|
 |
|
|
Fatih'in ressamı
National Gallery'deki "Bellini ve Doğu" sergisi, ziyaretçilerin Fatih Sultan Mehmet'in de portresini yapan Gentile Bellini'yi değişik bir ışık altında görmesini sağlıyor
londra
Londra'nın ünlü Trafalgar Meydanı'ndaki National Gallery'de 25 Haziran'a kadar açık kalacak olan "Bellini ve Doğu" adlı sergi büyük ilgi görüyor. Sergide ünlü Venedikli ressam Gentile Bellini'nin Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı sarayında geçirdiği 18 ay içinde çizdiği birbirinden değerli tabloların yanı sıra figürler, değişik sanatçıların yaptığı madalyalar yer alıyor.
İngiliz sanatseverlerin ve medyanın çok beğendiği sergi dünyanın birçok ünlü müzesinden seçilmiş eserlerden oluşuyor. Bellini'nin çalışmalarında Venedik, Bizans ve Türk kültürünün izlerinin yanı sıra değişik dinler arasındaki etkileşimleri görmek mümkün. Sergi İslam ile Hıristiyanlık arasında son yıllardaki gerginliği eritmeyi hedefliyor.
Neden İstanbul'a gitmişti?
İstanbul'un fethi ile başlayıp iki devlet arasında 26 yıl süren savaştan sonra 1479'da yapılan barış anlaşması ile tekrar istikrara kavuşan Venedik devleti, Türklerle siyasi ilişkilerine büyük özen gösteriyordu. Aynı yıl Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'a gönderilmek üzere "iyi" bir ressam isteyince, daha o zamanlar kültür ve sanatın iyi birer "elçi" olarak kullanılabileceğinin bilincinde olan Venedik, "en iyilerinden biri" olarak, 50 yaşında, olgun ve sakin mizaçlı Gentile Bellini'yi (1429-1507) göndermeye karar verdi.
18 ay Osmanlı sarayında çalışan Bellini, Fatih'in ünlü portresini, saray erkanının bir kısmının resimlerini, kendi portresini ve "Madonna ve Çocuk"u yaptı. Fatih'in portresi hariç, bu resimlerin çoğu kayıp. Elde kalanlar arasında karakalem ve kahverengi mürekkeple yapılmış çizimler, "Genç Rum Kadın", "Oturan Yeniçeri" ve "Oturan Kadın" adlı tablolar dikkat çekiyor.
O tarihlerde yapıldığı tahmin edilen "Genç Hattat", Bellini'nin sanatının inceliğinin ve onun detaya verdiği önemin çok iyi bir örneği. Resimde genç yazıcının yeni terlemiş bıyığının şeftali rengi tüylerini görmek bile mümkün. Karakalem ve mürekkeple yapılan resim, sonra suluboya ve yaldızla boyanmış. Böylece kaftanının koyu mavi ve altın rengi deseni, mor yakası, morumsu kırmızı kolları Batı'da görülmeyip İslam sanatında kullanılan bir teknikle bezenmiş.
Bellini'nin Fatih portresinin, gelmiş geçmiş en iyi örneklerden biri olduğu söyleniyor.
Fatih'in hafif yana dönük ince yüzü, karakteristik burnu, özenle tıraş edilmiş bıyık ve sakalı, sakin bakışları aristokrat inceliğini bütün ihtişamıyla ortaya koyuyor.
Belli ki Fatih, sadece kendi portresini çizdirmek için istememişti Venedikli ressamı. Osmanlı padişahları içinde en ileri görüşlü, sanat ve ilime en çok değer verenlerden biri olan Fatih, Avrupa'nın resim sanatı anlayışını, dolayısıyla Batı kültürünü yakından izlemek istemişti. Bilinçli veya bilinçsiz olarak da bu eğilimiyle yeniçağın başında Osmanlı'yı, yani Doğu'yu Batı'ya taşımış oldu.
Bellini'nin 1480 dolaylarında Venedik'e döndükten sonra yaptığı zannedilen "Bakire ve Çocuk"ta Tanrı'nın oğlu İsa'yı kucağında tutan Meryem'in ayakları altında serili gördüğümüz seccade, Mekke'ye dönük olduğundan cennetin kapısını gösteriyor. Bellini'nin detaycı ve gerçekçi fırçasından çıkan eskiz ve resimler Venediklilerin eski düşmanlarını daha iyi tanıyıp anlamalarına yardımcı oldu herhalde. Çünkü Bellini'nin ressam gözü izleyicisinin merak edip görmek istediklerini görürdü.
Hoşgörüyü hatırlatıyor
Ne yazık ki bu karşılıklı filizlenme çok sürmedi. Fatih'in ölümünden sonra Osmanlı tahtına geçen dindar oğlu II. Bayezid'in, insan resimlerini Müslümanlığa aykırı gördüğünden babasına ait bütün Batı sanatı koleksiyonunu pazarda sattırdığı söylenir. Bu resimlerin bir süre sonra Avrupa'nın çeşitli yerlerinde ortaya çıkması bundan olsa gerek.
Serginin bir başka bölümünde Bellini'nin yaptığı kendi karakalem portresini görüyoruz. 1496 civarında yapıldığı düşünülüyor. Rivayete göre Fatih, portresini yaptırmadan önce ustanın sanatını görebilmek için Bellini'den kendi portresini yapmasını istemiş.
National Gallery'deki sergi Bellini'yi değişik bir ışık altında görmenizi sağlıyor. Yükseliş devrine yeni giren Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilim ve sanata toleransı hatırlatıyor. Eğer bu özellikler devam etmiş olsaydı, Osmanlı İmparatorluğu için tarihin bambaşka bir biçimde gelişip gelişmeyeceğini sorgulamaktan alamıyor insan kendini.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
