|
 |
|
|
YÜZYILIN PROJESİNİN AÇILIŞINA 32 ÜLKE TEMSİLCİ GÖNDERDİ
BTC'ye 7.5 milyar dolarlık karşılama
Ceyhan'ı uluslararası petrol ticaretinde önemli bir merkez haline getiren BTC'nin açılışı yapıldı. Azeri petrolünün Ceyhan'a gelişi 7.5 milyar dolarlık iki rafineri yatırımının da yolunu açtı
Serkan Arman - Ceyhan
Bakü - Tiflis - Ceyhan (BTC) Petrol Boru Hattı, görkemli bir törenle açıldı. Törende konuşan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Ceyhan'ın 'Akdeniz'in yükselen yıldızı olduğunu' söyledi. Başbakan Erdoğan, proje ile Ceyhan'ın '21'inci yüzyılın İpek Yolu'nun en önemli bileşeni haline geldiğini belirtti.
BTC'nin resmi açılışı Adana-Ceyhan'da kurulu Haydar Aliyev Terminali'nde yapıldı. Projeyi gerçekleştiren konsorsiyumun başındaki British Petroleum'un CEO'su Lord John Browne, hattı 'petrol tarihinde çok önemli bir adım' olarak nitelendirdi. İlk defa Hazar petrollerinin Akdeniz'e taşındığına dikkat çeken Browne, şöyle dedi:
"Proje, 21'nci yüzyılın en önemli mühendislik harikalarından biri. Bugün çok önemli bir gün, tarihi bir gün. Bu yılın üçüncü çeyreğinde de Şahdeniz'den Akdeniz'e gaz taşıyacak boru hattının inşası başlayacak."
En başarılı terminallerden biri
BP'nin BTC proje sorumlusu David Woodward ise Ceyhan Terminali'nin dünyanın en başarılı terminallerinden biri olduğunu söyledi. Woodward, boru hattının en yüksek standartlarda inşa edildiğini, hattın Türkiye'de 300 köyden geçmesine karşın hiç kimsenin evinden olmadığını belirtti ve sulama projeleri ile çevre programlarına destek verildiğini vurguladı.
İki dev yatırım
Projenin resmi açılışı, iki önemli rafineri yatırımının açıklanması ile çakıştı. Önceki gün Ceyhan'a rafineri kuracağını açıklayan Petrol Ofisi'nden (PO) sonra, Çalık Enerji de rafineri yatırımı için bu ay Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) başvuracağını açıkladı. Böylece BTC, 7.5 milyar dolarlık iki önemli yatırım kararı ile karşılanmış oldu.
PO, Ceyhan'a yıllık kapasitesi 10 milyon ton olan bir rafineri kuracağını önceki gün açıkladı. Böyle bir proje üzerinde çalışan Çalık Enerji yetkilileri de dün Milliyet'e yaptıkları açıklamada, bu ay içinde EPDK'ya resmen başvuracaklarını belirtti. Çalık Enerji, Başbakan Erdoğan'ın isteği üzerine 'Samsun - Ceyhan hattının devamı' şeklinde Ceyhan yakınlarında yıllık 15 milyon ton işleme kapasiteli rafineri kuracak.
Çalık da yatırımı başlatıyor
OMV ile ortak olan PO'nun kuracağı rafinerinin 3 milyar dolara mal olması bekleniyor. Çalık Enerji yetkilileri ise İtalyan ENI, Indian OIL ve Mitsubishi ile birlikte 4.5 milyar dolarlık bir yatırımla rafineri kuracak. Şirket ön fizibiliteyi tamamladı.
Yabancı ortaklı şirketler tarafından yapılacağı dikkate alındığında her iki yatırım, aynı zamanda 5 milyar dolar civarında bir doğrudan yatırım anlamına geliyor. Rus Lukoil şirketi de Zonguldak'a rafineri kurmak istediğini açıklamıştı. Bu yatırımın değeri de 2.5 milyar dolar civarında. Bu da dahil edildiğinde BTC, 7.5 milyar doları yabancı yatırım olmak üzere toplam 10 milyar dolarlık yatırımın kapısını da açmış oldu.
