|
 |
|
|
51 yeni alışveriş merkezi geliyor
Türkiye genelinde alışveriş merkezi sayısı toplam 103'e ulaşırken bu yıl 51'i daha faaliyete geçecek. 81 proje de sırada. Organize perakende sektörünün atağa kalkacağını söyleyen AMPD Başkanı Oral, beş yıl içinde 250 bin çalışanın sektöre gireceğini belirtiyor
Eylem Türk
Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği (AMPD) Başkanı Nuşin Oral, 2005 yılı sonunda alışveriş merkezi (AVM) sayısının 103'e ulaştığını söyleyerek bu yıl Türkiye genelinde toplam 51 AVM'nin tamamlanmakta olduğunu 81'inin de projelendirildiğini kaydetti.
Nuşin Oral başkanlığındaki AMPD yönetimi, Milliyet gazetesini ziyaret ederek perakende sektörüne ilişkin sorunları ve hedefleri anlattı.
Perakende sektörünün atağa kalkacağının sinyallerini aldıklarını belirten Oral, "Türkiye'nin gelişen ekonomisi, kişi başına düşen milli gelirin artış eğilimine girmiş olması bunun en önemli göstergeleri" dedi.
'Doygunluğa ulaşmadık'
Perakende sektörünün 1990'ların başından itibaren değişime uğradığını ifade eden Oral, sektörün doygunluğa ulaşmadığını, başlangıç seviyesinde olduğunu vurguladı.
Oral, büyük mağazalar yasa tasarısıyla ilgili olarak, "Devletin esnaf ve sanatkârları koruma görevi, rekabeti engelleyici bir korumacılık olmamalı" dedi. Kanun taslağının perakende sektörünü geleceğe taşımak yerine gelişmesini engelleyecek nitelikte olduğunu vurgulayan Oral, "Organize perakendecilerin ülke ekonomisine sağladığı fayda küçümsenemez" dedi.
250 bin yeni istihdam
Her yıl 750 bin gencin çalışma hayatına girdiğini kaydeden Oral, 2004-2005 döneminde işsizlik oranının yüzde 10.3 olduğunu hatırlattı. Oral, "Organize perakendecilerin 300 bin çalışanı bulunuyor. Gelecek beş yıl içinde 200-250 bin yeni çalışan organize perakende sektörüne girecek" dedi.
Oral, organize perakende alanında 7 bin 500 satış noktası ve 300 bin çalışan bulunduğunu kaydetti.
Perakendenin bugün 70 milyar dolara yaklaşan iş hacmi bulunduğuna dikkat çeken Oral, sektörel göstergelerle ilgili olarak şu bilgileri verdi: "Bu, GSMH'nin yaklaşık yüzde 20'si, ya da beşte biri olduğu anlamına geliyor. İşgücünün yüzde 12'si bu sektörde çalışıyor. Sektörde 155 bin satış noktası bulunuyor. Ayrıca tüketici harcamalarının yüzde 42'si de bu sektörden."
Kayıt dışı araştırması
Vergi bazında kayıt dışı araştırma bulgularına göre alışveriş merkezlerinde, tüketicilerin yüzde 50.9'unun banka aracılığıyla, yüzde 29.5'inin de nakit ödeme yaptığını söyleyen Oral, "Pazaryerlerinde ise bankayla çalışanların oranı yüzde 2'ye düşerken, nakit ödeme yüzde 52, açık hesap çalışma ise yüzde 24.6 oranına ulaşmış" dedi.
'Yasanın özünde ayrımcılık var'
AMPD'nin 'büyük mağazalar yasa tasarısı' ile ilgili görüşleri ise şöyle:
Yasa sadece 400 metrekarenin üzerinde alana sahip olan perakendecilere uygulanacakPiyasayı düzenlemeyecek, daha da bozulmasına yol açacakYasanın özünde ayrımcılık varYasa, iddia edildiği gibi tedarikçileri korumaktan uzakYasa tüketicinin seçme özgürlüğünü kısıtlamaktaYasa perakende dinamiklerini engelleyici nitelikteKorunmaya çalışan bakkallar ve küçük marketler korunamayacaktır, 400 metrekarenin altındaki orta büyüklükteki marketler, bugün olduğu gibi çoğalmaya devam edecek.
KDV'deki kayıp 4.5 katrilyon lira
AMPD'nin kayıt dışıyla ilgili yaklaşımı ise şöyle:
Kayıt dışı ekonominin milli gelirin yüzde 40'ı civarında olduğu tahmin ediliyor. 2001 yılında kayıt dışı ekonominin yarattığı toplam vergi kaybı 12 katrilyon liranın üzerinde.Bu büyüklüğün yaklaşık 4.5 katrilyonluk bölümünün KDV'deki kayıplardan, gerisinin ise gelirlerden alınan vergilerdeki kayıptan kaynaklandığı tahmin ediliyor.Bu rakamların oluşmasında geleneksel perakendenin rolü hayli yüksek. Çünkü bu alan pazarları ve bakkalları da kapsıyor.
