|
 |
|
|
İşte değişen Anadolu
BOZKIR Anadolu'da tabiatın verimsizliği hayatı da yalınlaştırmıştı. Sadece mevsim değişiklikleriyle bayramlar hayata renk katardı.
Okumuşlar bile "diploma töreni"ni bilmezdi. Yaş günü kutlamaları, konferans, tiyatro, spor yarışmaları da pek yok veya çok seyrekti. Okullar ve aileler birbirine uzak dururdu.
Geçen cumartesi bir Anadolu ilçesinde meslek yüksekokulunun mezuniyet törenindeyim. Modern, temiz, ferah bir okul; bilgisayarlı sınıflar, konferans, sinema, spor salonları. Gençleri ekip çalışmasına hazırlayan öğrenci kulüpleri...
Mezuniyet töreninde kızlı erkekli öğrenciler sevinç çığlıkları içinde keplerini havaya fırlatıyor. Hoparlörde Onuncu Yıl Marşı. Köylü, şehirli, başörtülü ya da başı açık analar, babalar konfeti yağmuru altında yavrularını kucaklıyor, sevinç gözyaşları. Gümüşhane'nin Kelkit ilçesinde oluyor bunlar. Bir Anadolu ilçesi!
Bozkırda atılım
Rumeli türküleri neşelidir, Anadolu türküleri ise hüzünlü. Bozkır öyle kahredicidir ki, Anadolu insanı "ağustosta suya girse balta kesmez buz olur."
Ama artık değişiyor. İki muazzam değişim dinamiği Anadolu'yu dönüştürüyor, ayağa kaldırıyor: Eğitim ve piyasa ekonomisi...
Bunu gittiğim her Anadolu şehrinde gördüm: Yükseköğretim ve gelişen iş hayatı Anadolu'nun binlerce yıllık durgun köylü yapısını değiştiriyor. Onun için Anadolu'nun hemen her şehri üniversite istiyor! Anadolu'da gelişmekte olan girişimci orta sınıf sadece eleman ihtiyacını değil, modern muhasebe, bilgisayar, verimlilik artırıcı teknikler gibi bilgi ihtiyacını da şehirdeki yükseköğretim kurumlarından karşılamak istiyor.
Piyasa ekonomisinin gelişmesine paralel bir şekilde Anadolu'da yeni üniversite ve yüksekokulların açılması son derece doğru bir yaklaşımdır.
Erzurum Atatürk Üniversitesi'ne bağlı olarak üç yıl önce açılan Aydın Doğan Meslek Yüksekokulu'nun mezuniyet törenine gittiğimde de bunu gördüm.
Bu yüksekokulda, bir yıllık İngilizce hazırlık programından sonra dört program uygulanıyor: Muhasebe programı, Bilgisayar programı, Endüstriyel Elektronik programı ve Organik Tarım programı... Hepsi iş hayatıyla ilgi!
Bu şekilde Anadolu eğitim ve iş hayatı sayesinde eski yoksulluğunu ve ezikliğini aşıyor.
Eğitim ve piyasa
Meslek yüksekokulundan başka, Kelkit'in ekonomik yapısını değiştirerek göç veren ilçeyi göç alır hale getiren ve 'şehirli' bir hayat tarzının gelişmesini sağlayan diğer önemli bir faktör ilçedeki organik tarım tesisleri... Tarım Bakanlığı karar vermiş: Türkiye'de tarımın nasıl modernleşeceğini incelemek için Türkiye'ye gelecek AB heyetlerine gösterilecek tesislerden biri de bu!
Hem tarım, hem hayvancılık... Tesisleri gezdik, hayvanların sağlık bakımı, yemi ve sağılması boyunlarına takılmış 'verici'lerle bilgisayar tarafından düzenleniyor! Artık binlerce yıllık mera ve sürek hayvanlığıyla bu çağda ayakta durmak imkânsız. Tarım ve hayvancılık da milyonlarca dolarlık modern tesisler ve meslek eğitimli elemanlar gerektiriyor. Bu tesisler Kelkit ekonomisine canlılık getirdiği gibi, yüksekokulla da başarılı bir "eğitim-sanayi işbirliği" örneğini oluşturuyor.
Kelkit'teki yüksekokul gibi bu organik tarım ve hayvancılık tesislerini de Aydın Doğan Bey yaptırmış; Kelkit onun doğum yeridir.
İşte bir kalkınma modeli: Büyük işadamlarının doğduğu yörelerde, modernleşmenin iki temel dinamiği olan eğitimi ve iş hayatını tetikleyecek tesisler kurması; tabii yöre ihtiyaçlarına ticari kârlılık ilkelerine uygun olmak kaydıyla.
Sosyoloji literatürümüzde klasikleşmiş "Kültür Değişmeleri" kitabının yazarı Erzurumlu merhum Prof. Mümtaz Turhan bunları görseydi, "İşte benim de davam buydu" diye yazardı.
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|
|

|