|
'Terör ekonomisi'
Terör ekonomisi, Doğu'da giderek "olağan yaşam" haline gelen "terör yaşamı"nda, terörist güçler ile terörle mücadele eden güçlerin harcamalarına dayalı ekonomidir.
Doğu'ya gitmeyenler, Doğu'ya sadece "protokol ziyareti" yapanlar "terör ekonomisinden habersiz. Medyamız "piyasa ekonomisi"nden başka ekonomi ile ilgilenmediğinden, "döviz, faiz, borsa" üçgenine kilitlendiğinden, kamuoyumuza "terör ekonomisi" hakkında bilgi aktaramıyor.
Terör can alıyor. Can çok, hem de pek çok önemli olduğu için, can kaybı sayısının artması terörün boyutunun dikkatleri çekmesine imkân veriyor. Ama can kaybının ötesinde Doğu'da ciddi bir sorun daha var. Doğu'da ekonomi denilen şey çökmüş durumda. Bugünkü ekonomik faaliyet yatırıma, üretime dayalı ekonomi değil.
Önceleri, Doğu'daki terör olaylarının nedeni tartışılırken, Doğu'nun ekonomik sorunlarından söz edilir, Doğu'nun yatırım, üretim, istihdam sorunları gündeme getirilir, Doğu ile Batı arasındaki uçurum öne çıkarılırdı.
Devleti suçlamak yanlış
Devlet Planlama Teşkilatı'nın eski bir uzmanı olarak (1962-1974) ben devletin Doğu'da neler yaptığını, neler yapmadığını bilenlerden biriyim. Şu bilinmelidir ki, devlet Doğu'nun altyapısı için gerekeni yaptı. Yapmadı diyen gidip görebilir. Doğu'da yollar yapıldı. Elektrik, haberleşme, su sorunu çözüldü.
Eğitim ve sağlık hizmetlerine önem verildi. Bugün terk edilen köylerde, okulların, sağlık ocaklarının, jandarma karakollarının, su kulelerinin tahrip olmuş kalıntıları duruyor.
Teröre rağmen bugün Doğu'da ulaşım ve haberleşme ağları Batı'dakilerden farksız. Elektrikler yanıyor, sular akıyor. Bütün bunları oralara gidecekler görebilir.
Doğu'ya Batı'dan özel sektör gitmedi. Doğulular ise Doğu yerine Batı'da yatırım yaptı. Önce ekonomik ve sosyal nedenler (maliyet avantajı), daha sonra da terör, özel sektörün Doğu'da yatırım yapmasının önünü kesti.
Dikkat buyurunuz. Terör eylemlerinde hedef can almak yanında ekonomik yapıyı da çökertmeye dönük olarak gelişti. Terör güçleri köyleri yaşanmaz hale getirmeye, okulları,sağlık ocaklarını işlemez duruma düşürmeye, üretim tesislerinde faaliyetleri caydırmaya özen gösterdi. Gösteriyor.
Terör kendi ekonomisini besliyor
Bu uzun süreç boyunca Doğu'dan kaçabilecek olanların tamamı kaçtı. Doğu terk edildi. Boşaldı. Köylerde yaşlılar dışında insan kalmadı. Gençlerden Batı'ya göç edenler etti. Göç edemeyenler dağa çıktı.
Doğu'da bugün kurulu "terör ekonomisi" iki kaynaktan gelen parayla besleniyor: Kamu görevlilerinin maaşları ve terör yanlılarının harcamaları. Bu iki kaynaktan gelen paraya dayalı bir tüketim düzeni oluştu. Üretim kaynaklı, istihdam kaynaklı para yok.
Yazması çok kişiyi şaşırtabilir ama gerçek şu ki, terör tırmandıkça Doğu'da ekonomi (terör ekonomisi) canlanıyor. Çok tehlikeli bir yapı oluştu: Terör ekonomisi "terörü", terör ise "terör ekonomisini" besliyor. Terör ekonomisi güçlendikçe terör güçleniyor. Terör güçlendikçe terör ekonomisi güçleniyor. Bu, Doğu'nun yaşam biçimi haline geldi.
("Sen bunları nereden biliyorsun?" diye sormayınız. Ben Doğu'ya gidiyorum. Oralardaki dostlarım beni gezdiriyor. Ben olan biteni gözümle görüyorum. Gidip görmeden, gerçekleri bilmeden Doğu için çözüm reçetesi yazmak mümkün değil.)
guras@milliyet.com.tr
|
|