|
 |
|
|
Ege'de korkulan oldu
'İt dalaşı'nda facia
Ege'de yıllardır süren 'it dalaşı' dün faciayla sonuçlandı. Türk ve Yunan F-16'ları çarpıştı. Türk pilot üsteğmen Özdemir atlayarak kurtuldu, Yunan pilot ise hayatını kaybetti
BARKIN ŞIK Ankara
Türk ve Yunan hava kuvvetlerine bağlı iki F-16, Rodos Adası'nın 35 mil güneyinde dogfight (it dalaşı) yaparken çarpışarak düştü. Olayda, Türk pilot üsteğmen Halil İbrahim Özdemir uçaktan atlayarak sağ kurtuldu. Özdemir, kendisini kurtarmaya gelen Yunan ekiplerine, bölgenin Türk arama- kurtarma bölgesi olması nedeniyle izin vermedi.
12.48'de meydana geldi
Uluslararası hava sahasında yaşanan ve Ege üzerindeki it dalaşında ilk kez yaşanan olay dün 12.48'de meydana geldi. Balıkesir'deki 9'uncu Ana Jet Üs Komutanlığı'nda konuşlu 192'nci Filo'ya ait 2 adet F-16 C, 2 adet F-4 tipi savaş uçağı, planlı açık deniz görevi için Dalaman'dan havalandı.
Silah bulunmayan Türk uçakları, Yunanistan'ın Kerpe Adası açıklarına ulaştığında, Girit Adası'ndan Türk uçaklarını önlemek üzere 2 Yunan F-16'sı havalandı. Yunan uçaklarının bölgeye ulaşmasıyla Ege'nin uluslararası suları üzerinde "it dalaşı" başladı.
Birbirlerinin arkasına geçerek ve silah sistemlerini kilitleyerek süren it dalaşı sırasında Yunan uçağı ile Türk uçağı çarpıştı. Özdemir bu sırada fırlatma koltuğuyla uçaktan ayrılarak paraşütünü açtı. Uçaklar, Rodos Adası'nın 35 mil güneyine, Karpatoz Adası'nın 15 mil açığına düştü.
Ege sularına inmesinin ardından yanına gelen Yunan sahil güvenlik botunun kurtarma teklifine ret yanıtı veren Özdemir'in "Ben Yunan gemisine binmem" dediği, bu sırada kaza anında bölgede bulunan Panama bandıralı Türk ticaret gemisi "Gazcentry" tarafından kurtarıldığı anlaşıldı. Buradan Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı askeri bir helikopterle alınarak 15.00'te Dalaman'a getirilen Özdemir, Fethiye Devlet Hastanesi'nde tedavi altına alındı.
Dışişleri Bakanlığı da, "Pilotumuz kurtarılmış olup Yunan pilotun hayatını kaybettiği üzüntüyle öğrenilmiştir" dedi. Şehit Uzman Çavuş Mustafa Kale için Kocatepe Camii'nde düzenlenen tören sırasında kazayı öğrenen Genelkurmay Başkanı Org. Hilmi Özkök de haberi aldıktan sonra acilen karargâha döndü. Yunan uçaklarının, Türk uçaklarını engellemeye çalışma nedeni olarak "FIR hattı ihlali" gösterildi.
Yunanistan'ın Channel 9 televizyonu da, Mısır Havayolları'na ait Kahire-Viyana seferini yapmakta olan bir yolcu uçağının patlamayı gördüğünü ve kontrol kulesine haber verdiğini öne sürdü.
ABD: Feci bir kaza
Ege'deki üzücü olayı 'feci kaza' olarak niteleyen ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sean McCormack, "Bu tür kazaların olması çok korkunç. Kimse bunları görmek istemiyor. Bizim isteğimiz ve çağrımız, Ankara ve Atina'nın birlikte çalışması ve bu tür olayların bir daha tekrarlanmaması" diye konuştu.
'Uçuş' tartışması
"Uçuş Bilgisi Bölgesi" olarak nitelendirilebilecek FIR sorumlulukları, Ege için 1952'de Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü tarafından belirlendi. Türkiye'nin kontrolüne verilen hava sahası, karasularının dış sınırında biterken Ege'nin tamamının kontrolü Yunanistan'a bırakıldı. Bu da Ege üzerindeki FIR sorumlulukları konusunda iki ülke arasında kriz nedeni oldu.
10 yıl önce füzeyle
Ege'de 8 Ekim 1996'da yaşanan bir "it dalaşı" sırasında, 'Magic' füzesi taşıyan iki Yunan Mirage uçağı, Ege üzerinde Türk F-16 uçakları ile it dalaşına girişmişti. Yunan pilot Thanos Grivas, Türk pilotlar Yarbay Osman Çiçekli ve Yüzbaşı Nail Erdoğan'ın uçağına kilitlenerek, füzelerini ateşlemişti. Uçaktan atlayan Çiçekli kurtulurken Erdoğan şehit olmuştu.
