|
 |
|
|
MB'nin müdahalesi yerinde ve zamanında oldu
Dalgalı kur sisteminde merkez bankalarının (MB) rolünün pasif olduğu, piyasaya karışmaması gerektiği tezi genel olarak doğrudur. Ancak pratikte MB'ler her türlü kur hareketine kayıtsız kalamaz. Bu sistemi uygulayan birçok ülkede kura zaman zaman müdahale yapılmaktadır.
Dalgalı kur sisteminin temel sıkıntısı, ödemeler dengesinin sadece cari işlemlerden oluşmamasıdır. Malum, cari işlemler açık verince kur esneyerek tekrar denge sağlanacaktır.
Oysa, sermaye hesaplarındaki hareketler kuru kısa vadede ve ters yönde etkileyerek uzun süre denge sağlanamamaktadır. Örneğin, ülkemizde 2002 yılından bu yana cari işlemler açığı büyümesine rağmen, bunun finanse edilmesi nedeniyle, kur sürekli değer kazanmış ve denge elde edilememiştir.
Sıcak para denge bozar
O zaman yapılması gereken, MB'nin sermaye hareketleri kadar piyasaya ters yönde müdahale etmesi ve kurun sadece cari işlemler tarafından belirlenmesini sağlamaktır. Aksi takdirde, kısa vadedeki kur ile uzun vadedeki denge kur arasında ciddi bir fark oluşur.
Böylesi bir politika, MB'nin ödemeler dengesinin sermaye hesaplarında giren (ya da çıkan) döviz kadar alım (ya da satış) yapmasını gerektirir. Nitekim, MB'nin bir günde 5 milyar dolardan fazla doğrudan alım yapması, tamamıyla giren sıcak paranın kuru çökertmesini engellemek için olmuştur.
Tekrarla belirtelim, yabancı girerken "Dövizini ucuzdan satmasın" diye müdahale eden MB, yabancı çıkarken de "Dövizi ucuz almasın" diyemez. Aldığı dövizi satmak zorundadır. Girerken müdahale edeceksin, çıkarken kenarda duracaksın. Olmaz.
Bununla beraber, çok hızlı ve yoğun çıkışlar sürecinde MB'nin piyasaya girerek yabancıya döviz yetiştirmesi de zor bir politika olabilir. Üstelik, bu politika sıcak paranın çıkışına teşvik oluşturur.
Çıkmayacak yatırımcı çıkmaya kalkabilir. Daha önemlisi MB sermaye hareketlerinin tersine bir müdahale stratejisi gütmeyebilir. Örneğin, kur aşağı gittiğinde tüm cephanesiyle müdahale ederek (böylece rezerv biriktirmiş olur), yukarı gittiğinde de asgari cephaneyle kuru kontrol etmek isteyebilir. Görünen de buna benziyor.
Etkili satış oldu
MB mayıs ayının başından beri yaşanan sıcak para çıkışında temel olarak üç hareket yaptı. Bunlardan ilki, kenarda durmaktı. Yani çıkışa karışmayarak kurun yukarı esnemesine izin vermesi.
İkincisi ise, nisan ayının yüksek enflasyon verisinden sonra kur değişimiyle beraber beklentilerin hızla olumsuza kayması karşısında faizi yukarı çekmesi. Ve şimdi de kurun spekülatif nedenle (yani küçük hacimlerle) yukarı gitmesini engellemeye çalışması. Aldığımız duyumlar, önceki gün MB'nin 500, TMSF'nin de 100 milyon dolar kadar sattığı yönde. Daha düşük bir rakam da kuru (özellikle dolar-euro paritesi değer kazanırken) geri getiremezdi.
Bundan böyle piyasalar MB'nin rahatsız olacağı kur seviyesi hakkında bilgi sahibi. Buna rağmen, ortalık karışırsa, MB'nin yeniden müdahalede bulunacağı gözüküyor. Son iki haftadır MB'yi etkili bulduğumuzu belirtmeliyiz.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Sağcı ve otoriter Türkiye?
IŞIK ve Sabancı üniversitelerinden Prof. Ersi... | |  | Çetin ALTAN | | Dalgalanıyor musunuz, dalgalanmıyor musunuz?
Son günlerde İstanbul'un havası da, trafiğine... | |  | Melih AŞIK | | Komik Abi'miz!
Kemal Abi'miz (Kemal Unakıtan) komik bir insa... | |  | Fikret BİLA | | Demirel: Şeyh uçmaz müritleri uçurur
İlhan Selçuk, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demir... | |  | Hasan CEMAL | | Acı veren maç!
İsviçre'yle Fransa takımları sahaya çıkarken ... | |  | Yılmaz ÇETİNER | | Suna'nın gözleri...
Suna Kıraç'ın "Ömrümden Uzun İdeallerim Var" ... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Papadopulos yolcu mu?
Dün sabah, Brüksel'deki uluslararası gazeteci... | |  | Can Dündar | | Çukurun dibinde...
Kibri, vicdanından büyük Mehmet Ali Erbil'in.... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Sınav birleşti, tercihler ayrı!
Milli Eğitim Bakanlığı, OKS konusunda iki yan... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | MB'nin müdahalesi yerinde ve zamanında oldu
Dalgalı kur sisteminde merkez bankalarının (M... | |  | Doğan HEPER | | Türk-Yunan konfederasyonu
YUNANİSTAN-Türkiye konfederasyonu. | |  | Semih İDİZ | | AB'de Rumların panzehiri reformların uygulanmasıdır
Lüksemburg'da yaşananlar, Rumların AB'de Türk... | |  | Sami KOHEN | | Kamuoyu kimden yana?..
BİRİ Türkiye'de, diğeri dünyanın dört kıtasın... | |  | Hasan PULUR | | "Bu kafa" ne rahat durur, ne rahat verir...
BU "kafa" rahat durmaz, mutlaka bir hadise, b... | |  | Derya SAZAK | | Solda birlik
Rahşan Ecevit, Oran'daki çalışma ofisinde düz... | |  | Meral TAMER | | Tatil dönüşü masamda yığılmış kitaplar (2)
Bir gazeteci, 2 haftalık tatil dönüşü gazeted... | |  | Güngör URAS | | Döviz artınca milli gelir düştü
2005 yılının milli geliri (GSMH) cari fiyatla... | |  | Serpil YILMAZ | | Bankalar düşün çocukların yakasından!
Elimde bir tomar mektup, içlerinden birisi va... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Rumların ümidi sonbahara kaldı...
Kıbrıs Rumları, çekirge misali üç defa zıplad... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
