|
 |
|
|
Bir şirket kendini sakladı bütün dengeler değişti
2004 yılında özel kuruluş sıralamasında ön sıralarda yer alan büyük bir kuruluş, bu yılki araştırma için bilgi göndermedi. İSO yönetimi de en büyük 500 listesini bu durumu göz önüne alarak hazırladı
EKONOMİ SERVİSİ
Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında son yıllarda ilk 25 içinde yer alan bir sanayi kuruluşu, 2005 yılında bilgi vermeyerek listenin dengelerini değiştirdi. İSO yönetimi de en büyük 500 listesini bu durumu göz önüne alarak hazırladı.
Bilgi vermeyen bu firmanın değerlendirme dışı kaldığını belirten İSO Başkanı Tanıl Küçük, "Önceki yıllara kıyasla elde edilen sonuçların sağlığı açısından bu durumu bertaraf edecek düzeltmeler yapıldı" dedi.
Gerileme eğilimi
Öte yandan Küçük, 2004'teki olumlu tabloyu takiben, 2005 yılında İSO 500 büyük sonuçlarında neredeyse tüm göstergelerde gerileme eğilimi çıktığını söyleyerek, "Bu eğilim bizleri endişelendirmiş, sanayimizin geleceğine dair soru işaretlerine yol açmıştır" dedi.
Küçük, 2005'te 500 büyük sanayi kuruluşunun ortaya koyduğu olumsuz performansın nedeninin, aşırı değerlenen YTL'yi telafi edecek önlemlerin zamanında alınmaması, gereken reformların zamanında yapılmaması olarak açıkladı.
Firmaların başarısı
Dalgalanmanın yol açtığı kur ve faiz artışlarını takiben, iç pazarda durgunluk eğilimlerinin ortaya çıktığına dikkat çeken Tanıl Küçük, iç pazarın küçülmesinin üretimin de küçülmesine yol açacağını dile getirdi.
Bu çerçevede, gelecek dönemde üretimin olumsuz etkilenmemesinin, ihracatta gösterilecek başarıya bağlı olduğunu anlatan İSO Başkanı Küçük, şöyle konuştu:
"Beklentimiz ihracatı ve üretimi destekleyecek önlemlerin artık süratle hayata geçirilebilmesidir. Ekonomilerin başarısını, firmaların başarısının belirlediği bir dünyada yaşıyoruz. Gerekenler süratle yapılmazsa 2006 yılı 500 büyük sonuçları 2005'ten de olumsuz çıkabilir."
Ekonomi büyürken ilk 500 firmanın bu büyümeden pay almadığı yönündeki bir değerlendirme üzerine Küçük, ikinci 500 büyük firma rakamlarını beklemek gerektiğini söyledi.
Tedarik zinciri projesi
Sektör temsilcileryle tedarik zinciri projesi başlattıklarını ifade eden Küçük, projenin üretimden itibaren firmaların birlikte hareket etmeleri durumunda maliyetin nasıl azalacağını içerdiğini, bu çalışmayı kısa sürede sonuçlandıracaklarını kaydetti.
Fortune 500'e girecek kuruluş sayısı 2'ye geriledi
2005 yılı İSO 500 ile ABD Fortune 500 karşılaştırmasında, İSO 500'de toplam satışlarda ilk sıradaki Tüpraş'ın ABD Fortune 500'de 214. sıraya, ikinci sıradaki Ford Otomotiv'in ise 460. sıraya girebilecekleri görülüyor.
Bir yıl önce üçe çıkan Fortune 500'e girebilecek kuruluş sayısı, 2005'te tekrar ikiye geriledi.
İSO tarafından yapılan açıklamada, ABD Fortune 500'deki sıralamanın toplam satış ve gelirler üzerinden yapıldığı belirtildi. Açıklamada, "İSO 500'ün sıralama kriteri ise üretimden satışlardır. Türk firmalarının Fortune 500'deki yerlerini tespit ederken, aynı kriterden hareketle toplam satışlar dikkate alınıyor" denildi.
Listede kamu payı küçüldü
Tüpraş'ın Türk sanayi içindeki ağırlığının çok yüksek olması nedeniyle 2005'te kamu kuruluşlarının, İSO 500 büyük sanayi kuruluşu içindeki payı çok küçüldü.
İSO 500'ün üretimden satışlarının yüzde 7'si 2005 yılında kamu kuruluşları tarafından gerçekleştirilirken, bu oran 2004 yılında yüzde 15.1 olmuştu.
İhracatta ise kamu kuruluşları payı bir önceki yıl 4.6 iken, 2005 yılında yüzde 1.6'ya geriledi.
Kâr ve zarar toplamında kamu payı 2005 yılında 5.6 oldu. Öz sermayede kamu kuruluşlarının payı 2005 yılında yüzde 20.6 olurken, bu oran 2004'te yüzde 25.4'tü.
