|
 |
|
|
Elektrikte kavga var
Elektrikte hükümet ile özel üreticilerin arası iyice açılıyor. İki şirketin santral kapatmasından sonra diğer birçok üretici de sıraya girdi. Rekabet Kurulu, Elektrik Üreticileri Derneği'ni basarak evraklara el koydu
Ünsal Ereke
13 ilde 6 saatlik elektrik kesintisi ile başlayan hükümet - özel sektör üreticileri tartışmasında iş restleşmeye, hatta kavgaya vardı. Kesinti döneminde, Oymapınar'ı sorumlu tutan Enerji Bakanlığı şirket hakkında inceleme başlatırken, önceki gün elektrik üretimini durduracaklarını resmen açıklayan iki şirketten sonra (Alarko ve Akenerji) henüz üretime devam eden 10 kadar özel üreticinin de üretimi durdurma aşamasında olduğu, kapatma halinde zorunlu doğalgaz alım anlaşmaları yükümlüğü dolayısıyla kapatmada tereddüt geçirdikleri öğrenildi.
Kojenerasyon Derneği Başkanı Özkan Ağış, önlem alınamazsa, otoprodüktörler başta olmak üzere özel sektöre ait enerji üretim santrallerinin kapanmaya devam edeceği uyarısında bulundu.
Eğer yeni durdurmalar olursa, 6 saatlik kesintiye yol açan Bursa Santralı bakımda olduğu için, yeni bir kesinti halinde özel sektör santrallarından destek alınması olanağı daha da sınırlanmış olacak.
Derneğe baskın
Hükümetin tepkisi ise sürüyor. Doğalgaz zamları nedeni ile zarar ettikleri ve böyle giderse üretimi bırakacaklarını açıklayan özel sektör üreticilerini kapsayan Elektrik Üreticileri Derneği'ne (EÜD) Rekabet Kurumu tarafından baskın yapıldığı öğrenildi.
Rekabet Kurumu ekibi, 10 Temmuz günü, derneğin Ankara'daki ofisine baskın yaptı. Özel sektör üreticilerin 'rekabete engel oldukları'na ilişkin ihbar üzerine yapıldığı belirtilen baskın sırasında derneğin evraklarının incelediği, bazı belgelere el konulduğu belirtildi.
Üretimi bırakıyorlar
İlk kesinti sırasında sadece Oymapınar sisteme elektrik satmayı reddetmişti. 10'dan fazla elektrik üreticisinin, üretim durdurmayı düşündüğü, Ankara'daki ilgili kuruluşlarla temas kurduğu bildirildi.
İki şirket üretimi bırakacağını resmen duyurdu. Akenerji, Bozüyük Santralı'nda enerji üretimini 31 Temmuz itibariyle geçici olarak durduracağını açıkladı.
Alarko şirketi Altek Alarko Elektrik de benzer bir açıklama yaptı. Ancak olayın iki üretici ile sınırlı kalmayacağı, birçok üreticinin benzer kararın eşiğinde olduğu öğrenildi.
Dört ay önceden bildirme şartı var
Akenerji'nin en büyük santralı 132 MW'lık Bozüyük'te üretimi durdurma kararı, enerji sektöründe yankı uyandırdı. 12 santralı bulunan Akenerji, bu kararıyla, en büyük yatırımında üretimi durduruyor.
Akenerji ile eş zamanlı olarak Alarko da durdurma kararını açıklamıştı. Ancak bu gelişmenin Enerji Bakanlığı ile üreticiler arasında yeni bir krize yol açabileceği belirtiliyor. Şirketlerin, üretimi bırakmadan dört ay önce bildirimde bulunma zorunluluğu var. Ancak bu yapılmadığı için bakanlık ceza verilmesini isteyebilir.
Doğalgaz parası durduruyor
Alarko'nun sözleşmesi Eylül 2006'da bitiyordu. Durumu değerlendiren BOTAŞ, 31 Temmuz itibariyle tarafların birbirlerine karşı yükümlülüklerinin sona ermesini kabul etti. Bu nedenle Alarko'nun ceza alması sözkonusu değil. Aynı talepte bulunan çok sayıda şirkete BOTAŞ, olumsuz yanıt verdiği için şirketler yargıya gidebilir.
Şirketler BOTAŞ ile 1 yıllık doğalgaz alım anlaşması yapıyorlar. Almasalar da parasını ödüyorlar. Alımda taahhüt ettiklerinin yüzde 20'sinin altında kalırlarsa 2 kat para ödeniyor.
Tarhan Günay - Alarko Enerji Koordinatörü: Kontrat bitti, kapattık
Konu Bakan'ın dikkatine birçok kez getirildi. Sorunlar bitmedi. Kaçınılmaz sondu bu. Herkes mecburiyetten yapıyor. Dayanmak isteyen dayanıyor. Doğalgaz alım kontratları 1 yıllık. Kontratları biten veya yakın olanlar durdurma kararı alıyor. Aksi halde BOTAŞ'a almadıkları enerjinin parasını vermeleri lazım. Bizim, temmuz ayında bitiyordu.
Erhan Çetinok - Zorlu Enerji Genel Müdürü: Esas itirazımız vergiye
Biz fiyata zam istemiyoruz, fiyatların yapılandırılmasının makul seviyelere çekilmesini istiyoruz. Yüzde 2'lik TRT payının ne işi var? Enerji fonu, ÖTV, iletim ve dağıtım bedellerinin hesaplamasında yanlışlıklar var. Şu anda bizim devlete verdiğimiz pay yüzde 30'a ulaştı. Eskisi gibi yüzde 10 civarına çekilmesi gerekiyor. 3 yıldır piyasayı destekliyoruz, ümidimiz vardı, katlandık. Ancak kimse yatırımının karşılığını alamadı. 7 santralımızın BOTAŞ kontratı ocakta bitiyor. Bir iyileşme olmazsa, kapatacağız.
Fırat Alpaslan - Bis Enerji Genel Müdürü: KİT gibi kullanıyorlar
Kamuoyunda hep birlikte üretimi durdurduğumuz gibi bir kanaat oluşturulmaya çalışılıyor. Bu yanlış ve bundan rahatsızız. Defalarca yaptığımız uyarılar dikkate alınmadı. Müşterilerimizle olan sözleşmeler ve birçok sorumluluğumuz varken biz kapattık diyemeyiz. Ama zararına çalışıyoruz, bu gerçek. Her an düzeltilir diye bekliyoruz. Yoksa biz de kapatacağız. Asgari olarak yüzde 20 artması gerekiyor fiyatların. Bizi KİT gibi çalıştırmak istiyorlar.
Özkan Ağış - TKD Başkanı - ENKA Enerji Danışmanı: Gaz fiyatı düşmeli
ENKA'nın 3 tesisini şimdilik kapatma gibi bir düşüncesi yok. Ancak piyasanın durumu kritik. Doğalgaz fiyatları 2 yılda yüzde 54 arttı. Mart 2004'de 16 cent olan fiyatlar şu anda 26.5 cente yükseldi. Bu artışın otoprodüktörler başta olmak üzere tüm özel elektrik üreticilerini çok güç durumda bıraktı.
Otoprodüktörler ve elektrik üreticilerinin tesis kurmadan önce hazırlattığı raporlara göre yüzde 20 karlılık hedefleniyordu. Şimdi bu, yüzde 20 karlılıktan yüzde 43 zarara dönüşünce yüzde 23 kadar zarar etmeye başladılar. Bu zarara devam etmemek için kapatıyorlar.
Kışın büyük sıkıntı olacağı muhakkak.
|
|
|

|