|
 |
|
|
ABD, AB Arap dünyası üçgeninde Türkiye!
KAHİRE
İki hafta geride kaldı, yollardayım.
Önce Washington'du.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon, Milli Güvenlik Konseyi ve Kongre'de Türkiye nabzı nasıl atıyor, bu sorunun karşılığını araştırmaya çalıştım.
Sonra Brüksel'di.
Washington'dan sonra Avrupa'nın başkentinde Türkiye'ye ilişkin duygu ve düşünceleri şöyle bir öğrenmeye çalıştım. Bunun için AB Konseyi ile Komisyonu'nda görüşmeler yaptım. Düşünce kuruluşlarıyla, yabancı meslektaşlarımla temas ettim.
Son durak Ortadoğu idi.
Dünya Ekonomik Forumu'nun -Başbakan Erdoğan'ın da bir günlüğüne katıldığı- Şarm El Şeyh toplantısında da Ortadoğu'da Türkiye ilgisi nedir sorusuyla ilgilendim.
Kısacası:
İki haftada, Amerika-Avrupa-Arap dünyası üçgeninde ülkemizin yerini ve Türkiye'yi düşündüm.
Genel değerlendirmeye gelince:
Olumlu, evet öyle.
Bu üçgende Türkiye iyi bir yere sahip. Dünyadaki ve bizim bölgemizdeki gelişmelerden dolayı bugün Türkiye bu merkezlerde daha önemsenen bir ülke haline gelmiş durumda.
Niye mi?
İşte bazı nedenler:
(1) 11 Eylül dünyasında Başkan Bush yönetiminin öncelikleri ve dünyaya bakışı... (2) Irak ve Irak'taki savaş... (3) İran ve nükleer silahlar... (4) Rusya, enerji... (5) Ve bu bağlamda öne çıkan Karadeniz...
Bu beş neden, Türkiye'yi hem Amerika ile Avrupa'nın hem de Arap dünyasının gündeminde üst sıralara çıkarmış, 'borsa değeri'ni artırmış durumda.
Bu gerçek görülebiliyor.
Ancak bu bağlamda, bir başka gerçeği de teslim etmek lazım. Türkiye'nin borsa değerindeki bu yükseliş eğrisi kendiliğinden çizilmedi. Bu grafiği yalnız dış konjonktür çizmedi. İç faktörler de rol oynadı bu gelişmede.
Türkiye, son üç dört yılda tek parti hükümetiyle kendi evinin içini derleyip toparladı. Ekonomisinde ve siyasal yapısında reformlar yaptı. AB ile geçen 3 Ekim'de resmen müzakere sürecine girdi. Ve Arap dünyasına yönelik akıllı dış politika açılımlarını gerçekleştirdi.
İçeride yapılan bütün bu olumlu hamleler, dışarıda da, demin belirttiğim gibi Türkiye'nin Amerika-Avrupa-Arap dünyası üçgenindeki borsa değerini yükseltti.
Genel olarak durum böyle.
Evet, Washington'da AKP ve hükümetine dönük soru işaretleri, gizli gündem tedirginlikleri var. Ama bu durum, Türkiye'yi gündemin alt sıralarına itmiyor. Önümüzdeki seçimlerin galibi olarak görülen AKP'nin üstüne çarpı konulması gibi bir ihtimal de yok.
Bugün için öyle.
Kısacası:
Türkiye'nin istikrarlı ve AB yolunda bir ülke olması, -şimdilik kaydıyla- Amerika'nın çıkarlarına da uygun...
Ama yarın, diyelim, İran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad Ankara'ya davet edilir, Başbakan Erdoğan'la kol kola fotoğrafları Washington'a düşürse... Ya da Hamas lideri Halid Meşal yine bir gece ansızın Şam'dan Ankara'ya gelir, bu kez Başbakan Erdoğan tarafından da kabul edilirse... Amerika'yla her şey bir anda değişebilir.
Evet, Washington gibi Brüksel'de de Türkiye'ye dönük vozurdamalar kulağa çalınıyor. Hükümetin reform yorgunluğu eleştiriliyor. Gizli gündem soruları gündemde. AB'nin kendi durumunun da iyi olmadığı, bu nedenle de 'Türkiye yolculuğu'nun uzun yıllar alabileceği belirtiliyor.
