|
 |
|
|
BAŞARISIZ İNSAN YOKTUR, YANLIŞ KARİYER PLANI VARDIR
GENÇ KARİYER VE ÜNİVERSİTE TERCİH DANIŞMANLIĞI
Kariyerinizi planlayın
Kariyer planlama kişinin gelecek beklentilerine ulaşması, mutlu ve başarılı bir yaşamı olması için gereklidir. Kariyer planlama süreci sanıldığının aksine, iş yaşamının öncesinde başlamaktadır
Bütün bir yıl boyunca ÖSS'nin bittiği, sınava girdiğiniz günü hayal ettiniz. Sınav bitti. Saatlerce test çözmek, sınavım nasıl geçecek, konular yetişecek mi düşünceleri bir bir dağıldı kafanızdan. Belki tatile çıkmak üzeresiniz veya dinleniyorsunuz. Ancak şimdi de sınav sonrası süreç – tercihler – başlıyor. Kafanıza yeni düşünceler hücum etmeye başlayacak: Sınavda kaç puan alacağım, tercihlerimi nasıl yapacağım, iyi bir bölüme girebilecek miyim?
Kariyer planlama; tercihler döneminde sizin başarı anahtarınız olacaktır. Yapacağınız tercihler iş yaşamınızı büyük ölçüde şekillendirecektir. Bu yüzden tercih listenizi hazırlarken sadece aldığınız puanı değil kendi isteklerinizi, ilgilerinizi ve becerilerinizi de göz önüne bulundurmalısınız.
Geleceğinizin kapısını kendi anahtarınızla açın: Kariyerinizi planlayın!
İş hayatına atıldıktan sonra hayatınızın en büyük alanı "çalışmak" olacak. Tüm gün işyerinde çalışırsınız, akşam eve geldiğinizde çevrenizdekilere gün içinde iş yerinde olanları anlatırsınız. Hafta sonları bile yarım kalmış işler takılır akıllara. En çok iş arkadaşlarınızı görürsünüz gün içinde. Yaptığınız iş, çalıştığınız ortam, birlikte çalıştığınız kişilerden ne kadar memnunsanız, hayatınızın tüm alanlarındaki kalite o kadar artar. İş hayatındaki mutluluk yaşamdaki mutluluğu getirir.
Genellikle çevremizde işinden ne kadar memnun olduğunu anlatan insanlar yerine işinden mutsuz, sürekli şikâyet eden insanlarla karşılaşırız. İş hayatından memnun olmayan insanlar yaşamlarının diğer alanlarında da mutsuzdurlar.
İş hayatında pek çok kimsenin mutsuz olmasının nedeni ise bilinçli meslek seçimi ve kariyer planlamanın yapılmaması, yani kişilerin kendi kişisel özelliklerine uygun mesleklere yönelmemeleridir.
Şimdiye kadar meslek seçilirken genellikle ya baba mesleğine devam edilir, ya popüler olan, çok kazandırdığına inanılan meslek tercih edilirdi. Kişilik özellikleri, ilgiler, beceriler, gelecekten beklentiler dikkate alınmazdı. Sonuç: Her sabah ayakları geri geri giderek işe giden, gün boyunca asık suratla gezen insanlar...
Aynı işi yapan insanlarla birebir konuştuğunuzda hepsinden farklı tepkiler alırsınız. Bazıları işinden şikâyetçi iken bazıları işine bağlıdır. İşini düşününce gözleri parlar. Bu yüzden aslında iyi iş yoktur, kişilik özelliklerine uygun işi seçmiş mutlu çalışan vardır. Aynı işi yapan, ama farklı duygulara sahip olan kişilerle ilgili güzel bir hikâye:
Fransa'da, ağır işçilerin işleri hakkında ne düşündüklerini incelemek üzere araştırmayı yürüten bir görevli, bir inşaat alanına gönderilir. Görevli, ilk işçiye yaklaşır ve sorar:
"Ne yapıyorsun?"
"Nesin sen, kör mü?" diye öfkeyle bağırır işçi.
"Bu parçalanması imkânsız kayaları ilkel aletlerle kırıyor ve patronun emrettiği gibi bir araya yığıyorum. Cehennem sıcağında kan ter içinde kalıyorum. Bu çok ağır bir iş, ölümden beter."
