|
WASHINGTON'UN TÜRKİYE NABZI (3)
ABD'nin Karadeniz hesabı
WASHINGTON
Türkiye'yi yakın takipte tutan büyük bir düşünce kuruluşunun önde gelen Amerikalı yetkilisiyle aramızda geçen gün şöyle bir sohbet geçti:
"Seçimi hangi parti kazanır?"
"Çok büyük ihtimalle AKP."
"İyi..."
"Ama Türkiye'de bu seçimle birlikte yeniden koalisyonlar dönemi açılabilir. Çünkü parlamentoya dört partinin girmesi de uzak ihtimal değil."
Yüzünü hafif ekşitiyor.
Soru sırası bana geliyor:
"Washington, Bush yönetimi, AKP'ye sırtını dönebilir mi?"
"Sanmıyorum. AKP'ye ilişkin rahatsızlık ve soru işaretleri özellikle son zamanlarda yok değil. Bu durum sadece bazı ateşli Neo-Con çevrelerle de sınırlı değil. Başlangıçta AKP'ye dönük olarak kafasında soru işareti olmayanlarda da şimdi rastlanabiliyor bu durum. AKP'nin İslami geçmişi, gizli gündem vesaire... Hatta bir ara kulaklara, 'Eskiden olduğu gibi Türk ordusuna mı dönsek, asker kanalını mı yine daha çok açsak?' sözü kulaklara çalındı. Ama şu da biliniyor. Türkiye'yi değiştirmek, başka yerlere çekmek o kadar kolay değil."
Benim kafamda, uzun yıllardır Washington'da çalışan bir meslektaşımın belirttiği bir nokta:
"Washington'da Türkiye'yle ilgili olarak bazı odaklarda pompalanan bir korku bazen suyun yüzüne vuruyor. Türkiye'nin gitgide daha muhafazakar ve daha milliyetçi bir ülke haline geldiği... Bu durumun AKP'nin de işine geldiği... Hatta muhafazakarlıkla milliyetçiliğin bayraktarlığını yapan bir AKP tarafından Türkiye'nin Batı'ya sırtını çevirerek başka sulara çekilebileceği..."
Ne düşündüğünü soruyorum.
Türkiye'yi başka sulara çekmenin kolay olmadığına işaret ediyor yine. "AKP hükümetiyle işe bugünkü koşullarda devam" mesajını altını çizdikten sonra şunu ekliyor:
"Eğer bugün Amerika açısından vazgeçilemeyecek ülkeler sıralaması yapılsa, Türkiye herhalde ilk sıralarda yer alır."
Türkiye'nin öneminin nerelerden kaynaklandığına dair bir örnek vermesini istiyorum kendisinden.
Pentagon'da, Amerikan Dışişleri Bakanlığı'nda, Başkan Bush yönetiminin Milli Güvenlik Kurulu'nda duyduğumuz bir konuyu belirtiyor o da:
"Bakın, Karadeniz'in önemi müthiş artıyor. Enerjiden dolayı... Rusya'nın enerji alanındaki tekelini kırmak çok önemli Amerika açısından... Hem boru hatları, hem de doğal gaz alanındaki Rus tekelini kırmak ve kaynakları çeşitlendirmek lazım. Burada örneğin Azerbaycan'ın yeri ve istikrarı, elbette Türkiye'nin yeri ve istikrarı olağanüstü önem taşıyor."
Karadeniz...
Rusya'nın enerji tekeli...
Washington'da Türkiye deyince hemen ön plana çıkan konular... Amerikan Dışişleri'nden bir kaynağın şu sözleri ilginçti:
"Türkiye, Rusya'nın stratejik ortağı olabilir mi? Sanmıyorum. 400 yıllık bir tarihi unutmak öyle kolay değil. NATO bugün zaten Karadeniz'de. Türkiye'yle birlikte Romanya ve Bulgaristan da NATO üyesi ülkeler. Rusya bu durumdan mutlu değil. Rusya'nın, Gazprom'un doğal gazdaki tekelinin kırılması lazım. Bu tekel hem ekonomik hem siyasal bakımdan sakıncalı. Ankara'nın bunu anlaması gerekiyor. Örneğin, Azeri doğal gazının yeni bir boru hattıyla Türkiye üstünden Yunanistan ve İtalya'ya ulaştırılması çok önemli..."
