|
 |
|
|
Haber Analiz
Vietnam kâbusu
Amerikan Deniz Piyadeleri'nin Irak'ın Hadisa kentinde aralarında kadın ve çocukların da olduğu 24 sivili öldürmeleri ve sonra olayı örtbas etmeleri, Vietnam Savaşı'nın en kara sayfası sayılan My Lai ile kıyaslanıyor
Yasemin Çongar - Washington
Irak Savaşı'nın başından beri yapılan Vietnam benzetmeleri, Amerikan toplumsal vicdanında bugüne dek karşılığını bulmadı. ABD halkı, Irak Savaşı'na verdiği destek giderek azalsa da, Vietnam'dakinden farklı olarak, cephedeki askerine karşı olumsuz bir tepki geliştirmedi.
Hadisa katliamı bu tabloyu değiştirebilir mi? ABD toplumu, askerlerinin Irak'taki rolünü vicdanen yadsımaya ya da Hadisa'ya giden yolu açan yetkililere, Ebu Gıreyb skandalında duymadığı türden bir öfke duymaya başlayabilir mi? Washington kulisi, bu sorularla çalkalanıyor.
ABD Deniz Piyadeleri'nin, 19 Kasım 2005'te, Irak'ın Hadisa kentinde aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 24 sivili öldürmeleri, Vietnam Savaşı'nın en kara sayfası sayılan, 500'den fazla köylünün ABD askerlerince öldürüldüğü 1968 My Lai katliamıyla kıyaslanıyor. Hadisa-My Lai benzetmesi, ABD medyasında yaygın biçimde yapılırken, Associated Press (AP) ajansının, Vietnam'da 38 yıl önce gerçekleşen katliamın fotoğraflarını dün yeniden servise koyması dikkat çekti.
Titiz soruşturma
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Hadisa'da yaşananlar ve sonrasındaki örtbas girişimi konusunda iki ayrı soruşturma yürütüyor.
Yetkililer, sorumluların yargılanacağı konusunda, kamuoyuna ve Irak hükümetine güvence verdi.
Soruşturmadan basına sızanlar, 19 Kasım'da Hadisa'da devriye gezen Deniz Piyadeleri 3. Taburu'na bağlı Kilo Bölüğü'nün, bir arkadaşlarının bindiği askeri aracın bombalanması üzerine, önce olay yerindeki bir taksideki silahsız 5 kişiyi, daha sonra çevredeki evlere girerek, bazıları yatağında uyuyan, 19 erkek, kadın ve çocuğu öldürdükleri yönünde.
Olaya karışan deniz piyadelerinin askeri mahkemede, cezası idama varabilecek olan cinayet suçundan yargılanmaları bekleniyor. Ancak, öldürülenlerin ailelerinden izin alınarak, cesetlerin yeniden incelenmesi istendiğinden nihai soruşturma raporu gecikebilecek. Görgü tanıkları ve katliam yerinde çekilen video, kurbanların bir bölümünün, infaz usulü kafalarından vurulmuş olduklarını yansıtmıştı.
Örtbasın sorumlusu
Hadisa'nın My Lai'ya benzeyen bir yönü de, örtbas girişimi. Tıpkı My Lai konusundaki ilk resmi raporun, sivillerin hedef alındığını yansıtmaması ve olayın gerçek boyutunun, gazeteci Seymour Hersh'ün haberleriyle ortaya çıkması gibi, Hadisa katliamı da Time dergisinin çabalarıyla aydınlığa kavuştu. Soruşturma, Time'ın katliam yerinde çekilmiş videoyu va tanık ifadelerini Pentagon'un dikkatine getirmesi üzerine başlatıldı.
Hadisa katliamına ilişkin ilk resmi raporun, 24 Iraklının dökümünü, "15 sivil, araca konulan bombanın etkisiyle, 8 direnişçi silahlı çatışma sırasında öldü, 1 direnişçi yaralandı" diye verdiği ve bu raporun bölük ve alay komutanlarınca "hiç sorgusuz" onaylandığı basına yansıdı.
Bilinmeyen, üst rütbeli subayların da katliamı örtbas suçundan yargılanıp yargılanmayacağı. Tabii, Başkan Bush'un, dönemin başkanı Nixon'ın, My Lai'deki bölük komutanı William Callley'e verilen müebbet hapis cezasını hafifletmesine benzer "jestlere" yönelip yönelmeyeceği de merak konusu.
Amerikalılar My Lai'yi hatırladı
Soldaki fotoğraf, Hadisa'da Amerikan Deniz Piyadeleri'nin Iraklı sivilleri yataklarında iken kasıtlı olarak öldürdüğü evlerden birinde, olaydan iki gün sonra çekildi ve katliamdan kurtulanların avukatlarından Halid Selim Rsayif tarafından önceki gün Bağdat'ta basına dağıtıldı. Sağdaki fotoğraf ise 1968'in mart ayında Güney Vietnam'ın My Lai Mezrası'nda çekildi. Aralarında çok sayıda kadın ve çocuğun bulunduğu yüzlerce köylünün Amerikan askerleri tarafından öldürüldüğü My Lai Katliamı dünyada ve ABD'de şok yaratmıştı. Amerikan haber ajansı AP'nin dün bu arşiv fotoğrafını servise koyması, Hadisa Katliamı'nın, Vietnam Savaşı'nın kötü hatıralarını Amerikalıların kolektif hafızasında yeniden canlandırdığını gösteriyor.
SUÇLANAN YÜZBAŞI
Amerikan Deniz Piyade Yüzbaşı James Kimber'ın adı diğer iki askerle birlikte Hadisa Katliamı nedeniyle açılan soruşturmada geçiyor. Kimber'ın avukatı, müvekkilinin, silahsız sivillerin öldürüldüğünü birliğinin Irak'tan dönmesinden sonra öğrendiğini söylüyor.
İshaki soruşturmasında askerler kusursuz bulundu
Irak'ın başkenti Bağdat'ın kuzeyindeki İshaki kasabasında ABD askerlerinin bir eve baskınında, 5'i çocuk 11 sivilin öldürülmesiyle ilgili soruşturma sonucunda, Amerikan askerleri kusurlu bulunmadı. ABD Savunma Bakanlığı yetkililerinin verdikleri bilgilere göre, 15 Mart'ta meydana gelen olayla ilgili olarak yapılan soruşturma sonucunda, ABD askerlerinin kusurlu hiçbir hareketine rastlanmadığı belirlendi. Yetkililer, askerlerin, bu ev civarından saldırıya uğradıklarının ve kullandıkları güç oranını uygun düzeyde artırdıklarının belirlendiğini söylediler.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
