|
 |
|
|
Artık hayal değil...
Bir aksama olmazsa, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattından Ceyhan terminaline ulaşan Hazar petrolünün ilk "yüklemesi" bugün yapılacak.
Yetkililer teknik nedenlerden bir gecikme olsa bile, limanda bekleyen bir İngiliz tankerine yükleme işleminin muhakkak önümüzdeki hafta içinde gerçekleşeceğini söylüyorlar.
Bu işlemin bugün veya önümüzdeki hafta yapılması o kadar önemli değil. (Zaten esas tören 13 Temmuz'da yabancı liderlerin katılımıyla yapılacak). Önemli olan, inşası 6 yıl süren, toplam 4 milyar dolara mal olan (Türkiye'ye maliyeti 1.6 milyar dolar), yılda 50 milyon ton ham petrol kapasiteli, 1774 kilometre uzunluğundaki (1074 kilometresi Türk topraklarında) bu petrol boru hattının artık devreye girmiş olmasıdır.
Bu da şu andan itibaren Ceyhan dünya enerji piyasalarına açılıyor demektir ki, Türkiye açısından bu, tarihi bir gelişmedir.
Dünyanın ilgisi
BTC için yabancı uzmanlar "yüzyılın projesi" deyimini kullandılar. Bu fikir 1990'larda ilk ortaya atıldığında birçok ülke ve şirket, buna şüpheyle baktı. O zaman söylenen şu idi: Böyle bir boru hattı ekonomik olmaz... Bu hattı besleyecek yeterli petrol bulunmaz... Büyük yabancı petrol şirketleri buna para yatırmaz... Rusya buna izin vermez...
Gerçekten 1990'larda bu bir hayal olarak görünüyordu. Bu rüyanın gerçekleşmesinde, Türkiye'nin, Azerbaycan'ın ve ABD'nin kararlılığının büyük payı oldu. ABD yeni çıkan Hazar petrolünü alternatif yollardan -Rusya'nın bu konudaki tekelini kırarak- dünya piyasalarına aktarma stratejisini güdüyordu. Azerbaycan bu yeni zengin kaynaklarını en iyi şekilde değerlendirmeyi hedefliyordu. Türkiye ise, yeni "Doğu-Batı enerji koridoru"na ev sahipliği yapmayı amaçlıyordu.
Proje başta çok güçlükle karşılaştı, ama sonunda ortak çabalarla bu büyük hayal nihayet hakikat oldu... Hem de, dünyada petrole ve doğalgaza çok büyük ihtiyaç duyulduğu, fiyatların rekor düzeylere ulaştığı ve başlıca tüketici ülkelerin kaynaklarını "çeşitlendirmeye" uğrattığı bir döneme...
Türkiye'nin kazancı
Türkiye'nin bundan ne "kazanacağı" daha önce de çok konuşuldu ve yazıldı. Özetlersek:
Ekonomik bakımdan, Türkiye'ye BTC'den "geçiş ücreti" olarak bir gelir sağlayacak. Ceyhan terminalinde de bazı yeni iş imkânları doğacak. Genelde bunun toplam getirisi yılda 300 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Ancak bu rakamı abartılı bulanlar da var. ASAM'ın enerji uzmanı Necdet Pamir'e göre, ilk 6 yılda bu meblağ 40-50 milyondan ibaret olacak. Ancak BTC'nin devreye girmesi, önümüzdeki yıllar için yeni fırsatları yaratıyor. BTC'ye paralel bir gaz hattının kurulması ve Kazakistan'ın kendi petrolünü BTC'den Ceyhan'a aktarması gibi...Stratejik bakımdan BTC, Türkiye'yi enerji koridorları alanında bir "kilit ülke" durumuna getirecek. Türkiye'nin asıl "kazancı" da bu alanda olacak. Özellikle Batılılar işin bu tarafıyla ilgililer. ABD öteden beri "çeşitlendirme" politikası çerçevesinde buna çok önem veriyor. AB'nin hazırladığı son bir raporda "Türkiye'nin enerjide başlıca transit yolu olmasına destek verilmesi" öneriliyor...
BTC'nin ardından Türkiye'den geçecek yeni enerji hatları projeleri şimdi gündemde. Bunların bir kısmı üzerinde fizibilite çalışmaları yapılıyor. BTC'nin (zor şartlarda) gerçekleşmesinden sonra, artık kimse bunları hayal saymıyor...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | CHP yanlısı tanıklarla 27 Mayıs
MERHUM Metin Toker, ihtilal hazırlığının 1957... | |  | Çetin ALTAN | | Kaktüs çiçekleri
Önden yandan dikenli kollar çıkaranları; dike... | |  | Melih AŞIK | | Bir çete aranıyor!
Başbakan, geçen çarşamba günü parti grubundan... | |  | Fikret BİLA | | İrtemçelik: Uygulama güvenlik amaçlı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Berlin'de Tü... | |  | Hasan CEMAL | | ABD, AB Arap dünyası üçgeninde Türkiye!
İki hafta geride kaldı, yollardayım. | |  | Can Dündar | | Bazı adamlar bazı finalleri hazırlar
Ecevit'in o gün Mustafa Yücel Özbilgin'in ce... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | 'ÖSS'de sorular zor olacak'
ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, dün ko... | |  | Semih İDİZ | | İrtemçelik'e yapılan devlete hakarettir
Başbakan Erdoğan'ın, konunun özünü bilmeden, ... | |  | Sami KOHEN | | Artık hayal değil...
Bir aksama olmazsa, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ... | |  | Metin MÜNİR | | Her millet layık olduğu palavrayı dinler
Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, Türkiye... | |  | Hasan PULUR | | Son 100 yılın en güncel şiiri...
GÜNCELLİĞİNİ hiç kaybetmeyen şiir var mıdır? ... | |  | Derya SAZAK | | Ortanın sağı
CHP, 1970'li yıllarda "ortanın solu" politika... | |  | Meral TAMER | | Aile planlamasına Caroline Koç damgası
Caroline Koç'la ilk kez 1992 Temmuz'unda, Çır... | |  | Tamer HEPER | | Böyle meczupluk dostlar başına!
Geçen haftaki yazımda Danıştay'a yapılan sald... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Bankaların geleceği
Dünya genelinde baktığımızda, bankacılık sekt... | |  | Güngör URAS | | ABD'li 'Think Tank'ların gündeminde 'Türkiye' var
Think Tank, İngilizce bir deyim. Biz bu deyim... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB hatırlatmasa dahi, biz biliyoruz
Şimdi bir çoğumuz kızacak. | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
