|
Orkideler, martılar ve bitmeyen kaldırım tazeleme
Vurmalı kırmalı, ölmeli öldürmeli haberler çorbasının, yüzlerce yıldan beri kaynayıp duran kanlı lengerlerinden sıyrılarak yaşamak, kolay mıdır köylü ağırlıklı bir Şark toplumunda?
Kolay mıdır "işçi enternasyonalizmi"nin tarihe karışmasıyla, küreselleşme sürecinde onun yerini almaya başlayan "burjuva enternasyonalizmi"ne ters düşmeden, yepyeni bir çağla bütünleşerek yaşayabilmek?
***
Ne 150 yıl önce İstanbul'da, çağdaş bir kentleşmeye bir "teşvik modeli" olarak düzenlenen "Teşvikiye" semti; ne Engürü'nün başkent olmasından sonra Ankara'nın, Alman kentçilik mimarı Jansen tarafından, modern asfalt bulvarlar, ölçüleri onlara uygun alanlar ve bir arada planlanan Bakanlıklar'la çağdaş bir kent görünümüne dönüştürülme çabası yetti, temel mayayı oluşturan köylülüğün aşılmasına...
***
Endüstrileşme dışı burjuvalaşma taklitçiliği, bir türlü yeterli hızı sağlayamıyordu çağdaşlaşma motoruna...
Ve Hazine'den geçinen kesimin, "devlet"; çıplak hayattan geçinenlerin de "millet" sayılması çarpıklığıyla ilkelliği, sürüp gidiyordu.
***
Akla gelmeyen konularda kıpırdar; toplumsal bir değişimin görünmeyen barometre ibresi. Bunlardan biri de, Kartal'daki iğneden ipliğe, lavabodan kiremite kadar; apartman, kat, daire, ev, balkon ve bahçe malzemesiyle, avadanlığı ve aksesuarı satan süperden de süper marketlerin seraları...
***
O seralarda kırmızı kırmızı açmış çiçeklerini muhafaza eden küçücük kaktüs saksılarından, sıram sıram sergilenmiş rengarenk orkide çeşitlerine kadar, gelişmişlik zevklerinin her türlü muskası vardır.
***
İncecik dik, yahut yapay sapları üstünde lüle lüle dökülen morumsu kızıllıktaki narin ve nazlı orkideler... Nazlı ve narin bir beyazlıktaki kibar mı kibar orkideler... Açık sarı, edalı edalı kandilleşmiş orkideler...
***
Acaba Türkiye'de burjuvalaşmışlar da dahil, kaç hanımın kapısı bir buket, yahut bir saksı orkide ile çalınmıştır?
"Vatanı ve milletiyle devletin bölünmez bütünlüğü" nutukları; kız ve kadınlarının hayatlarında bir kez olsun bir orkide almamış olduğu toplumlarda, çağdaş uygarlık düzeyiyle köprü kurmaya yetmiyor; yetse yetse resmi arabalara binmeye yetiyor...
***
Orkide almak için parayı nereden bulacaksın?
Köylülüğü aşamamış mesleksiz yığınların, kuşak kuşak sürüp giden kezzaplı sorusu işte...
Analar babalar, liderler nutukçular, hacılar hocalar bilmiyorlar mı bir tornacının, yahut bir elektrik teknisyeninin, yahut bir avukatın, yahut bir tanker mühendisinin, yahut bir bilgisayar uzmanının, yahut bir garsonun, yahut bir itfaiyecinin son 50 yılda, Kanada'dan Yeni Gine'ye kadar ortalama yılda ne kazandığını?
***
Yanıt malum:
- Bilmiyorlar.
Ve köylülüğü aşamamış; kızlarıyla kadınlarına kimselerin orkide getirmemiş olduğu Şark ülkelerinde, yanıtı hiçbir zaman verilemeyecek bir başka soru:
- Peki neden bilmiyorlar; vatanı, milleti, devleti, bayrağı, şanlı tarihi, kahraman ataları, kutsal inançları alabildiğine sevmekten, öğrenmeye vakit bulamadıkları için mi?
Şayet öyleyse; yazık kapıları hiçbir zaman bir saksı orkideyle çalınmayacak olan kadınlarla kızlara...
***
Akşamın geç saatleriyle sabahın erken saatlerinde, martı kolonisi elbirliğiyle çığlık çığlığa yavruları uçurma seferberliğinde...
Martılar arasında ne köylülüğü aşamamış olanlar var, ne onlara nutuklarla bol balık vaat edenler...
Martıların başının derdi, arada sırada yavrularına saldıran kargalar...
***
Kozmos düzeni içinde salt insanoğlunun yarattığı saçmasapan dengesizliklerle, acılar, yoksulluklar; hiç çözümlenemeyecek mi?
O zaman şöyle bir göz atın yüz yıl öncesine ve tahmin etmeye çalışın yüz yıl sonrasını da...
Hayatında bir kez olsun kapısı, bir orkideyle çalınmamış kadın sayısında bir azalma olacak mı, olmayacak mı?
***
Bizim Türkiye'ye gelince...
Kartal'a doğru kıyı yolunda kaldırımlar tazeleniyor yine.
Çocukluğumda da, Bağdat Caddesi'nde durmadan kaldırımlar tazelenirdi.
Beyoğlu'nda tazelenen kaldırımlar, Boğaz yollarında tazelenen kaldırımlar...
Ve kaldırım düzenlemesi bir türlü bitmeyen yörelerin, kentlileşmeye çalışan insancıkları...
***
Vurmalı kırmalı, ölmeli öldürmeli haberler çorbasından canınız sıkıldığında, gidip seralardaki orkidelere bakın...
Orkidelere karşı artan ilgi oranında, "gelişmiş"lik düzeyi de, kıpırdıyor demektir.
Darısı, "devlet" kavramının, evrensel hukuk kriterlerine göre tanımlanmasına...
c.altan@prizma.net.tr
|
|