mümkün.
Halbuki çok yaygın, bütün damarlarında darlık, özellikle tam tıkanıklıkları olan, büyük çatallanma bölgelerinde de darlıkları olan hastalarda baypasın öncelikli düşünülmesi gayet mantıklı. Çoğu kardiyolog, yaygın darlıkları olan çatallanmalarda, enfarktüsle kalp kası da zayıflamışsa baypas ameliyatını yeğleyebilir. Buna stent takanlar da var.
Sol ana koroner damar dediğimiz kalbin yüzde 70-80'ini besleyen damar daraldığı zaman her ne kadar ona stent koyabiliyor olsak da baypas bir klasik ameliyat olarak görülüyor.
Eğer hastanın başka bir kalp problemi varsa kapak hastalığı gibi o zaman da baypas yapılır.
Hasta ikna edilmeli
Hastanın istekleri burada önemli mi?
- Bu çok önemli bir nokta. Şüphesiz hastanın beklentisi önemli. Bana kalırsa hekimin görevi şu: Karşısına gelen her hastayı annesini, babasını, eşini, çocuğunu tedavi edermiş gibi ele alması lazım. Hekim olarak sana tek tavsiyem, bu dediğimiz vakalar var. O zaman hasta onu istemese de ikna etmeyi görev sayıyorum. Hasta "baypas olmak istemiyorum" derse niye olması gerektiğini anlatıyorum.
Risk-yarar oranları aynıysa?
- Çok büyük geniş damarlarda, 3.5 milimetre çapının üstündeki damarlarda ikisi arasında fark yok. Arada kalan hastalara "Sizin stentle tedavi edilmenizde yarar var" derim. Ama baypas ameliyatı da makul seçenek. İkisinin de yararlarını-risklerini anlatmaya çalışırım. Stentin yüzde 1 pıhtılaşma riski var, uzun vadede yeniden daralma yüzde 5 vakada görülüyor.
Baypası anlatırken de büyük bir ameliyat olduğunu, kendine has riskleri bulunduğunu özellikle bacaktan alınan damarların 7-10 yıl içinde yarısından fazlasının daralıp tıkandığını, tekrar müdahaleye gerek olabileceğini iki taraflı anlatıyorum. Sonunda hastanın tercihini alıyoruz.
İlaçlı stent moda değil, iyi yöntem
İlaç kaplı stentleri ne sıklıkta kullanıyorsunuz?
- İlaç kaplı olmayanların kullanımı çok azaldı, çünkü tekrar daralma riski daha yüksek. Ama bu kullanımı terk ediliyor demek değil. İlaç kaplı stent kullanma oranımız yüzde 85-90. Ortalama 300 civarında stent takıyorsam bunun 260-270'i ilaç kaplı.
Peki baypasın oranı düştü mü?
- Evet düştü. Bizim hastanemiz ABD'de en fazla açık kalp ameliyatı yapan hastane. Son üç yıldır bizde baktığımız zaman baypastan daha fazla kapak ameliyatı yapılıyor.
Stentler bir moda olmaktan çok bir çok grup hastaya fevkalade etkin ve uzun vadeli tedavi imkânı sağladı.
Yaş ve cinsiyet baz alınan kriterlerden mi?
- Genellikle genç insanları (50-55 yaşa kadar) mümkün olduğunca baypastan uzak tutmaya çalışıyoruz.
İşte kalp kriziyle ilgili gerçekler
Kalp krizini kendine kondurmayanların oranı oldukça yüksek. Kalp krizlerinin üçte biri farkında olmadan geçiriliyor. Hasta bugün üşütmüştüm, yorulmuştum ya da çok acılı yedim gibi sebeplere bağlıyor. Kadınlarda kriz belirtileri çok değişik olabiliyor. Göğüs ağrısı yerine sadece bulantıyla, derin bir yorgunlukla ve halsizlikle ortaya çıkabiliyor. Kalp krizi geçirenlere bakıldığında eş ve aile desteği gören kişilerde krizden sonra görülen depresyon daha az. Depresyon olduğu zaman ölüm oranı daha yüksek oluyor. Bu nedenle evlilik kurumu içindeki destek çok önemli.
Kalp krizi sırasında ne yapmalı?
