|
 |
|
|
Doğalgaz zammının altındaki gerçek
Botaş'a 7.8 milyar YTL borç taktılar
Devletin enerji şirketleri ve belediyeler Botaş'a 7.8 milyar YTL borçlu çıktı. Şirket doğalgaz parası tahsilatında yaşadığı zorluğu aşmaya çalışıyor. Finansman sıkıntısı 'doğalgaza zam' kararında etkili oldu
ÖNDER YILMAZ Ankara
Boru Hatlarıyla Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ), doğalgaza yaptığı zamların altında, EÜAŞ (Elektrik Üretim AŞ), Hamidabad Elektrik Üretim A.Ş. (HEAŞ), Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin doğalgaz şirketi EGO, İzmit Büyükşehir Belediyesi gaz şirketi İZGAZ ve Yap - İşlet - Devret (YİD) sistemi ile çalışan ve doğalgazdan elektrik üreterek devlete satan santrallerin borçları yatıyor. Bu kuruluşların BOTAŞ'a olan borçlarının toplamı 7.8 milyar YTL!
Mahkemelik olmasına rağmen borçlarını tahsil edemeyen BOTAŞ, hesaplarını inceleyen TBMM KİT Komisyonu'na özellikle EGO'nun borcunu inkâr ettiği şikayetinde bulundu.
BOTAŞ, TBMM KİT Komisyonu'na gönderdiği gizli raporda, Enerji Bakanlığı ve Hazine'nin devreye girmesine rağmen, kamu enerji şirketleri ve belediyelerden alacakların tahsil edilemediği belirtildi.
Zam olarak dönüyor
Alacakların tahsil edilememesinin fiyatlarda artışa yol açtığı tespitinin de yapıldığı raporda, borçlu kuruluşlara düzenli ödeme uyarıları yapıldığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun sorumluluklarını yerine getirmediği belirtildi.
En büyük borçlu EÜAŞ'ın tüm uyarılara rağmen topu Türkiye Elektrik Ticaret Taahhüt Anonim Şirketi'ne (TETAŞ) attığı vurgulanan raporda, "EÜAŞ'tan kuruluşumuza hitaben yazılan yazıda TETAŞ'ın yapması gereken ödemeyi yapmaması sonucu borçlarını ödeyemedikleri ve borç stoklarını mevcut imkânlar dahilinde ödeyebilecekleri belirtilmiştir. Buna rağmen, EÜAŞ halen borçlarını ödeyememektedir" denildi.
Raporda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin gaz dağıtım şirketi İGDAŞ, İZGAZ ve diğer YİD santralleriyle yapılan görüşmelerde borçların yeniden yapılandırıldığı vurgulanırken, doğalgaz alacaklarının gecikme zammı dahil olmak üzere 15.05.2006 tarihi itibariyle 7.8 milyar YTL'ye ulaştığı vurgulandı.
'Bir şey yapamıyoruz'
Raporda, kamu kuruluşları ile olan ticari alacaklar konusunun Enerji Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı koordinatörlüğünde yapılacak görüşmeler sonucunda çözüme kavuşturulacağı için, bu konuda BOTAŞ'ın yapabileceği bir işlem bulunmadığı vurgulandı.
| Botaş'a kimin ne kadar borcu var? | | EÜAŞ* | 6 milyar. 279 milyon YTL | | HEAŞ | 505 milyon YTL | | EGO* | 780 milyon YTL | | İZGAZ | 81 milyon YTL | | YİD | 9 milyon YTL | |
* Rakamlar 15.05.2006 itibariyledir.
Son açıklamalara göre EGO'nun borcu 891 milyon YTL'ye, EÜAŞ'ın borcu ise 6.8 milyar YTL'ye ulaşmış durumda.
TEDAŞ TETAŞ'a, TETAŞ EÜAŞ'a, EÜAŞ BOTAŞ'a...
BOTAŞ'a 6.8 milyar YTL borcu olduğu ortaya çıkan EÜAŞ'ın Genel Müdürü Sefer Bütün, bu borcun 2 milyar YTL olan anaparasından daha fazla tutarda, TETAŞ'tan alacaklı olduklarını söyledi. Bütün, "Benim alacağım, borcumdan fazla. Tek sorun nakit akışında. Dağıtım şirketlerinden doğrudan alacağız. 20 dağıtım bölgesi ile anlaşma yapacağız. BOTAŞ'a borcumuzun 2.05 milyar YTL'si anapara. Biz kamuyuz, esas olan anaparadır" dedi.
Hükümet, enerji şirketlerinin kâra geçirildiği için elektriğe 3.5 yıldır zam yapmadığını, 11 milyar YTL katma değer yarattıklarını savunuyordu. Ancak, EÜAŞ'ın, gaz parasını ödemek için dahi Maliye'den para aldığı ortaya çıktı. Genel Müdür Bütün, birkaç ay önce BOTAŞ'a gönderdikleri 300 milyon YTL'nin, Maliye'den gelen 600 milyon YTL içinden yapıldığını da bildirdi.
'Faizi ne yapacaklar?'
Enerji Bakanlığı Müsteşarı Sami Demirbilek ise BOTAŞ'ın EÜAŞ'tan alacağını yorumlarken, yanlış hesap yaptığını söyledi. Demirbilek, "Yanlış hesap yapmışlar. BOTAŞ, 2 milyar YTL'lik anapara alacağını alsa nakit sıkıntısı mı kalır? Faiz alıp ne yapacak? BOTAŞ fazla parayı yine Hazine'ye göndermeyecek mi? Bu durumda faiz almanın ne faydası var?" diye konuştu.
Sorunun çözümünün TEDAŞ'ın alacaklarını toplayıp borcunu TETAŞ'a, TETAŞ'ın EÜAŞ'a, EÜAŞ'ın da BOTAŞ'a ödemesi olduğunu vurgulayan Demirbilek; Maliye'nin EÜAŞ'a para aktarımında bulunmadığını, TEDAŞ'a genel aydınlatma bedeli olarak para gönderdiğini söyledi. Bu arada, EÜAŞ'ın BOTAŞ'a 300 milyon YTL ödeme yapmasını sağlayan paranın, Özelleştirme Fonu'ndan aktarıldığı öğrenildi.
'EGO hem borcunu inkâr etti hem dava açtı'
BOTAŞ'ın raporunda borcunu ödememekte direnen EGO'nun davet edildiği görüşmelere kayıtsız kaldığı ifade edilerek, "BOTAŞ'ın şehir içine yapılan doğalgaz arzını durduramayacak olması, alacakların tahsiline yönelik olarak yapılabilecek yaptırımları da imkânsız kılmaktadır" ifadelerine yer verildi.
EGO'dan tahsilat için özel komisyon kurulduğu, ancak borcunu inkâr ederek uzlaşmaya yanaşmadığı vurgulanan raporda, şu ifadelere yer verildi:
"EGO tüm uyarılarımıza rağmen eski borçlarını ödemediği gibi 2006 yılında şubat, mart, nisan ayı gaz bedelleri ile gecikme zamlarını da ödemeyerek 247.3 milyon YTL yeni borç stoğu yaratmıştır. Borcu ile ilgili kanuni takip başlatılarak ödeme emri gönderilmiş, ancak EGO kuruluşumuzu dava etmiş ve borcu olmadığını iddia etmiştir."
|
|
|

|