Cenazede öğrendiler
YAVUZ ÖZDEN
İt dalaşının ardından yaşanan kazayı TSK'nın komuta kademesi, şehit Piyade Uzman Çavuş Mustafa Kale için Kocatepe Camii'nde düzenlenen tören sırasında öğrendi. Cenazede Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile komutanların uçak kazasına ilişkin bilgi alışverişinde bulundukları görüldü.
'Kırmızı hat' devreye girdi
Üzücü olay üzerine Türk ve Yunan genelkurmay başkanları, kırmızı telefonla temasa geçti. Dışişleri bakanları görüştü
TAKİ BERBERAKİS Atina
Türk ve Yunan F-16'larının Ege'de çarpışıp düşmesinin hemen ardından "kırmızı telefonlar" devreye girdi. İki ülkenin genelkurmay başkanları da zaman kaybetmeden temasa geçerek duruma hâkim oldu. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Finlandiya'da bulunan Yunanistan Dışişleri Bakanı Dora Bakoyannis'i aradı.
Görüşmede iki bakan, olayın ikili ilişkileri olumsuz etkilememesi ümidini dile getirirken, sürekli temasla gelişmelerin yakından izlenmesini kararlaştırdı. Bakoyannis de gezisinin ikinci durağı Paris ziyaretini iptal ederek Atina'ya döndü.
Paris'te bulunan Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis de Savunma Bakanı Vangelis Meimarakis ve Bakoyannis'i arayarak, "olayın büyütülmemesi" direktifini verdi.
Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül de olayın uluslararası yargıya gideceğini belirterek "Bu meselede kendimizi bağlayacak açıklama yapıp meseleyi bırakamayız. Ama elbette kendimizi haklı görürüz. Rodos'un 35 mil açığında olan bir olay. NATO'ya da bildirilmiş bir husus" dedi.
8 kez görüştüler
Gül de sorular üzerine "İncelemeler yapılıyor. Bizim pilotumuz hayatta. Helikopterler gitti aldı. Yunan pilot hayatını kaybetti" dedi. Olayın uluslararası hava sahası içinde geçtiğini belirten Gül, "Genelkurmay başkanlarımız konuştu. Olay ortada, durum biliniyor" diye konuştu.
Atina'da verilen haberlere göre, genelkurmay başkanları kriz dakikalarında 7-8 kez görüştü.
Fırlatma koltuğu nedir?
Askeri jetlerdeki tehlikeli durumlarda pilotlar, fırlatma koltuklarıyla uçağı terk ediyor. F-16'larda kullanılan fırlatılabilir pilot koltuğu McDonnel Douglas ACES II olup roket motoruyla donatılı. 0.25 saniye içinde pilotlar uçağın dışına çıkarken; 3 saniyenin altında bir sürede de ana paraşüt açılıyor. Fırlatıldığı zaman 100 ft kadar yükseğe ve 50 ft kadar da geriye doğru uçan koltukta, pilotun yerini tespit etmek için GPRS sistemi de var.
45 milyon dolarlık uçak
İt dalaşı sırasında düşen F- 16C Blok 50, Türk Hava Kuvvetleri'nin envanterindeki en gelişmiş uçak olarak gösteriliyor. Her türlü hava şartında uçabilen F - 16C Blok 50 modeline, havadan havaya ve havadan yere füzeler yüklenebiliyor. Bu uçağın fiyatı 40 - 45 milyon dolar. Uçağın teknik özellikleri ise şöyle: Boş ağırlık: 8 bin 314 kilogram. Hızı: 2 bin 400 km / saat. Maksimum irtifa: 20 bin metre. Yüklenebilen silahları: M61 makineli top, AIM9, AMRAAM füzeleri, 2.75 roket.
Yunan TV'si: Pilot silah çekti
Yunan Super Puma tipi helikopterin "Gas Century" adlı gemiye yaklaşarak personel indirdiğini ve Türk pilota "yardımcı olmayı" önerdiğini belirten Yunan TV'leri, bu öneriyi geri çeviren Türk pilotun, ısrar edilmesi üzerine Yunan kurtarma ekibine silah çektiğini iddia etti. Alpha TV de "Türk uçakları yasaları ihlal ediyor" iddiasında bulundu. Bu arada, Yunan medyası geçmişteki benzer krizlere göre daha serinkanlı görüntü sergiledi.
Atina: Türk uçağı kuralları çiğnedi
Yunan Genelkurmayı, Türk savaş uçağının "uçuş planı sunmadığını ve hava trafik kurallarını çiğnediğini" öne sürüldü. Yapılan açıklamada şunlar kaydedildi: "Uçuş planı sunmayan ve Girit Adası'nın kuzeyine doğru hareket eden bir RF-4 ve iki F-16 Türk savaş uçağı üçlü kol halinde Atina FIR hattına girmişler, hava trafik kurallarını çiğnemişlerdir. İki F-16 Yunan savaş uçağı, uluslararası hava taşımacılığı güvenliği için ICAO kuralları çerçevesinde tanımlama faaliyetinde bulunmuşlardır."
|
|
|

|