|
 |
|
|
Faiz artırımında bekleyiş farkı
Dün bu yazıyı yazdığım saatlerde ABD'de faizlerin artırılması beklentisi vardı. Siz bu yazıyı okurken faizlerin artırılıp artırılmadığı belli olacak.
ABD'de faiz artıranlar "enflasyonu" dizginlemek için artırıyor. Bizde faizi artıranlar "dövizi ucuzlatmak" için artırıyor.
ABD'de faiz artırılınca enflasyon (talep enflasyonu) düşüyor. Bizde faiz artırılınca enflasyon (maliyet enflasyonu) tırmanışa geçiyor.
ABD ekonomisi, ABD tüketicisi faiz oranlarına karşı çok duyarlı. Faiz oranlarında 0.25 puanlık bir değişim işadamlarının, yatırımcıların, halkın davranışlarının değişmesine neden olabiliyor.
Faiz oranı ucuzlamaya başlayınca ABD halkı krediyle harcamaları artırıyor. Önce konut, sonra otomotiv daha sonra dayanıklı tüketim mallarındaki taksitli satışlar artıyor. Kredi kartına dayalı harcamalar artıyor.
İşadamları, talepteki büyümeyi karşılamak için yatırımı ve üretimi artırıyor.
Ucuz döviz için yüksek faiz
Ekonomi çok ısınınca, dış ticaret açığı büyümeye başlayınca, fiyatlar yukarıya doğru çıkma eğilimine girince bu defa faiz artırımına gidiliyor. Faizlerdeki ufak bir artış, talebi kısıyor. Ekonomiyi soğutuyor. Tasarrufları artırıyor.
Bizde Merkez Bankası'nın tek hedefi enflasyonu aşağıya çekmek için döviz arzını artırmak, döviz fiyatını aşağıda tutmak.
Merkez Bankası, faizi yükseltiyor ki, (1) Dövizi olan yerliler, yabancılar, ülkeye döviz getirsin. Bozdursun. Türk parasıyla faize yatırsın. Döviz bollansın.
Döviz bollanınca da döviz fiyatı aşağıya insin. (2) Türk parası birikimi, yatırımı olanlar, faizden yararlanmak için Türk parasında kalsın. Döviz satın almaya kalkışmasın.
Merkez Bankası faizi yükseltince işadamları için yatırım ve üretim maliyeti artıyor. Yatırımdaki üretimdeki duraklama işsizliği artırıyor. Büyümeyi yavaşlatıyor.
Öte yanda maliyet artışları fiyatlara yansıyınca enflasyon (maliyet enflasyonu) kıpırdıyor.
Ucuz döviz uğruna küçülme
Şimdilerde Merkez Bankası, Türk parasından dövize geçişi önlemek için dövizi bulunur ve ucuz kılmak için piyasadaki Türk paralarını da toplamaya başladı.
Bir yanda Türk parasının faizi yükseltiliyor, öte yanda piyasadaki Türk parası miktarı azaltılıyor... Bütün bunlar ekonomide yatırımlarda ve üretimde hızlı daralmaya yol açacak tedbirlerdir.
Bir ekonomide sağlığın işareti üretim artışıdır. Bir ülkenin büyümesinin anahtarı üretim artışıdır.
Bir ülke, ya ürettiğini ihraç ederek döviz bulur, ya da borçlanarak döviz bulur.
Biz üretemiyoruz. Biz yüksek faizle Türkiye'ye çektiğimiz dövizlerle ucuz ucuz ithalat yaparak, ithal mallarını tüketerek yaşamaya çalışıyoruz.
İthalata ve tüketime dayalı sanal büyümeyi gerçek sanıyoruz. Üretemeyen ülke ayakta kalamaz. Üretemeyen ülkede refahtan söz edilemez.
Dövizi ucuzlatarak eski sanal cennet görüntüsünü sürdürme çabaları yanlıştır. Sorunlarımızı doğru teşhis edelim. Yanlış tedavilerle faturayı büyütmeyelim.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kıbrıs uğruna AB süreci dursun mu?
TÜRKİYE üzerinde baskılar artıyor. Türkiye Ru... | |  | Çetin ALTAN | | Uçkur, ilik-düğme, fermejüp, fermuar...
İnsan giysilerinin, insanın vücudunda düşmede... | |  | Melih AŞIK | | Balkenende nerde?
AB Komisyonu üyesi Olli Rehn dün bir kez daha... | |  | Fikret BİLA | | Erdoğan'ın cumhurbaşkanı tanımı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yeni seçilecek... | |  | Hasan CEMAL | | Evet, nefesler tutuldu!
Evet, Almanya'da nefesler tutulmuş durumda, b... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | TEV 40. yılını kutluyor
Türk Eğitim Vakfı TEV 40 yaşında. Bugüne kada... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Eğitime önem verilmeyince kalkınma yavaşlıyor
TÜSİAD'ın geçenlerde yayımladığı eğitim rapor... | |  | Sami KOHEN | | Bir başka "genişletilmiş bölge"...
ORTADOĞU'nun giderek karıştığı ve gerginleşti... | |  | Metin MÜNİR | | Petrol aramaya var mısınız?
Kocası ölüm döşeğinde yatıyor. O, karalar bağ... | |  | Faik ÖZTRAK | | Mali baskınlık azaldı mı?
Çarşamba günü Para Politikası Kurulu'nun (PPK... | |  | Hasan PULUR | | Cumhuriyeti kurtarmak..
ESKİLER "abesle iştigal" derlerdi, kısacası b... | |  | Derya SAZAK | | Gölgeler
ABD'de yayımlanan The Washington Post, "Danış... | |  | Meral TAMER | | Atık sudan üretilmiş suyu içtim!
Saat sabahın 7.30'u. | |  | Ece TEMELKURAN | | Tecrit
Şişli'de, Şişli Camisi'ni Taksim'e doğru bira... | |  | Güngör URAS | | Faiz artırımında bekleyiş farkı
Dün bu yazıyı yazdığım saatlerde ABD'de faizl... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Demek ki rahat bize batıyormuş...
Rahat bizi rahatsız ediyor (!) | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