2004 yılında 18 kamu kuruluşu 500 büyük sanayi kuruluşunun yarattığı brüt katma değerin yüzde 34.2'sini yaratırken, 2005 yılında bu oran yüzde 14.5'e geriledi.
4 medya kuruluşu yer aldı
İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması'nda kâğıt ve kâğıt ürünleri ve basım sanayi sektöründe dört medya kuruluşu yer aldı.
Hürriyet Gazetecilik, 446.8 milyon YTL'lik üretimden satış rakamıyla genel sıralamada 61'inci olurken, Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayıncılık 265.3 milyon YTL'lik üretimden satış rakamıyla genel sıralamada 123'üncü sırada yer aldı.
Sektör üçüncüsü ise 247.8 milyon YTL'lik üretimden satış rakamıyla 135'inci sırada bulunan Doğan Gazetecilik oldu.
Feza Gazetecilik ise 125.5 milyon YTL'lik üretimden satışla 283'üncü sırada yer aldı.
Fındık ve çimento şirketleri hızlı yükseldi
EYLEM TÜRK
İSO'nun "Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2005 Yılı Raporu"na göre, 84 firma zarar açıkladı. En fazla zarar açıklayanların başında kamu kuruluşları yer aldı. Listenin ilk sırasında 287.1 milyon YTL ile yer alan Tekel'i 222 milyon YTL ile Petkim izledi. İSO 500 listesinde 185'inci sırada yer alan Askom Kamyon 1 YTL kâr açıkladı.48 firma İSO 500'de ilk kez yer aldı. Listede bir önceki yıla göre hızlı yükselen firmaların başında ilaç firması Gloxosmithkline yer aldı. 2004 yılında İSO 500 sıralamasında 235'inci sırada olan firma, 2005 sonuçlarına göre 67'nci sıraya çıktı. Hidromek Hidrolik firması 445'inci sıradan 287'nci sıraya, Çetinkaya Mensucat da 2004'te 500'üncü sıradayken 2005'te 373'üncü sıraya yükseldi.
Fiskobirlik 77'nci sıraya çıktı
Listede fındık ve yağ firmalarının da sıralamadaki yerlerini yükseltmeleri dikkat çekti.Geçen yıl açıklanan listede 150'nci sırada yer alan Fiskobirlik bu yılki listede 77'nciliğe yükseldi. Oltan Fındık da 149'unculuktan 118'inciliğe çıktı.İnşaat sektöründeki hareketlilikle yıldızları parlayan çimento şirketleri, İSO 500'de 2004 listesine göre daha üst sıralara yerleştiler. İstihdamda kamu yine öne çıktı. Türkiye Şeker Fabrikaları, 16 bin 445 kişiyle istihdam sıralamasında ilk sırada yer aldı. Rapora göre, Türkiye Şeker Fabrikaları'nın ardından, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü 12 bin 268 kişilik istihdamla ikinci sırada bulunuyor.
Yüzde 3'lük daralma
Raporda, toplam çalışanlar sayısında yüzde 3'lük azalışın dikkat çekici olduğu ifade edilirken, sanayi sektörü üretiminin yarısından fazlasını sağlayan 500 büyük kuruluşta 2005 yılında 16 bin 128 kişilik net istihdam azalışı görüldü.2005 yılında 500 büyük sanayi kuruluşunun ihracatı yüzde 11.3 artarken, aynı yılda toplam ihracatın yüzde 16.3, imalat sanayi ihracatının da yüzde 15 civarında artması dikkate alındığında 2005'te 500 büyük sanayi kuruluşunun ihracat performansının genel ortalamanın altında kaldığı görüldü.2005 yılı ihracatına alt sektörler itibariyle bakıldığında, geçen yıl olduğu gibi yine ilk sırada yüzde 26.9'luk payla otomotiv sektörü yer aldı.Otomotiv sektörünün, 2005 yılında İSO 500 kapsamındaki ihracat artışının yüzde 11'le, 2004'teki yüzde 56.3'lük oranın çok altında kaldığı görüldü.
İlk 50'de 21 yabancı var
Dokuma ve giyim sektörünün, 500 büyüğün ihracatı içindeki payı 2005 yılında da küçülmeye devam ederken, 2003 yılında yüzde 17 olan bu pay, 2004'te yüzde 12.9'a ve 2005'te de yüzde 10.9'a geriledi.500 büyük sanayi kuruluşunun üretimden satışlarının üçte biri, İSO 500 içindeki yabancı sermaye paylı 136 kuruluş tarafından gerçekleştirildi. 2005 yılında ilk 50 büyük kuruluşun 21'inin yabancı sermaye paylı oldukları görüldü. İlk 50 büyük sanayi kuruluşu içindeki 21 yabancı sermayeli kuruluş, toplam üretimden satışların yüzde 19.2'sini gerçekleştirdi.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