Ama şurası kesin:
Türkiye'yle kriz istenmiyor; günün birinde üye olamasa da, siyasal ve stratejik nedenlerle Türkiye'nin AB rayında kalması tercih ediliyor.
Arap dünyasına gelince...
Bir yandan Türkiye'nin ekonomik ve siyasal reformlarla AB rayına oturmuş olması... Öte yandan AKP hükümetinin 1 Mart tezkeresi dahil Amerika'nın ille de dümen suyunda gitmeyeceğinin anlaşılması... İsrail'e yönelik eleştirel çıkışlar... Farklı bir Hamas, Suriye ve İran yaklaşımı...
İşte bütün bunlar da Arap dünyasında Türkiye'nin imajını farklı ve olumlu bir yere koymuş, Ortadoğu'da eskiye göre daha fazla önemsenen bir ülke haline getirmiş...
Tekrarlamak gerekirse:
Amerika-Avrupa-Arap dünyası üçgeninde Türkiye'nin yeri iyi.
Bu arada, örneğin ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın bir yılda iki kez Ankara'ya gelişi... İngiliz, Fransız, Alman ve İran dışişleri bakanlarının bu yılki ziyaretleri... Alman Dışişleri Bakanı'nın bir kez daha gelecek olması... İsrail ve Rus dışişleri bakanlarının da Ankara'yı ziyaret edecek olmaları... Bütün bunlar da 'Türkiye ilgisi'nin iyi bir yerlerde olduğunu göstermiyor mu?..
Ve son soru:
Tablo nasıl terse döner?
AKP hükümeti, ekonomide disiplini boşlarsa... AB'de 'reform yorgunluğu'nu üzerinden atamaz ve usul usul raydan çıkmaya başlarsa... AKP, geçmişin bazı takıntılarından kendini kurtaramazsa... Yine AKP, muhafazakâr demokratlığa yan çizip muhafazakâr milliyetçiliği kendine bayrak edinirse... Ve irtica paranoyaları eşliğinde, 'derin komplolar'ın tuzağına hep birlikte düşersek...
Türkiye'ye yazık olur!
Kahire'de Nil kıyısında, Nil'de dolaşırken aldığım notlardan çıkardığım son yazı da yarın.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | CHP yanlısı tanıklarla 27 Mayıs MERHUM Metin Toker, ihtilal hazırlığının 1957... | |  | Çetin ALTAN | | Kaktüs çiçekleri Önden yandan dikenli kollar çıkaranları; dike... | |  | Melih AŞIK | | Bir çete aranıyor! Başbakan, geçen çarşamba günü parti grubundan... | |  | Fikret BİLA | | İrtemçelik: Uygulama güvenlik amaçlı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Berlin'de Tü... | |  | Hasan CEMAL | | ABD, AB Arap dünyası üçgeninde Türkiye! İki hafta geride kaldı, yollardayım. | |  | Can Dündar | | Bazı adamlar bazı finalleri hazırlar Ecevit'in o gün Mustafa Yücel Özbilgin'in ce... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | 'ÖSS'de sorular zor olacak' ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, dün ko... | |  | Semih İDİZ | | İrtemçelik'e yapılan devlete hakarettir Başbakan Erdoğan'ın, konunun özünü bilmeden, ... | |  | Sami KOHEN | | Artık hayal değil... Bir aksama olmazsa, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ... | |  | Metin MÜNİR | | Her millet layık olduğu palavrayı dinler Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, Türkiye... | |  | Hasan PULUR | | Son 100 yılın en güncel şiiri... GÜNCELLİĞİNİ hiç kaybetmeyen şiir var mıdır? ... | |  | Derya SAZAK | | Ortanın sağı CHP, 1970'li yıllarda "ortanın solu" politika... | |  | Meral TAMER | | Aile planlamasına Caroline Koç damgası Caroline Koç'la ilk kez 1992 Temmuz'unda, Çır... | |  | Tamer HEPER | | Böyle meczupluk dostlar başına! Geçen haftaki yazımda Danıştay'a yapılan sald... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Bankaların geleceği Dünya genelinde baktığımızda, bankacılık sekt... | |  | Güngör URAS | | ABD'li 'Think Tank'ların gündeminde 'Türkiye' var Think Tank, İngilizce bir deyim. Biz bu deyim... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB hatırlatmasa dahi, biz biliyoruz Şimdi bir çoğumuz kızacak. | |
|
|