|
 |
|
|
Kur, borç stoku ve geciken tedbirler
Mayıs ayı merkezi yönetim borç rakamları açıklandı. Geçen ay borç stokunda son bir yıldaki en yüksek 12 aylık artış yaşanmış. Bu gelişme geçen ay Hazine'nin nakit dengesi son bir yıldaki en yüksek fazlayı vermesine rağmen olmuş.
Bu durum acaba Hazine'nin ihtiyaten aşırı borçlanmasından mı kaynaklanıyor? TL borç stokundaki artış son bir yılın en düşük seviyesine inmiş. Dolayısıyla iç borçlanmada bir aşırılık yok. Döviz cinsinden borçların dolarla hesaplanmış değerinde ise düşme var. Dolayısıyla artış borçlanmadan kaynaklanmıyor.
Borç stoku
Ancak döviz cinsinden borcun TL karşılığında son bir yılda sürekli azalış olmuşken son ayda birdenbire yüzde 9'u aşan bir sıçrama var. Bu tamamen kurdaki sıçramadan kaynaklanmış. Son birkaç yıldır TL'nin yabancı paralar karşısında değer kazanması borç stokunun TL karşılığını azaltıyordu. Mayıs ayında TL'nin hızlı değer kaybı, borcu, borçlanma ihtiyacındaki düşmeye rağmen, artırmış.
Bize benzeyen ekonomileri uluslararası piyasalarda yaşanan döngüler karşısında kırılgan hale getiren önemli mekanizmalardan biri de kurlar ve borç stoku arasındaki bu ilişkidir.
Paranın bol olduğu dönemde yerli para ne kadar hızla değerlenirse ve borç stoku içinde döviz cinsinden borcun payı ne kadar yüksekse, paranın çekilmeye başladığı dönemde borç stokundaki sıçrama ve risk artışı da o kadar yüksek olacaktır.
Bu nedenle de uluslararası piyasalar daralırken siz bu daralmayı dengeleyecek bir biçimde para ve maliye politikasını gevşetemezsiniz. Aksine, daralmanın büyüme üzerindeki etkilerini daha da derinleştirecek şekilde para ve maliye politikalarını sıkılaştırmak zorunda kalırsınız.
Hükümet geçmişte, hem yerli paranın aşırı değerlenmesine seyirci kaldığı, hem de imkân varken borç stokunu daha hızlı düşürmediği için ortaya çıkan yüksek riskle boğuşmak durumundadır.
Vergi indirimi
Dün maliye politikası alanında alınan önlemler açıklandı. Hükümet vergi indirme tercihini devlet kâğıtlarından ve yabancıların mali piyasalarda yaptıkları işlemlerden aldığı vergileri azaltmak ve kaldırmak yönünde kullandı. Özellikle yabancıların mali piyasalarda yaptıkları işlemlere bu yılın başında vergi konurken, hükümetin, bunu yapamayan geçmiş yönetimleri eleştiren siyasi söylemi unutulmadı. Şimdi bu uygulamadan çark ederken küresel ekonominin gerçeklerinden söz etmeleri gözden kaçmayacak ve bir güven sorunu yaratacaktır.
Diğer taraftan, özellikle soru cevap bölümünde IMF ile üzerinde uzlaşmaya varılarak bütçe harcamalarına blokaj konacağından söz edilmesi çok daha önemli ve yerinde bir tedbirdir.
Ancak bu tedbirlerin daha henüz açıklama safhasında olduğunu da piyasalar dikkate alacaktır. Bu açıklamalar daha önce, IMF ziyareti sonunda yapılsaydı çok daha etkili olurdu.
Diğer taraftan, uluslararası sermayenin artık daha temkinli olacağı bir döneme girildiğinin yeterince farkında mıyız, bu belli değil. Umarım bu tedbirlerle uluslararası likiditenin eskisi gibi artacağı ve TL'nin değerinin yeniden mayıs öncesine döneceği, sonuçta borç stokunun ve enflasyonun, geçmişte olduğu gibi dış dengede ciddi kırılganlıklar yaratmaya devam ederek düşebileceği gibi bir senaryo kimsenin kafasında yoktur. Artık cari açığı azaltacak, iç talebi kontrol ederken, dış talebi artırmaya dayanan bir stratejiye geçmek gerekiyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Televizyon çocukları
RTÜK bir araştırma yapmış. İlköğretim çağında... | |  | Çetin ALTAN | | Orkideler, martılar ve bitmeyen kaldırım tazeleme
Vurmalı kırmalı, ölmeli öldürmeli haberler ço... | |  | Melih AŞIK | | Şemdinli'ye devam
Astsubaylar Ali Kaya ile Özcan İldeniz'in jet... | |  | Fikret BİLA | | Bahçeli'nin önemli uyarıları
MHP lideri Devlet Bahçeli'nin yaptığı yazılı ... | |  | Hasan CEMAL | | Dönerli lahmacun ya da Messi!
Messi'li, Carlos Tevez'li Arjantin, Sırbistan... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Haybeden değil
Başbakan Erdoğan'ın "Çankaya yolunu kesmek ça... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Marmara'da rektörlük seçimi (4)
Marmara Üniversitesi'nde rektörlük seçimi tam... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Büyümenin kaynağı verimlilik ve insan olmalı
Piyasalar döviz ve faizle uğraşırken, TÜSİAD ... | |  | Sami KOHEN | | ABD nasıl "kurtulur"?..
Bush yönetimi 3 yıl önce Irak'a karşı askeri ... | |  | Metin MÜNİR | | Vergi olacaktı, vergi kaçırmak için teşvik oldu
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, dün yurtdışında... | |  | Faik ÖZTRAK | | Kur, borç stoku ve geciken tedbirler
Mayıs ayı merkezi yönetim borç rakamları açık... | |  | Hasan PULUR | | Dönekler, dönenler ve dönmeyenler...
"DÖNMEK" ile "değişmek" aynı anlama gelir mi?... | |  | Derya SAZAK | | AKP ve muhalefet
Erken seçim baskısı altındaki AKP iktidarı, e... | |  | Meral TAMER | | Konu nükleerse, Bakan söyler, siz dinlersiniz!
Son 2 günüm enerji ile haşır-neşir geçti. | |  | Ece TEMELKURAN | | Racır Votırs hakkında suç duyurusu!
21 Haziran, Çarşamba. Saat 20.34. Yer: Kuruçe... | |  | Güngör URAS | | Tek bir hedefe kilitlendik: "Yabancılar kaçmasın"
Bugüne kadar "yüksek faiz/ucuz döviz"e dayalı... | |  |  | M. Ali BİRAND | | İlk tutumu Özkök aldı
Görmemiş olanlara kısa bir hatırlatma yapayım... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
