|
 |
|
|
Kara Murat, kara koyun
Benim Gözlüğümden / Nihat Demirkol
Koyun, "Bovidae familyasının Caprinae altfamilyasından Ovis cinsini oluşturan yedi, Ammotragus ve Pseudois cinslerini oluşturan birer türün ortak adı"dır. İnsanın evcilleştirdiği ilk hayvanlardan olduğu biliniyor. Gevişgetiren küçükbaş hayvanların en önemlisi olan koyunun başı gövdesine göre ufak, bacakları ince, postu sık ve uzun tüylüdür. Erkeğine "koç", dişisine "koyun", yaşlı dişisine "marya", bir yaşındakine "toklu", iki yaşındakine "şişek" denir.
***
Kara Murat'ın kahramanlıklarını anlatan eski filmlerin birinden, Spartaküs'ten aşırma şöyle bir sahne hatırlıyorum; siz de hatırlayacaksınız: "Köylüler tutsak edilmiştir. Ve nasıl olduysa, Kara Murat da içlerindedir. Düşman kuvvetlerin komutanı, Kara Murat'ın kim olduğunu sorar ve tutsakları sırayla öldürmeye başlar. Onu yakalanmasını engellemek için, bütün erkekler birer birer öne çıkarlar: Kara Murat benim, Kara Murat benim..." Bu sahne ister istemez insanın içine dokunur.
Masumiyet, yumuşak başlılık ve bekâretin sembolüdür koyun. Hıristiyanlıkta ise kuzu, insan günahlarının kefareti olarak kurban edilen İsa'yı sembolize eder. Bütün dünyada, insan sağlığı ve beslenmesi, bol yün ve et elde edilmesi amacıyla koyun soyunun islâhına büyük önem verilmektedir. Bunun için birçok ülkede çeşitli soy kütükleri tutulmaktadır. Ülkemizde yetiştirilen başlıca koyun ırkları, "Kıvırcık, Dağlıç, Karaman ve Merinos"tur. Bunlardan başka, "Sakız, Karakaya, Tuj, Çandır, Karagül, İvesi ve İmroz" gibi adlarla bazı başka yerel ırklar da mevcuttur.
***
Bir de "kara koyun" vardır... Koyun sürüsü deyiminin geçtiği her yerde onun da adını anmak ve hakkını teslim gerekir oysa... Bazı kaynaklarda, "çobanın sürünün içinden eğitmek üzere seçtiği koyun" olarak tarif edilmektedir. Görevi "sürüyü mezbahaya kesime götürmek"tir. Bu hizmete karşılık olarak, sadece kara koyun mezbahadan canlı çıkmayı başarır. Zaman içinde görevini aksatmaya başlar. Ne gam! Çoban hemen onu keser ve yerine bir başkasını kara koyun olarak kullanmaya başlar.
Bu açıklamalara eklenmesi gereken başka önemli ayrıntılar da bulunmaktadır kuşkusuz.
"Koyun sürüsü" deyimi, hayvancağızın hayata bakış tarzı ve icraatından ilham alınarak, hemen bütün kültürlerde birbirine yakın anlamlar taşımakla birlikte, zaman içinde yeniden yorumlanma ve zenginleştirilme gereksinimi doğduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çünkü, bazı ülkelerde yaşayanları, bugünlerde, sürüler halinde akaryakıt istasyonlarına gitmekte ve arabalarında "Dünyanın en pahalı benzini"ni kullanmaktadırlar. Ve ne yazık ki, bu davranışlarını artık hiç kimse yadırgamamaktadır. Bu, onlara yakışır, genetik ve geleneksel bir tavır olsa gerektir. "Ak koyun kara koyun" birbirine karışmıştır. Kara koyun gözden mi düşmüştür? Sürü onu gizlemekte midir? Yoksa mesaisine ihtiyaç mı kalmamıştır?
Görünüşe bakılırsa, herkes bir kara koyundur. Herkes, kendi ayağıyla, akın akın mezbahaya, "pardon benzinciler"e koşmaktadır; "Kara koyun benim, kara koyun benim..." diyerek.
Bu sahne de insanın kanına dokunuyor.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