Görevli hızla oradan uzaklaşır ve çekinerek ikinci işçiye yaklaşır. Aynı soruyu sorar:
"Ne yapıyorsun?" İşçi cevap verir:
"Kayaları mimari plana uygun şekilde yerleştirilebilmeleri için, kullanılabilir şekle getirmeye çalışıyorum. Bu ağır ve bazen de monoton bir iş, ama karım ve çocuklarım için para gerekli. Sonuçta bir işim var. Daha kötü de olabilirdi."
Biraz cesaretlenen görevli üçüncü işçiye doğru ilerler.
"Ya sen ne yapıyorsun?" diye sorar.
"Görmüyor musun?" der işçi kollarını gökyüzüne kaldırarak. "Bir katedral yapıyorum."
Siz gelecekte nasıl bir insan olmak istiyorsunuz? Asık suratlı bir çalışan olmak mı; yoksa işinden memnun, çevresine olumlu enerji veren, işine hayran bir çalışan mı? İş yaşamında başarılı olmak popüler, çok kazandıran mesleği seçmekle değil, severek yapacağınız, zevk duyacağınız işi seçmekle mümkün olur. Çünkü ancak kişi sevdiği işte çok çalışır, verimli ve başarılı olur. Başarıya ulaşmak için tercihler döneminde kişisel kariyer planlamanıza başlamalısınız.
Kariyer planlama için yol haritası
Kariyer planlama kişinin kendini ve iş dünyasını tanıması ve öğrenmesi, bu bilgiler ışığında uygun meslek seçimleri yapmasıdır. Verimli, mutlu ve başarılı bir yaşama ulaşmak için kariyer planlama sizin anahtarınız olacaktır. Kariyer planlama üç aşamadan oluşur. Kendini tanıma, meslekleri araştırma ve karar verme.
Kendini tanıma
Kendini tanıma kişinin kendi ilgilerini, değerlerini, becerilerini, beklentilerini ve yapmaktan hoşlandığı etkinlikleri keşfetme aşamasıdır. Kendini tanımada kişinin yararlanacağı öncelikli kaynak yine kendisidir.
Kendini tanıma aşaması kariyer planlamanın en önemli ve en zor aşamasıdır. Kendimizi çok iyi tanıdığımızı düşünmemize rağmen genellikle kendimiz için pek çok nokta karanlıktır.
Kendimizle ilgili bir soru sorulduğunda genellikle çok uzun cevaplar veremeyiz. Bunun nedeni kendini anlatmaktan utanmak ya da böbürlenmekten hoşlanmamaktan kaynaklanmaz.
Asıl neden kendini yeterince tanımamaktır. Pek çoğumuz gelecekte tam olarak neler istediğini bilemez. Bu yüzden doğru kararları veremeyiz. Bu yüzden kendini tanıma aşamasına gerekli olan zaman verilmelidir.
Kişi kendine aşağıdaki soruları sorarak önceliklerini, ilgilerini, becerilerini, güçlü ve zayıf yanlarını; ayrıca gelecek iş yaşamı ile ilgili beklentilerini keşfedebilir:
Gelecekle ilgili beklentilerim neler?İlgi ve becerilerime uygun meslekler neler?Nasıl bir ortamda çalışmak istiyorum? Meslekleri tanıyor muyum?Neleri yapmayı seviyorum?Hangi akademik alanlarda başarılıyım? Hangi akademik alanlar ilgimi çekiyor? Hangi özelliklerimden memnunum? Geliştirmem gereken özelliklerim neler?Nelerde başarılıyım? Neleri iyi yapıyorum?Çevremdeki insanlar beni nasıl tanımlar?Ben kendimi nasıl tanımlarım?
Ayrıca kendini tanıma aşamasında kişi yakın çevresindekilere –aile, arkadaş, öğretmen- kendi hakkında neler düşündüklerini sorarak geri bildirimler alabilir. Kendini tanımada kişilere yardım eden diğer bir kaynak ise bilimsel araçlardır.
Kişilerin ilgi ve becerilerini tespit etmeye yönelik olan psikolojik testler kişilerin kendileri ile ilgili daha önce fark etmediği özellikleri keşfetmesinde yardımcıdır.
Meslekleri araştırma
Kariyer planlamanın ikinci adımı olan meslekleri araştırma, gittikçe daha da önem kazanmaktadır. Sürekli yeni meslekler iş yaşamında yerini almaktadır.
