|
 |
|
|
Beklediğiniz son gelmeyecekse eğer...
Yaşam Güzeldir / Banu Şen
Vladimir: Yarın yine gelmemiz gerek. Estragon: Niye ki?
Vladimir: Godot'yu beklemek için.
Estragon: Of! (Sessizlik.) Gelmedi, değil mi?
Vladimir: Hayır.
Bu repliklerin yazarı Samuel Beckett yaşasaydı bu yıl yüzüncü doğumgünü kutlayacaktı... Ama belki de o doğumgününe de tıpkı 1969'da Nobel töreninde olduğu gibi beklenecek ve gelmeyecekti.
Samuel Beckett Dublin'de varlıklı bir Protestan ailenin oğlu olarak doğdu. 1989'da eşini kaybetmeden çok kısa bir süre önce, dairesinde düşüp yaralandı, sonra da küçük bir bakımevine taşındı. Ömrünün son kısmını çok az eşyayla döşenmiş bir odada, ziyaretçileri kabul ederek, televizyondan tenis ve futbol maçları izleyerek ve yazarak geçirdi. 22 Aralık 1989'da solunum yetersizliğinden hayatını kaybetti.
Beckett'e asıl ün getiren 1949'da yazdığı Godot'yu Beklerken oldu.
Oyun ilk kez 5 Ocak 1953'te ThÈâtre de Babylone'da sahnelendi. Godot'yu Beklerken ilk sahnelendiği günden itibaren hep tartışıldı.
Oyun Sonu
Çok konuşulan oyunu Godot'yu Beklerken'de birbirlerine 'Gogo' ve 'Didi' diye seslenen Vladimir ve Estragon adında iki avare, kırlarda bir yol üzerinde yapraksız bir ağacın dibinde buluşurlar. Adı İngilizce God'ı (Tanrı) ya da Charlie Chaplin'in Fransızca'daki lakabı 'Charlot'u anıştıran Godot'nun gelmesini beklemektedirler. Godot gelmeye söz vermiştir. Can sıkıntılarını geçirmek için geçmişlerini anımsar, birbirlerine şakalar yapar, yemek yer ve Godot hakkında konuşurlar. Bir ara sahnede bir burjuva despot olan Pozzo ve uşağı Lucky belirir. İlk sahnede Godot o gün gelemeyeceğini; ancak ertesi gün mutlaka geleceğini haber verir. İkinci perdede Vladimir ve Estragon hala beklemektedirler ve Godot'dan vaat dolu bir mesaj daha gelir. İki arkadaş kendilerini asmaya kalkarlar ve daha sonra gitmek istediklerini birbirlerine açıklarlar. Ancak takatleri yoktur. Beckett oyunda oluş olmadan anlamın da olmadığını ortaya koyar. Vladimir ve Estragon'un varoldukları bile kuşkuludur. Ama Godot olmadan onların hayatlarının da anlamı yoktur. Kimse boşuna beklemesin. Godot hiçbir zaman gelmez...
Ölüm karşısında çaresiz kalan insanın trajedisini sorgulayan Godot'yu Beklerken'den sonra Beckett'in yazdığı Oyun Sonu'nda da hayatın bir anlamının olmadığı absürd bir dünya, sahneye taşınıyor. Yazar, sonun bir türlü gelemeyişi, insanın varoluşunun anlamsızlığı karşısındaki durumunu mercek altına alıyor.
İzmir Sanat'ta
Beckett oyunu özlemişler varsa... Tüm dünyada doğumunun 100. yıldönümü olan 2006, "Beckett Yılı" olarak ilan edilirken Dostlar Tiyatrosu, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve Paris Beckett 2006 Festivali, Oyun Sonu'nu sahneliyor. Oyun, 15. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali ve 4. Uluslararası Tiyatro Olimpiyatları kapsamında dünya prömiyeri gerçekleştikten sonra 2 Haziran'da İzmir'de de perde açacak. Beckett uzmanı Pierre Chabert'in sahneye koyduğu ve Beckett'in yakın dostu Avidgor Arikha'nın sahne düzenini hazırladığı Oyun Sonu, Dostlar Tiyatrosu tarafından yorumlanacak. Genco Erkal, Bülent Emin Yarar, Meral Çetinkaya, Mehmet Akan'ın rol aldığı oyunun rejisini yönetmen Pierre Chabert, şöyle özetliyor: "Sadelik, enerji, ritm, güldürü, müzikalite ve Beckett'in metnine mutlak sadakat." İzmir Sanat'ta sahnelenecek Oyun Sonu'nun Chabert yorumunu ve Genco Erkal oyunculuğunu merak ediyorum. İşte bu yüzden de bir hafta önce yazmak istedim. Tek gün olduğu için yerler sınırlıymış...
Beckett Üçlemeler kitabında yer alan Malone Ölüyor'da "Eğer bir gün susarsam, bu artık söylenecek hiçbirşey kalmadığı içindir; herşey söylenmemiş, hiçbirşey söylenmemiş olsa bile" der.
Sahneye felsefe koyan Beckett her ne kadar susmuş görünse de, klasikleşmiş oyunları sahnelendikçe söyledikleri repliklerle hala sahnede uçuşuyor...
bsen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
