|
Turizmcilerle perakendeciler nerede buluşur?
Gazetemizin 5. katındaki toplantı odasında 1 hafta arayla önce Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği TYD'nin, ardından da Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği AMPD'nin yetkilileriyle sektörel ufuk turları yaptık.
İlginçtir turizm yatırımcıları da perakendeciler de medyada yeterince yer alamamaktan, konunun uzmanı gazeteci sayısının azlığından yakındılar.
TYD Genel Sekreteri Nedret Koruyan, sitemle karışık somut isteklerde bulundu: "Turizm, ancak Helgalarla, magazin yönüyle medyada yer bulabiliyor. Oysa biz Türkiye'ye ciddi döviz getiren bir sektörüz. İnşaat sektörü gibi, ihracat gibi biz de sektörel analizlerle yer almak istiyoruz."
| Sektörlerin GSMH'daki payının 25 yıllık seyri (%) | | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2002 | 2004 | | Tarım | 24.8 | 19.8 | 16.8 | 14.8 | 13.4 | 13.7 | 11.7 | | Sanayi | 22.0 | 24.9 | 26.4 | 26.4 | 28.3 | 29.3 | 29.7 | | Ticaret | 16.3 | 18.6 | 19.9 | 20.8 | 22.3 | 23.0 | 24.1 | | Turizm | 0.6 | 2.8 | 2.1 | 2.9 | 3.3 | 3.7 | 3.4 | | İnşaat | 6.1 | 6.7 | 6.4 | 5.9 | 5.0 | 4.6 | 3.8 | | Ev sahipliği | 7.5 | 6.5 | 5.5 | 5.3 | 4.7 | 5.0 | 4.5 | | Elek. gaz, su | 1.7 | 1.9 | 2.4 | 2.9 | 3.2 | 3.5 | 3.3 | |
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK
Kemiksiz 18 milyar $
TYD Başkanı Oktay Varlıer, sektörün her geçen gün artan önemini bir çırpıda rakamlarla önümüze koyuverdi:
"80'li yıllara kadar turizm diye bir sektör yoktu Türkiye'de. 327 milyon dolarlık iş hacmiyle başladık işe. Geçen yıl 18 milyar dolar döviz getirdik, üstelik de "kemiksiz". Herhangi bir ithalat komponenti yok. 2.5 milyon kişi istihdam ediyoruz. Sanayide 100 bin dolarla 1 kişiye istihdam yaratılırken, turizmde aynı parayla 2 kişiye istihdam sağlanıyor. Sanayi yapısı değişen bir ülkede kalıcı bir sektörüz."
Doğru söze ne denir? TYD yetkililerini yolcu ettikten sonra Türkiye İstatistik Kurumu'nun rakamlarını inceledim ve sizler için ilginç bulacağınızı sandığım yukarıdaki tabloyu hazırladım.
Dikkatinizi çekerim; 1980'de inşaat sektörünün GSMH'daki payı % 6.1'ken, turizmin payı sadece % 0.6'ymış. 2004'e geldiğimizde ise inşaatın GSMH'daki payı % 3.8'e gerilerken, turizmin payı % 4'e yükselmiş. Evet, turizm sektörünün hacmi inşaatı geçmiş, ama bu durum henüz tam olarak algılanamıyor.
AMPD Başkanı ve YKM mağazalarının 2. kuşak sahiplerinden Nuşin Oral da alışveriş merkezleri ve organize perakende sektörünün Türkiye'de son yıllarda kaydettiği hızlı gelişmeye karşın, "perakendenin sektör olarak algısının düşük" olduğundan yakındı.
AMPD yetkilileri bize gelirken esaslı bir hazırlık yapmışlar. Organize perakende ve alışveriş merkezlerinin Türkiye'deki gelişimini, AB ülkeleriyle karşılaştırmalı olarak önümüze koydular. Keşke kişi başına milli geliri bize benzer ülkeler de o tablolarda yer alsaydı. Zira refah düzeyi bizden 6 - 7 kat yüksek olan ülkelerle kendimizi karşılaştırmak, biraz elmalarla armutları toplamak gibi oluyor.
Hanutçular olmasa...
Turizm de, organize perakende de önümüzdeki yıllarda iş hacmi büyüyecek olan sektörler. 2 sektörün yetkilileri de kayıt dışından yakınıyor.
Turistik yörelerde kurulan alışveriş merkezlerinin önemli sorunlarının başında, turizmin yumuşak karnı hanutçuların engellemeleri geliyor. Bize göre hanutçular sadece alışveriş merkezlerini engellemekle kalmıyor, Türkiye'ye gelen turisti de bir daha gelmemek üzere kaçırıyor. Dolayısıyla turizmcilerin de hanutçulara müsamahaya son vermesi şart.
Her iki sektörde de yetişmiş eleman sıkıntısı var. Özellikle perakendedeki mevcut eleman havuzu, hızlı büyümenin çok gerisinde kalıyor.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|