Aliyev: Babamın ruhu burada
ABDULLAH KARAKUŞ Ceyhan
Açılış törenine katılan üç cumhurbaşkanının Bakü - Tiflis - Ceyhan'la ilgili değerlendirmeleri şöyle:
Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer:
"Ülkemiz dünyanın yeni stratejik bölgelerinden biri olan Avrasya'nın ortasında, enerji iletim yollarının kesiştiği noktada, yeni küresel enerji haritasının merkezindedir.
Türkiye coğrafi konumunun yarattığı sorumluluğun bilinciyle gerekli enerji ulaştırma koridorlarını oluşturarak Avrupa ve Asya'nın bütünleşmesi, bölgesel istikrar ve gönenç için yeni olanakların yaratılmasını amaçlamaktadır.
Türkiye doğu-batı enerji koridorunun gerçekleştirilmesine öncülük yaparken, aynı zamanda Hazar havzası ve Ortadoğu'nun doğalgazını Avrupa'ya taşıyacak olan Nabukko ve Türkiye- Yunanistan- İtalya boru hattı tasarılarının gerçekleştirilmesinde ön saflarda yer almakta, böylece yakın ortağımız olan Avrupa Birliği'ne doğalgaz sağlanması yönünde katkılar sağlamaktadır.
Bu tasarının gerçekleştirilmesinde sergilenen işbirliği kültürünün, yeni tasarıların güvencesini oluşturduğunu kıvançla not etmek isterim. Yaşama geçirilmesine öncülük eden liderlerden artık aramızda bulunmayan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'i rahmetle anıyorum."
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev:
"Babam Haydar Aliyev'in ruhu şimdi burada bizimledir. Biraz önce kısa bir film izledik, anılar kalbimizde canlandı. Çabalar 1994 yılında başladı. Bu proje Haydar Aliyev'in girişimleri çerçevesinde Azerbaycan'da gelişti. Hayata geçirileceğine inanılmıyordu. Engeller çıkartan, istemeyen güçler vardı ama, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye negatif düşünceleri etkisizleştirdi.
Terminale Haydar Aliyev adı verildi. Bu tesadüfi bir isim değil. Haydar Aliyev bu projenin başlatılmasını sağlayan kişi. Ne yazık ki sonuçlandığını göremedi, çok üzgünüm. Allah'a dua etmek istiyorum. Ruhunun bizlerle olmasını ve bu başarıyı hissetmesini diliyorum."
Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili:
"Gürcistan'ın bu projede sadece koridor olarak görülmesini kabul edemiyorum. Bu çevresel olarak kısıtlanmış bir ifadedir. Bu dostluk ve kardeşliğin gerçek anlamda yaşandığı ortamdır. 'Gerçekleşmez' denilen proje gerçekleşti. Artık birçok ülke projeyi alkışlıyor.
İnsanları ikna etmek zorunda kaldık ve işte gerçek hale geldi. Ancak biz geleceğe bakıyoruz. Türkiye, Doğu Avrupa, Batı Avrupa ve Yunanistan için yeni bir doğalgaz projemiz var. Bu proje için de BTC'de olduğu gibi bazı söylemler var. Bu da yanlış, bu proje de gerçekleştirilebilecek bir proje. Hiç bir zaman 'olmaz' demeyelim 'olur' diyelim."
Bush, törene mesaj gönderdi
ABD Başkanı Bush, törene gönderdiği mesajda, BTC'yi 'doğudan batıya geçiş koridoru oluşturan çok önemli bir proje' olarak niteledi. Bush'un Enerji Danışmanı Clay Sell'in okuduğu mesajda, Bush, Sezer'e hitaben şöyle dedi:
"Sizi bu en büyük strateji fırsatının gerçekleşmesini sağladığınız için kutluyorum. Proje sayesinde Hazar petrolü güvenli bir şekilde taşınacak, Türkiye'nin global önemi artacak. Mutluluğunuzu paylaşıyoruz. Gürcistan ve Azerbaycan'ı da böyle büyük bir projeye imza koydukları için kutluyorum. 'Bu proje yeni bir İpekyolu olarak da ifade edilebilir' şeklindeki sözlerinize tamamen katılıyorum."
