|
Mali Disiplini de gevşetmeyin
Geçen hafta dünyada mali piyasalarda oldukça sert hareketler yaşandı. Örneğin Avrupa borsaları 2004 Ağustos ayından buna en sert düşüşü gördü. Gerek enerji, gerek emtia fiyatlarındaki artışların enflasyon endişelerini güçlendirmesinin, bu gelişmelerin arkasındaki neden olduğu söyleniyor.
Trend bozuldu
Diğer taraftan dünyanın önemli merkez bankalarının bundan böyle politikalarını gelecek verilere göre belirleyeceklerini açıklamaları da kısa vadede belirsizliği artırıyor. Küresel piyasalarda iyileşme trendinin bozulduğu dikkati çekiyor.
Bizde de son bir aydır süren dalgalanmanın geçen hafta oldukça hızlandığını gördük. Ancak bizdeki aşağı yönlü hareket hem daha erken başladı, hem de daha sert oldu. Bu durum bize benzeyen ekonomilerden ayrıştığımızı gösteriyor.
Yani dışarıdan gelen etkilerin yanında bizde iç faktörlerin de bozulan güven ortamına katkıda bulunduğu anlaşılıyor. Bunda seçimlerin yaklaşması, kutsallar üzerinden siyasetin yarattığı gerginlikler, Merkez Bankası'na başkan atama sürecindeki hataların rolü var.
Gevşeme var
Ancak başta kredi patlamasıyla desteklenen iç talep canlanması, artan cari açık ve son fiyat artışlarıyla artık göze batan ısınma, makroekonomik temellerdeki bozulmayı açıkça ortaya çıkardı. Bu ise yukarıdaki risklerin algılanmasını güçlendiren gerçek kırılganlık kaynakları.
Geçen hafta açıklanan bütçe rakamları genel bütçe bazında faiz dışı harcamalarda önemli bir hızlanma, faiz dışı dengede de bir düşüş olduğunu gösteriyor. Yani mali disiplinde de bir gevşeme var.
İdeolojik gerekçeler
Geçmişte, makroekonomik temellerdeki bozulmanın altını çizenler Dünyadaki paradigma değişikliğini algılamamakla veya yanlış beklentileri körükleyerek ekonomiye zarar vermekle suçlandı.
Oysa esas zarar bu bozulmayı "ideolojik" gerekçelerle görmeyip kırılganlık artışlarını alkışlayanlar tarafından verildi.
Bu süreçte ekonomide kısa vadeli yatırım yapan yabancılar çok kazandı, yerliler ise borçlandı.
Genellikle kredi patlamalarından sonra yumuşak iniş kolay olmuyor. Ekonominin bozulan dengelerini düzeltmek için gereken tedbirlerin yanında, dışarıda da havaların bulutlanmaya başladığı şu günlerde işler çığırından çıkmadan zayıflayan güveni artırmak ve artan enflasyonist beklentileri geri çevirmek için normal şartlarda gerekenin ötesinde şok yaratacak ek önlemleri hızla almak gerekiyor.
Tersine gidiş
Mali disiplinin güçlendirilmesi güven kaybını giderecek tedbirlerin başında geliyor.
Ancak diğer alanlarda olduğu gibi burada da hem rakamlar, hem de açıklanan niyetler tam tersine bir gidiş olduğunu ortaya koyuyor.
OCAK-NİSAN GENEL BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ
Artış % | | (Bin YTL.) | 2004 | 2005 | 2006 | 2005 | 2006 | | Faiz Hariç Harcama | 24.317.401 | 29.328.837 | 38.960.854 | 20,6 | 32,8 | | Personel Giderleri | 8.768.094 | 9.650.143 | 11.086.839 | 10,1 | 14,9 | | Sosyal Güv.Kur. Devlet Primi | 1.056.209 | 1.277.596 | 1.445.420 | 21,0 | 13,1 | | Mal ve Hizmet Alımları | 1.327.145 | 1.955.408 | 3.639.904 | 47,3 | 86,1 | | Cari Transferler | 12.286.649 | 14.725.841 | 19.428.095 | 19,9 | 31,9 | | Sermaye Giderleri | 289.011 | 868.943 | 1.377.414 | 200,7 | 58,5 | | Sermaye Transferleri | 14.446 | 370.328 | 692.072 | 2463,5 | 86,9 | | Borç Verme | 538.227 | 480.576 | 1.291.110 | -10,7 | 168,7 | | Yedek Ödenekler | 37.620 | 2 | 0 | | Faiz Dışı Denge | 10.098.758 | 11.094.481 | 10.718.203 | 9,9 | -3,4 | |
foztrak@yahoo.com
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
