|
 |
|
|
Yüksek Mahkeme'nin Guantanamo kararı Başkan'ı sıkıştırdı
Bin Ladin'in şoförü Bush'u yendi
Şoför Ahmed Hamdan'ın açtığı davaya son noktayı koyan ABD Yüksek Mahkemesi, Guantanamo'daki tutukluların askeri komisyonlarda yargılanamayacağına hükmetti
Yasemin Çongar - Washington
ABD Yüksek Mahkemesi, Guantanamo Cezaevi'ndeki tutukluların askeri komisyonlarda yargılanması planının federal yasalara ve uluslararası hukuka aykırı olduğuna karar vererek, Bush yönetimine ağır darbe indirdi.
Mahkemenin tarihi kararı, El Kaide lideri Usame Bin Ladin'in eski şoförü Salim Ahmed Hamdan'ın, ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld aleyhinde açtığı davada son noktayı koyarken, Guantanamo tutuklularının geleceğini şimdilik belirsizlikte bıraktı.
Amerikan anayasa hukuçuları ve insan hakları örgütleri, Başkan Bush'un 11 Eylül sonrasındaki geniş yetki kullanımına getirilen ilk büyük hukuki engel olma niteliğindeki kararı, "hukukun zaferi" sayıyorlar.
'Bush, yetki aştı'
Yüksek Mahkeme, "askeri komisyonların yasal olmadığı" tezinde Hamdan'ı haklı buldu ve Başkan Bush'un "El Kaide üyesi olduğundan kuşkulanılanları, özel askeri komisyonlarda yargılama" yönünde, Kongre onayı olmaksızın, tek başına karar almakla "yetkilerini aştığını" bildirdi.
Yüksek Mahkeme başkanlığına, Bush tarafından atanan muhafazakâr eğilimli Yargıç John Roberts'ın, aynı davaya daha önce alt mahkemede baktığı için oy kullanmadığı karar, mahkemenin ılımlı ve liberal 5 üyesinin desteğiyle alındı. Mahkemenin 3 muhafazakâr üyesi ise karara muhalefet şerhi koydu. Tarihi kararı kaleme alan Yargıç John Paul Stevens, "Yönetim Hamdan'ı yargılayıp cezai işleme tabi tutarken, hukuk düzenine uymak zorundadır" diye yazdı. Karar, Bush yönetimini Yüksek Mahkeme önünde savunan avukatların, "Savaş zamanında başkomutanın kararları esastır" şeklindeki tezini reddederken, Bush'un 13 Kasım 2001 tarihli genelgesinde tanımladığı askeri komisyonların, federal yasaları çiğnediğini, askeri zorunluluktan kaynaklanmadığını ve Cenevre Sözleşmesi'ne ters düştüğünü kayda geçirdi.
Davalar sürebilir
Yüksek Mahkeme kararıyla büyük yenilgiye uğrayan Bush yönetimi, kararda Guantanamo Cezaevi'nin kapatılması yönünde doğrudan bir hüküm olmamasından ise memnun. Kararın Cenevre Sözleşmesi'ne atıf yapması, birçok hukukçuya göre, diğer tutukluların da, bu Sözleşme kapsamında, mahkemelerde hak aramasına yol açabilecek. Tutukluların askeri komisyonlarda yargılama dışında, alternatif bir planı olmayan Bush yönetimi ise, şimdi yeni bir yasa arayışında.
|
|
|

|