|
Biz baraj isteriz (...ama yapanı da döveriz!)
"Su akar... Türk bakar... Anadolu'nun her yanında dereler akarken, biz baraj yapmıyoruz... Sudan elektrik elde etmiyoruz... Topraklarımızı sulamıyoruz... Dışa bağımlı doğalgaz santralları kuruyoruz. Atom santralı kurmaya kalkıyoruz..." diye yakınırız. Baraj isteriz... Sonra da baraj yapmaya kalkanları döveriz.
Demokrat Parti döneminde yapılan en büyük yatırımlardan biri Hirfanlı Barajı'dır. Kırşehir ve Şereflikoçhisar arasında, Kızılırmak üzerinde yapımına 1953 yılında başlanan ve 1959 yılında açılışı yapılan Hirfanlı Barajı için Adnan Menderes'e yapılan hücumları bugün çok az kişi hatırlar. "Ona buna iş çıkarmak için baraj yaptılar. Bu barajdan üretilecek elektriğe ülkenin ihtiyacı yok. Elektriği, tel bağlayarak toprağa vereceklermiş..." denildi.
Baraj inşa etmek çok pahalı ve çok zaman alan bir yatırımdır. Baraj sadece elektrik enerjisi elde etmek için inşa edilmez. Bu ülkede toprakların sulanması, topraktan ekmek kazananların refahının artırılması için de baraj önemlidir.
Dicle üzerinde inşa edilecek Ilısu Barajı gövde hacmi bakımından ülkenin 2'nci büyük barajı olacak. Elektrik üretim gücü bakımından Atatürk, Karakaya ve Keban barajlarından sonra ülkenin 4'üncü büyük elektrik üretim merkezi olacak. 135 metre yükseklikte, 1820 metre uzunluktaki setin arkasında 11 milyar metreküp su birikecek.
Enerji ve sulama bir arada
Bu sular, önce elektrik üretiminde kullanılacak. Sonra, Nusaybin, Cizre, İdil, Silopi ovalarında 121 bin hektar araziyi sulayacak. Bu topraklarda sulu tarım yapılacak.
Bunlar barajın getirecekleri. Ama götürecekleri de var. Hasankeyf'teki birçok tarihi eser, kültürel varlık, höyük, köy su altında kalıyor. 183 köy ve mezra boşaltılıyor.
Ülkemizin hangi bölgesinde baraj yapılmak istenilse, kömür santralı kurulmak istenilse benzer sorunlar ortaya çıkıyor. Çevreye, tarihi eserlere, kültürel varlıklara, kişisel mülkiyete, yaşama saygı günümüzün gereği. Burada çok ciddi bir tercihle karşı karşıyayız. Ya baraj yapmaktan, kömürle elektrik üretmekten vazgeçeceğiz. Ve de doğalgaza mahkûm olacağız. Ya da çevreyi, tarihi varlıkları, kişisel mülkiyeti, yaşamı dikkate alıp kayıpları en aza indirme çabasını göstererek baraj yapmaya devam edeceğiz.
Sayın okuyucularım, proje aşamasındaki, Fırat üzerinde bulunan bazı barajlarla ilgili olarak son yıllarda kamuoyunda ortaya çıkan haklı tepkileri hatırlayınız:
Onlar da haklı
Fırat üzerinde inşa edilecek Birecik Barajı "Zeugma"yı kentini sular altında bırakıyor.Kaçkar Dağları'nda inşa edilecek Dilek-Güroluk Barajı, "Fırtına Vadisi"ni yok ediyor.Bergama'da inşa edilecek Yortanlı Barajı "Allonoi" antik kentini ortadan kaldırıyor.
Şimdilerde baraj yapımı konusunda iki farklı tepki daha ortaya çıktı. (1) Yabancılar, Türkiye'den başka ülkelere geçen sular üzerinde istediğiniz kadar baraj yapamazsınız, diyor. (2) Doğu'da yaşayanlar, barajları zorunlu göç politikasının bir aracı olarak değerlendiriyor.
BirGün gazetesinin 29 Temmuz 2006 tarihli "Munzur" ekinde "Munzur Aydın ve Sanatçılar Platformu" sözcüsü Cafer Solgun şunları yazıyor: "Munzur Vadisi'nin ve suyunun her karışına bir mayın gibi döşenen Uzunçayır, Konaktepe I ve II, Kaletepe, Bozkaya, Mercan-Akyayık, Karakoç barajları ile Munzur Vadisi suya boğularak yok edilmek isteniyor. Ama sormak gerekiyor. Acaba asıl amaç 1931 yılında Genelkurmay'ın dönemin hükümetine rapor olarak sunduğu Dersim'in lağvedilmesi için vadilerin suyla doldurulması projesinin hayata geçirilmek istenmesi midir?"
Baraj yapalım mı, yapmayalım mı?
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
