|
İhracat nasıl artacak? (3)
Önceki gün ihracatın kur ile ilişkisine baktık. Bir tek döviz kuruyla ihracatı artırmak mümkün değil. Ama yine de kur önemli. Dün de enerji maliyetlerine baktık. Türkiye'de enerji sanayiciye pahalı veriliyor. Ama çok önemli bir girdi değil.
İhracatı engelleyen unsurlardan bir diğeri de işçilik maliyeti. İhracatın oluşumu belli. En çok tekstil ve hazır giyimde ihracat yapılıyor. Bunlar da emek yoğun. Türkiye'de sanayi kesiminde çalışan işçilerin bir bütün olarak ele alınırsa varlıklı değil, hatta gayet yoksul olduğu görülür. Çünkü işçinin eline geçen ortalama ücret oldukça düşük.
| ÇEŞİTLİ SEKTÖRLERDE ORTALAMA ÜCRETLER (YTL/ay)-Ocak 2006 | | Brüt kök | Brüt giydirilmiş | Net giydirilmiş | İşgücü maliyeti | | Çimento | 881 | 1621 | 1118 | 2132 | | Gıda | 736 | 1192 | 839 | 1475 | | İnşaat | 747 | 1185 | 849 | 1506 | | Kimya | 1194 | 2076 | 1465 | 2598 | | Tekstil | 713 | 1158 | 867 | 1395 | | Turizm | 1086 | 1434 | 990 | 2146 | | Ortalama | 1270 | 2169 | 1583 | 2723 | |
Kaynak: TİSK
Ele geçen verilenden düşük
İşçinin eline geçen oldukça düşük olmakla birlikte işverene maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle ortaya ciddi boyutta bir kayıt dışı istihdam çıkıyor. Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi, çimento sektöründe işgücü maliyeti işçinin eline geçenden yüzde 91, gıdada yüzde 76, inşaatta ve kimyada yüzde 77, tekstilde yüzde 61, turizmde yüzde 116 ve ağırlıklı olarak tüm sektörlerde yüzde 72 daha pahalı.
Özellikle tekstil gibi dünya ticaretinde giderek rekabet etmekte zorlandığımız, emek-yoğun olan bir sektörde ciddi bir dezavantaja sahip olduğumuz anlaşılıyor. Turizmde de durum benzer. Ancak bu denli bir yükle karşı kaşıya olduğunda kayıt dışı üretim ya da sigortasız işçi çalıştırmak daha yoğun hale geliyor.
| İstihdam Vergileri (%) | | İrlanda | 7,4 | | Kore | 13,8 | | ABD | 15,5 | | Meksika | 17,3 | | Japonya | 23,2 | | Portekiz | 23,7 | | Çek Cum. | 30,8 | | İspanya | 30,9 | | Almanya | 33,5 | | Yunanistan | 34,3 | | İtalya | 35,5 | | İsveç | 39,5 | | Fransa | 40,0 | | Türkiye | 42,1 | |
Kaynak: TİSK
İşsizlik de azalacak
İşgücü maliyetinin istihdam üzerindeki etkileri Aralık 2002'de yayımlanan Prof. Seyfettin Gürsel öncülüğündeki TÜSİAD raporunda yer almıştı. Bu raporda ekonomik büyümenin hizmet kesiminde istihdama etkisinin, ölçek gözetmeksizin, işgücü maliyetine göre iki misli olduğu görülüyordu. Şirketlerin boyutu büyüdükçe etki artmaktaydı. Yani önemli olan maliyet değil talepti, büyümeydi. İmalat sanayiinde ise büyük ölçekteki işletmeler hariç, bu etki zayıflıyordu. Bu kez işgücü maliyetinin etkisi öne çıkıyordu. Bu da bize işgücü maliyetinin ihracat üzerinde ciddi etkisi olabileceğini gösteriyor. Bunun yanı sıra işgücü verimliliği ile toplam verimliliğin de son derece önemli olduğu ortaya çıkıyor.
Geçen yıl yayımlanan Dünya Bankası'nın istihdam raporunda ise Türkiye'de rekabet gücünün gerek verimlilik, gerekse emek maliyeti açısından yüksek olduğu vurgulanıyordu. Ücretler üzerindeki vergilerin azaltılmasının ise istihdamı artırmaktan çok net ücretleri yükselteceği savunuluyordu.
İhracatı artırmak için emek maliyetini daha makul bir düzeye çekmek gerek. Devletin işçilik üzerindeki mali yüklerini azaltmak artık kaçınılmaz. Üstelik bu aynı zamanda işçilerin refah düzeyini artıracağı gibi istihdamı da artıracaktır.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|