|
 |
|
|
Döngü dengeleyici politikaların önemi
İlk altı ayın ödemeler dengesi rakamları küresel piyasalarda yaşanan dalgalanmanın bizde neden daha sert hareketlere yol açtığının ipuçlarını veriyor.
Mayıs ve haziranda cari açıktaki aylık ortalama artış yılın ilk dört ayından çok da farklı değil.
Değişim sermaye hareketlerinde yaşanmış. İlk dört ayda yurtdışından para girişi ayda 2.3 milyar dolar artmış. Son iki ayda ise aylık ortalama 1.7 milyar dolar azalış var.
Mayısta büyük sıçrama yapan doğrudan yatırımı hariç tutarsak, net hata noksan ve özel kesim kaynaklı girişlerdeki aylık azalma ise 4.7 milyar doları buluyor. Bu, ülkeye giren sermayenin spekülatif niteliğini ve hareket kabiliyetinin yüksekliğini gösteriyor.
Fark çok ilginç
Rezerv hareketlerinde de iki dönem arasında ortaya çıkan fark oldukça ilginç. İlk dört ayda Merkez Bankası rezervlerini artırırken bankalar rezerv azaltarak pozisyon açmış. Son iki ayda ise bunun tam tersi olmuş. Bankaların hızla rezervlerini artırmaları piyasalardaki dalgayı daha da büyütmüş.
Türkiye'ye son birkaç yıldır müthiş bir uluslararası sermaye girişi yaşandı. 2002 yılı sonunda bir yılda giren özel yabancı sermaye 4.9 milyar dolar iken haziran ayında bu rakam 58.3 milyar dolar olmuş.
Yabancı para girişi yurtiçi kredilerde patlamaya yol açmış. Merkez Bankası'nın son yayımladığı Enflasyon Raporu tüketicilere ve şirketlere verilen kredilerin gayri safi milli hasılaya (GSMH) oranının, 2003 başında yüzde 15'in altındayken, 2006'nın ilk yarısında yüzde 30'a yaklaştığını gösteriyor.
Yıllık cari açık aynı dönemde 416 milyon dolardan 28.6 milyar dolara yükselmiş. Bunun arkasında öncelikle kredi bolluğunun toplam yurtiçi talebi artırması var. Döviz bolluğunun da TL'yi değerlendirmesi sonucunda yerli üretimin yabancı üretimle ikame edilmesi de açığı hızla artırıyor.
Son rezerv hareketleri de döviz ve kredi bolluğunda banka ve şirketlerin aşırı risk alarak bilançolarını bozabildiklerini gösteriyor.
Küresel dalgalanmanın bize daha sert yansımasının ardında, spekülatif sermayenin yüksekliği, yerli paranın çok değerli olması ve cari açığın seviyesi kadar, pozisyon kapatma çabaları da var.
Son yıllarda kendimizi uluslararası sermayenin risk iştahının kollarına bıraktık. Mali denge ve fiyat istikrarı kadar, iyi işleyen bir reel ekonominin de istikrarın şartı olduğunu göremedik. Mayıs ve haziranda yaşananlar, özellikle kredi hacmindeki artışı sınırlayacak, döngü dengeleyici politikaların önemini gösterdi. Umarım bunu FED'in faiz artırımına ara verdiği şu günlerde hatırlarız.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | İsrail, Amerika ve terör
AMERİKA'NIN Irak'ı işgal etmesi terörü kışkır... | |  | Çetin ALTAN | | G.S. ve Zeyrek-Dubai; Pompei-Teşvikiye...
İrili ufaklı, sıvalı sıvasız, pencere altları... | |  | Fikret BİLA | | ABD nasıl bir Ortadoğu istiyor?
20. yüzyıl, "Soğuk Savaş" defterinin kapanmas... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Çağın vebası
Kraliçenin gizli servisi, 11 Eylül'ü anımsata... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Bu curcunaya kim dur diyecek?
Özel okullarda birinci ön kayıt dönemi dün ak... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Yüceleştirilen piyasa kavramı
Dostum Taha Akyol'un sadaka sistemiyle yoksul... | |  | Metin MÜNİR | | Ilısu ile ilgili yeni sorular
Ilısu Barajı ile ilgili olarak sorulacak en ö... | |  | Faik ÖZTRAK | | Döngü dengeleyici politikaların önemi
İlk altı ayın ödemeler dengesi rakamları küre... | |  | Hasan PULUR | | Üst baş aratmak...
DİYELİM, her gün sayısı artan, çoğalan alışve... | |  | Derya SAZAK | | Korku çağı
Londra, dün ABD'yi vuran 11 Eylül saldırıları... | |  | Meral TAMER | | Yoksulların özne olmadığı bir yazı
0 -14 yaş nüfusun % 47'leri bulduğu Doğu ve G... | |  | Ece TEMELKURAN | | Duyulana kadar!
"Aradığınız kişiye hiçbir zaman ulaşılamıyor!... | |  | Güngör URAS | | TÜİK'e göre işler 'çok çok iyi', İSO'ya göre kötü
İSO (İstanbul Sanayi Odası) "Ekonomik Durum A... | |  | Serpil YILMAZ | | Suudi heyetinin 'kristal' üçlüsü
Çırağan Sarayı'ndaki iş dünyası toplantısı, Ç... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