Binlerce meslek arasından kişinin kendine en uygun olanı belirleyebilmesi için araştırma yapması zorunluluk haline geldi. Ancak mesleklerin çeşitleri arttıkça meslekler hakkında bilgi edinebileceğimiz kaynaklar da aynı oranda arttı. Meslekleri tanıtıcı kitaplar artık oldukça yaygın. Ayrıca internet sayesinde her türlü bilgiye ulaşmamız çok daha kolay.
İnternet ve meslek tanıcı kitaplar haricinde, çevrenizde bulunan insanlar da sizin için bu aşamada bilgi kaynağıdır. Akademisyenler, kariyer danışmanları, meslekte çalışanlarla, yakın çevrenizdeki kişilerle meslekler hakkında konuşun. Çünkü bir mesleği en iyi onu yapan kişi tanıtabilir. Ayrıca çevrenizdeki kişiler ilgilendiğiniz mesleklerle uğraşmasalar bile iş yaşamıyla ilgili olarak onlardan bilgi alabilirsiniz. Meslekleri araştırırken ilgi duyulan ya da hakkında bilgi sahibi olunmayan mesleklere odaklanmak gerekir. İlk başta kendinizi çok fazla sınırlamayın. Hiç tahmin etmeyeceğiniz bir meslek belki de sizin anahtarınız olabilir.
Meslekleri araştırırken o mesleklerle ilgili olarak aşağıdaki bilgilere ulaşılması gerekir:
Gerekli olan eğitim Gereken niteliklerÇalışma alanlarıMesleğin belli başlı görev ve sorumlulukları Çalışma koşulları
Araştırmalarınızdan sonra kendinize uygun bulduğunuz mesleklerin listesini yapın. Hangi mesleğin neden size uygun olduğunu yazmanız daha sonra karar verirken size kolaylık sağlayacaktır.
Karar verme
Kişi kendini tanıma aşamasında kendi özellikleri ile ilgili bilgilerle meslekleri araştırma aşamasında edindiği bilgileri karşılaştırıp bu bilgilerin örtüştüğü durumları belirlemeli ve böylece kendine daha çok uyan meslekleri belirlemelidir. Daha sonra tercih ettiğiniz mesleğe ulaşmak için kendi kariyer hedeflerinizi belirleyebilirsiniz.
Hedefleriniz arasında "Nasıl bir eğitim almalıyım?", "Kendimi hangi alanlarda geliştirmeliyim?", "Hangi ek eğitimlere katılmalıyım?" gibi konuları dahil etmeniz kendi yolunuzu oluşturmanıza yardımcı olacaktır.
Kendi yaşamının patronu ol!
ÖSS'de başarılı olmak size iyi bir üniversite kazanmayı, meslek sahibi olmayı sağlayabilir. Ancak iş yaşamında mutlu olmak için çaba sarf etmek, kariyer planlama sürecinde aktif olarak yer almak gerekir. "Puanım boşa gitmesin", "Popüler meslekleri tercih edeyim", "Bölüm önemli değil İstanbul'da üniversiteye gitsem yeter bana" gibi düşüncelerle harcayacağınız tek şey kendi geleceğiniz olacaktır. Pablo Picasso şöyle diyor: "Çalıştığımda rahatlıyor ve dinleniyorum. Beni esas yoran, hiçbir şey yapmamaktır." Siz de Picasso gibi yaşamak istemez miydiniz? Bu akşam kariyer planlama için ilk adımı atın. Bu akşam yatmadan önce
10 dakika 20 yıl sonra kendinizi hayal edin. "Nasıl bir yerde çalışıyorsunuz, neler yapıyorsunuz, görevleriniz neler, nasıl insanlarla bir arada çalışıyorsunuz?"
Kaynak: www.rehberlikportali.com
Okurlarımızın dikkatine
20.06.2006 tarihinde Milliyet gazetesiyle birlikte ücretsiz olarak verilen "Kariyer Eğilim Testi Şifre Kartları"nda yer alan bazı şifrelerde teknik bir sorundan dolayı bazı okurlarımızın şifre kartlarında problemler yaşanmış ve aksaklık gün içinde çözümlenmiştir.
Şifrelerde sorun yaşayan okurlarımız kartlarında yer alan şifrelerle www.milliyet.com.tr/ket adresinden Kariyer Eğilim Testi'ni uygulayabileceklerdir. Oluşan aksaklıktan dolayı okurlarımızdan özür dileriz.
Şifre kartınızla www.milliyet.com.tr/ket adresinden Kariyer Eğilim Testi'ni uygulamayı unutmayınız.
|
|
|

|