Ücretlilerin yüzde 33 - 50'si kayıtdışı
Derneğin istihdam bazında kayıtdışı araştırma bulguları ise şöyle:
Genel perakendede ücretlilerin yüzde 33-50'si kayıt dışı çalışıyor.Kayıtlı çalışanlar arasında ücreti düşük beyan edilenler de hesaba katıldığında, kayıt dışı işgücü ödemeleri oranı kayıt dışı satış geliri oranının üzerinde bulunuyor.Alışveriş merkezlerinde çalışanların yüzde 97.7'si ücretli iken sadece iki kişi ücretsiz aile işçisi.Geleneksel mekânlarda ücretli çalışanlar yüzde 64'e düşerken, çalışanların yüzde 12'si ücretsiz aile işçisi.Pazaryerlerinde ise ücretli çalışanların oranı yüzde 25.5, ücretsiz aile işçisi yüzde 24.8, yevmiyeli olanların oranı da yüzde 6.7.
Yanlış rakip yanlış yatırım
Sektörün sorunlarından bir diğeri de geleneksel yapıdan çıkılıp profesyonel kurumsal işleyişin benimsenememesi. AMPD'ye göre bu durum, şirketin verimliliğinden kaynakların yönetimine, tedarik sürecine, gerçek kazancın tespitine kadar her düzeyde kendini gösteriyor ve sonuç olarak, şirketin rekabet becerisini geliştirmesini engelliyor.
Şirketlerin gerçek durum analizi yapılamadığından, güçlü ve zayıf yanlarına ilişkin objektif olunamıyor.
Yatırımlar yanlış yapılıyor, rakipler yanlış seçiliyor. Teknoloji doğru kullanılamıyor. Bu süreci tamamlamadan girişilen markalaşma çabaları olumsuz sonuçlanıyor.
Öte yandan Türkiye'deki perakendeciliğin toplam cirosu, uluslararası bazı perakende kuruluşlarının tek tek cirolarının gerisinde kalıyor.
155 bin satış noktası
- Perakende sektörünün 70 milyar dolara yaklaşan iş hacmi bulunuyor. Bu GSMH'nin yaklaşık yüzde 20'si anlamına geliyor
- Üşgücünün yüzde 12'si bu sektörde bulunuyor
- Sektörde 155 bin satış noktası var
- Tüketici harcamalarının yüzde 42'si bu sektörden
(Kaynak: Euromonitor)
Tüketicilerin ödeme eğilimi
Alışveriş merkezlerinde
- Yüzde 50.9'u banka aracılığı
- Yüzde 29.5'i nakit ödeme
Geleneksel mekanlarda
- Yüzde 15.2 banka aracılığı
- Yüzde 12'si çek
- Yüzde 45'i nakit
- Yüzde 13.5'i bir kısmı elden bir kısmı banka aracılığı
Pazar yerlerinde
- Banka ile çalışanların oranı yüzde 2
- Nakit ödeme yüzde 52.0
- Açık hesap çalışma yüzde 24.6
| Bakkalların cebine giren paranın yarısı sigaradan | | Orta market | | | Sigara | 50.2 | | Gazlı içecekler | 5.4 | | Biskuvi & Kek | 4.8 | | Bira | 4.7 | | Yoğurt | 3.6 | | Alkollü içecekler | 3.4 | | Çay | 2.1 | | Çikolata kaplama | 2.1 | | Meyve suyu | 1.9 | | İşlenmiş et | 1.8 | | Bakkal | | | Sigara | 51.4 | | Bira | 6.4 | | Gazlı içecekler | 6.1 | | Alkollü içkiler | 6.1 | | Biskuvi & Kek | 4.8 | | Çikolata kaplama | 2.2 | | Yoğurt | 2.1 | | Çay | 2.0 | | Çerezler | 1.7 | | Meyve suyu | 1.7 | |
Nakit kullanımı
- Pazar yerinde yüzde 95.4,
- Geleneksel mekanlarda yüzde 86.9,
- Alışveriş merkezlerinde ise yüzde 23.4'tür.
| Modern / Organize perakende | | Hacim | yüzde 30 | | Satış noktası | 7.500 | | İşgücü | 300 bin | |
| Geleneksel perakende | | Hacim | yüzde 70 | | Satış noktası | 150 bin | | İşgücü | 2.5 milyon | | Vergi kaybı | 8 - 10 milyar dolar | |
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
