|
Danıştay cinayeti sonrası
Ankara'daki puslu hava, Washington'ın görme yeteneğini de zorluyor. "Ne oluyor" sorusu, Türkiye'yi izleyen yetkililerin, analistlerin dilinde. Yanıtını, Türk medyasında; hükümetin, ordunun, yargının açıklamalarında arıyorlar.
Şu temenninin değişik ifadelerini, Danıştay cinayeti sonrasında, birçok ABD'li kaynaktan dinledim:
"Türkiye'nin son yıllardaki istikrarı bozulmasın. Bu istikrarın, parlamentodan geçen siyasi reformlar, AB ile müzakere sürecine girilmesi, ekonominin dönüşmeye başlaması gibi elle tutulur sonuçları kaybedilmesin."
Bu dilekle birlikte, görünürdeki istikrarın derine inip inmediği, içten içe ısınan Türkiye'nin kaynama noktasına gelip gelmediği de tartışılıyor, tabii.
11 Eylül mü?
Hürriyet'in Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök 'ün yabancı medyada da alıntılanan ve anında uluslararası üne kavuşan "Cumhuriyet'in 11 Eylül'ü" saptamasının yayımlandığı gün karşılaştığım bir yetkili, "Bilemiyorum," diyor, "11 Eylül, Washington'da herkesi kenetlemiş, benzerine az rastlanır bir birlik havası doğurmuştu. Ankara'daki durum sanki bunun tam tersi."
Bir yanda, 11 Eylül benzetmesinin özünü ilgilendiren, Danıştay'a saldırıyı kimin niçin yaptırttığı tartışması var. Bu, ne kadar kısa zamanda, ne kadar kesin biçimde aydınlığa kavuşursa Türkiye için o kadar iyi.
ABD'li kaynaklarla sohbette ise, ister istemez saldırının bir anda çok daha görünür kıldığı siyasi tablo öne çıkıyor. "Ak Parti hükümetinin bazı kesimlerle arasının nasıl olduğunu merak eden vardıysa, bu cenaze töreninde aradığı yanıtları bulmuştur" diyor Türkiye'yi iyi tanıyan ABD'li bir emekli diplomat.
AKP'ye nicedir olumsuz bakan ve neo-con (yeni muhafazakar) diye bilinen bir başka isme göre ise, "Başbakan Erdoğan'ın cenaze törenine gitmemesi akıl almaz." Ben, "Başkan Bush da, Irak'ta ölen askerlerin cenazelerine gitmiyor" deyince susup gözlerini deviriyor.
"Biz ve onlar"
ABD'li gözlemciler, Türkiye'de laiklik konusundaki duyarlılık düzeyi, daha doğrusu laiklik anlayışı farklı iki kesim olduğunu biliyorlar.
Son gelişmeleri, bu konudaki ayrılığın doğal bir tezahürü saymak mümkün mü? Uluslararası siyasi literatüre Türkiye sayesinde giren "derin devlet" lafını, son günlerde Washington'da da birçok kez işittiğimi yazmama gerek var mı?
"Biz komplocu düşünmeye pek yatkın değiliz" diyor bir ABD'li kaynak, "Katilin yakalanması iyi oldu. Soruşturmanın hızlı ilerlemesini umarız. Ama arkasında ne olursa olsun, bu vahim cinayet sonrası yaşananlar yeniden gösterdi ki, bir değil, birden fazla Ankara var."
Sonra, Ankara'nın kendi kendisine "Biz" yerine, "Biz ve onlar" diye baktığından dem vuruyor.
Bu şizofreninin, Washington'a Türkiye ile ilişkilerde diplomatik avantaj sağlayıp sağlamadığını sorunca, "İşleri kolaylaştırmıyor; tam tersine" demekle yetiniyor.
Ama şurası kesin: Başbakan'ın randevu talebini değerlendiren Beyaz Saray, Bush-Erdoğan görüşmesinin, Türkiye'de dış politikadan ziyade, iç politika açısından önem taşıyacağının farkında.
Çankaya hesabı
Genelkurmay Başkanı ile Başbakan'ın birbirine karşı mesajlar verdiği, Başbakan'ın, ana muhalefet liderini kanlı bir komplonun parçası olmakla suçladığı, cenaze törenine katılan hükümet üyeleri ile muhalefet liderlerinin sert protestolara hedef olabildiği bir başkent, toplumsal uzlaşı yansıtan bir cumhurbaşkanı seçebilecek mi?
Geçen hafta Hasan Cemal'den okudunuz; ABD yönetiminin üst düzey bir yetkilisi, "Genelkurmayın, Başbakan Erdoğan'ın cumhurbaşkanı olmasına izin vermeyeceği kanısındayız" diyebiliyor.
Diğer ABD'li yetkililer ise, sadece son gelişmeler üzerine değil, uzunca bir süredir, Çankaya'daki devir teslim sürecinin, Türkiye'yi gerginliğe sürüklemeden, üzerinde uzlaşılması kolay bir isim bulunarak tamamlanması umudunu dile getiriyorlar.
Yazının başında alıntıladığım temenni yabana atılmamalı: ABD, Türkiye'nin siyasi ve iktisadi istikrarsızlığa sürüklenmesini istemiyor ve AB sürecinin sekteye uğramamasına büyük önem veriyor.
Farklı birçok iddiaya rağmen, benim Washington'daki gözlemlerim ısrarla bu yönde. ABD'nin önümüzdeki dönemde, "biz ve onlar" Ankara'sını ilgilendiren her adımını da, bu hassasiyetle atacağına inanıyorum.
ycongar@erols.com
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