Akşam yemeğini çok yedim, midem çok dolu, gaz yapıyor diye geçiştirmemek kendinize kondurmama alışkanlığından vazgeçmeniz lazım. Şimdiye kadar olmamış tarzda bir yorgunluk, göğüste baskı hissi, boyunda sıkışma hissi, nefes darlığı, terleme, bulantı gibi şikâyetlerle seyreden daha önce var olmayan birtakım şikâyetler olduğu zaman dikkate alın. Eğer göğsünüz ağrıyor ve kalp krizi geçirdiğinizden şüphe ediyorsanız ve yakınınızda aspirin varsa tercihen çiğneyerek almanızda fayda var. Çünkü aspirin ilk verilen ilaç olarak kalp krizinden ölüm riskini yüzde 20-25 düşürüyor. Kesinlikle doktoru eve çağırmayın, ambulans çağırıp hemen hastaneye gidin.
Kolesterol ilacı ve aspirin kullanımı
Statin grubu ilaçlar, kolesterolü düşürmesinin yanında en ufak riski olan kişilere bile öneriliyor. Bu ilaçların ömrü uzattığı doğru mu?
- Öncelikle hayat tarzı değişikliğiyle kolesterolü düşürmek, tansiyon ve şekeri kontrol altına almak ömrü uzatıyor. Statinlerin kullanımı kalp krizi ve ölümü yüzde 30-35 azaltıyor. Bu gruptaki yeni ilaçlar, damar sertliğini geriletiyor. Ancak tüm çalışmalar, önce yaşam tarzı değişikliğinin, sonra da statin grubu ilaçların krizi ve ölümü önlediğini gösteriyor.
Aspirin her gün alınmalı mı?
- Doktorları tavsiye ediyorsa, özellikle 45 yaş üstü erkeklerin günde bir kez 80-100 miligram almalarında fayda var.
Sigara ve düşük HDL riski
Türkiye'de sigara çok önde gelen bir faktör. Türkiye'de iyi kolesterol (HDL) düzeyinin Batı ülkelerine göre de daha düşük olduğunu göz önünde bulundurursak sigara içimiyle iyi kolesterol düşüklüğünü bir araya koyarsak, bu öldürücü bir bileşim oluyor. Bu bileşim başka faktörlerle de destekleniyor. 40 yaşında damarları çok daralmış, baypas ameliyatına ihtiyaç duyan bir hasta, sigarayı kesip biraz kendine baktığında 15 yıl sonra hastalığı ilerlememiş oluyor.
8 saat uyu, 8 saat oyna, 8 saat çalış
8 saat uyumanın genel sağlık ve stresle daha iyi baş etmemiz açısından büyük yararı var. 8 saat uyu, 8 saat oyna, 8 saat çalış prensibini benimsersek bu yararı görürüz.
- Tatil yapmadığınız zaman uzun vadede veriminizin azaldığı kesin. İşinizin dışında gönüllü çalışmanın, sosyal faaliyetlerde bulunmanın da pek çok yararı var. Gerginliğinizi kaldırıyor.
- Kolay sinirlenebilir hale getiren bir ruh haliniz varsa ve bu uzun süredir devam ediyorsa bir psikiyatrı, bir psikoloğu görmekte hatta gerektiğinde uzman gözetiminde ilaç almakta fayda var.
Dünyada 1.5 milyar hipertansiyonlu var
"Sinsi katil" olarak tanımlanan hipertansiyona karşı tüm dünyada farkındalığı artırmak için "Dünya Hipertansiyon Günü" olarak belirlenen 13 Mayıs nedeniyle uzmanlar, herkesi yılda en az bir kez tansiyonunu ölçtürmeye çağırıyor.
Dünyada 1.5 milyar kişi hipertansiyon hastası. Ancak bu hastaların büyük çoğunluğu hastalığından habersiz yaşıyor. Hipertansiyon Türkiye'de de 15 milyon kişinin hastalığı ama hastaların üçte ikisi hastalığından habersiz. Bu nedenle 3 hastadan biri tanı ve tedavide gecikiyor ve kalp damar hastalıklarından böbrek yetmezliğine, beyin kanamalarından görme sorunlarına kadar pek çok başka sorun yaşıyor.
En az yılda bir kez ölçtürün
Türk Kardiyoloji Derneği Hipertansiyon Çalışma Grubu Başkanı Prof. Aytaç Öncül, hipertansiyonun öldürücü bir hastalık olduğunu, 5 kişiden birinin hastalığı olmasına rağmen yeterli farkındalığın bulunmadığını vurguladı. TKD Başkanı Prof. Çetin Erol da hipertansiyonun kalp damar hastalıklarının en önemli risk faktörü olduğunu hatırlattı. Erol, "Yılda en az bir kez ölçümle kişi tansiyon değerlerini bilmeli" dedi.
BİTTİ
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