Mavi Akım'la ilgili olarak Samsun'dan dünyaya verilen Erdoğan-Putin-Berlusconi fotoğrafının Washington'u rahatsız ettiği anlaşılıyor.
Karadeniz NATO gölü olabilir mi?
Başkan Bush yönetiminin Milli Güvenlik Kurulu'nda bir kaynakla dün bu konuyu da kapsayan bir ufuk turu yapıyorduk. Türk-Amerikan ilişkileri derken önündeki kağıda dört konuyu yazıyor öncelikle:
İran, Irak, PKK ve Karadeniz.
Türkiye'nin dış politikada artık seyirci kalmak istemediğini, katılımcı ve aktif bir oyuncu olmak istediğini belirtiyor. Washington'un Türkiye'yi önemsemesinin bir işareti olarak da, Başkan Bush'un Milli Güvenlik Danışmanı Steven Hadley'in ilk ziyaretini Ankara'ya yapmış olmasını gösteriyor. İki ülke arasındaki stratejik diyalog açısından bu jestin önemine işaret ediyor.
Doğal gaz konusunda Rus tekelinin kırılması yine sohbet gündeminde. Bu çerçevede Karadeniz'i konuşuyor.
Yeni Romanya Başbakanı'nın Karadeniz'i bir NATO gölü yapmak istemesinin Moskova'da yol açtığı rahatsızlık... Rusya'nın Karadeniz'deki meşru çıkarları... Ankara'nın bu konuda Rusya'yı rahatsız etmek istememesi... Bu arada Rusya'nın doğal gazı bir şantaj aracı olarak kullanmaması...
Dönüp dolaşıp aynı yer:
Amerika'nın Türkiye'yle Karadeniz, Kafkasya ve Orta Asya'da işbirliği isteği... Çünkü bu alanlarda Rusya'nın etkinliğini kırmak ya da sınırlamak isteyen bir Amerika var. Bir başka deyişle, Türkiye'nin Washington'daki önemi bu konulardan da kaynaklanıyor.
Şöyle söylenebilir:
"Amerikalılar pragmatik insanlar. Yakın geçmişte olan oldu. Şimdi bırakalım maziyi. Gel şu ilişkilimizi yeniden tarif edelim. Birlikte neyi yapabiliriz, neyi yapamayız, görelim."
Dışişleri Bakanı Rice'ın son ziyareti, stratejik vizyon belgesi ve Başbakan Erdoğan'ın bu yakınlardaki muhtemel Washington ziyareti galiba böyle bir düşüncenin ürünü...
Washington'dan dördüncü yazı yarın.
Tuzak!
Danıştay'a yapılan silahlı saldırıya lanet olsun. Evet aynen öyle, lanet olsun! Türkiye'nin huzuruna, barışına, istikrarına yapılan bir saldırı bu. Türkiye'de demokrasiye, laikliğe, insan haklarına, hukuk devletine yapılan bir saldırı bu. Türkiye'yi karanlığa çekmek için yapılan bir saldırı bu. Saldırıyı kınıyorum. Silaha, şiddete, teröre, kaba kuvvete yer yoktur uygar toplumlarda.
Danıştay'a çok geçmiş olsun; derin acısını paylaşıyorum.
Ve bir noktaya dikkat:
Oyuna gelmeyelim!
Oyun, Türkiye'yi cepheleştirmek, kutuplaştırmak ve birbirine düşürerek demokrasinin rafa kaldırılmasını öngörüyor. Bu çok kaba bir tuzak. Türkiye'yi bundan sakınalım.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
