|
 |
|
|
Kazaklar denize açılıyor Türkler araziye giriyor
Kazaklar, Türkiye'nin güneyinde, Antalya ve Bodrum civarında otel yatırımı yapıyor. Türk işadamları ise Kazakistan'da gayrimenkul yatırımı ve besicilik için arazi arıyor
ASTANA
Türkiye'yi, topraklarının yüzde 4'ü Avrupa'da bulunan, AB'de gözlemci üye statüsü elde etmek için mücadele eden ve petrol devlerinin Hazar havzasındaki gözbebeği Kazakistan ile ekonomik ve sosyal ilişkileri geliştirmeye ikna etmek acaba çok mu zor?
Evet ve maalesef zor. Bu ülkenin SSCB'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanmasının ardından 15 yıl gibi bir zaman geçmesine karşılık, devlet politikası oluşabilmiş değil.
TC vatandaşları zorda
Son 10 yılda 50 milyar dolar yabancı sermaye yatırımı çeken Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ülkesine yaklaşık 1.5 milyar dolarlık doğrudan sermaye yatırımı yapan Türk işadamlarına "sıcak" ilgisini sergilemekten çekinmiyor. Ancak Kazakistan'da yaşayan Türk vatandaşları için Türk işadamları kadar kolay olmuyor.
Kazakistan'da şiddete maruz kalan hatta öldürülen Türk vatandaşlarının "hakkı-hukuku" Türk devleti tarafından "korunmuyor!"
Konuyu Kazakistan Büyükelçiliği'mizdeki yetkililere açtığımda, "Kaçak işçi sorunundan dolayı Kazak polisinin sokaklarda pasaport soruşturması yaptığını duyduk, başka bir olay da bize gelmedi" diyorlar.
Türkiye'den Astana'ya çalışmaya giden biri ve sokaklarda karşılaştığım biri şoför, diğeri kuaför, bir diğeri turizmci ve işadamı ile uzun uzadıya görüştüm.
İşadamı, "Biz de bir şehit verdik" diyor. Nedenini sorduğumda, diğer görüştüklerimle benzer açıklamalar yapıyor: "Bireysel olaylar, daha çok da kadın-kız davası."
Diğerleri de "Emniyet görevlileri rüşvet istiyor" yakınmalarını dile getirdiler.
Kazakistan'a "paralı" olarak giden Türkler ve Türkiye'nin gelişmişlik düzeyi Kazakistan'da "kompleks" oluşturmuş durumda. Bu ülkelere yalnızca Türk yatırımcının gitmesi, iki toplumun kaynaşmasına yetmiyor.
Türkiye İktisadi Kalkınma Ajansı (TİKA), sorunun farkına yeni varmış ve Kazak yerleşimlerinde sosyal projeler üretiyor.
Doktorluk yerine ticaret
Çukurova Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra Kazakistan'a yerleşen (1992) ve buranın en büyük dağıtım şirketini kuran Kazak-Türk İşadamları Derneği ve Turkuaz Group of Companies'in Başkanı Zeki Pilge, Türkiye'nin Kazakistan ile stratejik işbirliği kurma gereğine işaret ediyor.
Pilge, Kazakistan'da petrol satışlarından doğan dış ticaret fazlası ve sermaye birikimine dikkat çekiyor. Kazakistan sermayesinin Türkiye'ye ilgisi turizm alanlarında beliriyor. Bodrum ve Antalya'da otel yatırımları yapıyorlar. Şekerbank'ı aldılar. Krom madenlerine yatırım yaptılar.
'Etin kilosunu ucuzlatırım'
Saray Halı Yönetim Kurulu Başkanı Necati Kurmel, geçen hafta Kazakistan'a ziyarete geldi; ne müze ne tesis gezdi. Aldı karpuzlarını tarlalara gitti...
Adana ve Kayseri'deki besi çiftliklerinde 15 bin büyükbaş hayvan besleyen Kurmel, Türkiye'de bulamadığı arazileri 2.7 milyon metrekare yüzölçümüne sahip Kazakistan'da kovalıyor.
Kurmel, "Türkiye'de hayvan sayım 50 bine çıksın, etin kilosunu 1, 100 bine çıktığında ise 2 milyon ucuzlatırım. Ancak devlete ait tarım arazilerinde çiftlik kurmak için yer kiralamak istiyorum, vermiyorlar" diyor.
'Tarımı öğretmeliyiz'
Kazakistan'da gayrimenkul yatırımları için de yer arayan Türk işadamlarından biri olan Kurmel'in, "Dünyanın en pahalı et tüketen 4 ülkesinden biri olduk. Besicilik yatırımı 25 günde, halıdaki sermaye ise 20 ayda geri dönüyor. Türkiye'ye tarımı öğretmek zorundayız" sözleri önemli.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | Çorba da pişti, tuz ister... Özellikle evrensel reklam şirketlerinin, eğle... | |  | Melih AŞIK | | Liderlik sanatı Liderlik üzerine yeni bir kitap; "Destekleyic... | |  | Fikret BİLA | | Adalet Bakanı'nın yetkisi var mı, yok mu? Adalet Bakanı Cemil Çiçek, El Kadı olayıyla i... | |  | Hasan CEMAL | | Emziği alınmış bebek gibi! Hollanda Milli Futbol Takımı'nın eski kaptanl... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Deniz çekiyor... "Şairlerin prensi" diye anılan Mallarme şöyle... | |  | Can Dündar | | Yetişin! Ankara'yı yıkıyorlar! Bu yazı bir ihbar mektubudur: Başkent yıkılıy... | |  | Metin MÜNİR | | Aile sırları Sabahleyin yüzümü yıkamak için banyoya giderk... | |  | Hasan PULUR | | Tuhaf dostlar... YILLAR önce Çarşıkapı'da bir dükkânda görmüşt... | |  | Derya SAZAK | | Yabancı 'işgali' Ege ve Akdeniz'in sahil kasabalarına yerleşen... | |  | Meral TAMER | | Evimdeki Yapı Kredi külliyatı Burhan Karaçam'ı, 80'li yılların başında gaze... | |  | Ece TEMELKURAN | | 'Hata yıldızlarda değil, bizde'! George Clooney'nin yönettiği, Cannes Altın Kü... | |  | Tamer HEPER | | Küsersem fena olur Haberi duymuşsunuzdur, milletvekilinin arabas... | |  | Osman ULAGAY | | Maceradan uzak futbol finali de katletmese Dünyanın dört bir yanındaki yüz milyonlarca f... | |  | Güngör URAS | | Vakko 55 yıl sonra Beyoğlu'ndan ayrılıyor Vitali Hakko, 1997 yılında yayımlanan "Hayatı... | |  | Serpil YILMAZ | | Kazaklar denize açılıyor Türkler araziye giriyor Türkiye'yi, topraklarının yüzde 4'ü Avrupa'da... | |
|
|