Ceyhanlı TV'den izledi
Törene katılan cumhurbaşkanları, Başbakan Erdoğan ve bazı bakanlar, İncirlik Hava Üssü'ne, diğer konuklar ise 6 ayrı uçak ile Adana Havalimanı'na indi. Konukların geçişleri sırasında trafiğe kapatılan 82 kilometrelik Adana- Ceyhan- Yumurtalık karayolunda olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Yol boyu direklere Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan bayrakları asıldı. Tören, ünlü yıldız Mariah Carey'in konser çadırında 1280 konuğun katılımıyla gerçekleşti. Yaklaşık 10 bin kişi alana toplandı. Kene haşaresine karşı günler öncesinden ilaçlama yapıldı, arazideki yabani otlar biçildi. Güvenliği 3 jandarma taburu ile 5 bine yakın polis sağladı. İncirlik'e giriş yapan tüm araçlar K- 9 köpekleriyle arandı. Balıkçıların denize açılması yasaklandı. BTC'nin konuklarına özel kumanyalar ile öğle yemeği sunuldu. Devlet adamları tören çadırı dışında özel kapalı bir mekanda yemeklerini yerken, diğer konuklar üzeri tenteli ikram bölümünde ağırlandı. Mönüde tadımlık olarak acısız Adana kebabı ile yufka ekmek arasına peynir-soğan-maydanoz karışımı ile yapılan yöresel sıkma ve kanape vardı. Toprağı Azerbaycan'dan getirilen 200 metrekarelik parkta, Haydar Aliyev'in mozaikten bir portresi yer aldı. 11 ayrı ülkeden otantik çalgılara ve onlar için yazılan eserlere yer veren Tekfen Flarmoni Orkestrası konser verdi. Güvenlik nedeniyle alana giremeyen Ceyhanlılar, töreni TV'den izledi. Cumhurbaşkanı Sezer'i VIP salonunda Ceyhan Kaymakamı Ayhan Boyacı karşıladı. Boyacı, karşılamanın ardından Sezer'in arkasından koşarken ayağı tökezledi. Sezer'in üzerine düşmek üzereyken Sezer'in yaverinin kolundan tutarak ayakta kaldı. Konuşmaların ardından liderler ve BTC ortaklarının temsilcileri, sembolik olarak hattın açılışını yaptı. Bu sırada törenin yapıldığı dev çadırın denizi gören tarafı açıldı ve iskeledeki çalışma bir süre izlendi.
Yabancı basının da gündeminde
Le Figaro: Washington'un istediği oldu
"Orta Asya'da Çin, Rusya ve ABD arasında patlak veren boru hatları savaşında BTC'nin birinci derecede stratejik önemi var: Washington'un istediği Doğu-Batı enerji koridoru açılıyor.
Projede ABD'nin oynadığı öncü rol dikkat çekti. Güzergahı, Moskova'nın müttefiki Ermenistan'ı dışladı. Azerbaycan NATO'ya yaklaştı; Gürcistan, Amerika'nın etki alanında. Türkiye ABD'nin 'sadık müttefiki'. BTC'nin stratejik önemi, Kazakistan ile geçen ay yapılan anlaşma ile güçlendi. BTC, Moskova için başarısızlık."
Washington Times: Avrupa Birliği için önemli koz
"Proje Batı'nın enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi açısından önem taşıyor. Türkler, hattı AB'ye girmekte önemli bir koz olarak görüyor.
Buna karşın analistler boru hattının stratejik değerinin savunucularının öne sürdüğünden daha az olmasından korkuyor.
Hat, ABD'nin Rusya'dan bağımsız bir Doğu-Batı merkezi yaratmaya yönelik güçlü desteği ile inşa edildi. Ancak hattın merkez ülkesi Türkiye'nin enerjide giderek daha çok Rusya'ya bağımlı olması ironik."
BBC: Hedef, petrol pazarı olmak
"Türkiye törene çok önem veriyor ve bugüne kadar yapılanların en görkemlilerinden biri olması için hiçbir masraftan kaçınmadı. Hat, pek çok yorumcuya göre bir hayaldi. Bu hayal, 11 yıl sonra, gerçekleşiyor.
Hattın yıllık kapasitesi dünyanın günlük petrol üretiminin yaklaşık 80'de biri.
Projenin Türkiye için önemi yalnızca ekonomik değil aynı zamanda stratejik. Ankara'nın hedefi, Ceyhan'ı, dünya çapında bir petrol pazarı haline getirmek."
YÜKSEL EKER- NEŞET KARADAĞ - BÜNYAMİN YIL - TUNCAY DAĞLI - AHMET KAYA - OBEN KIRDÖK Adana / DHA
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
