|
Devlet "içeri"den, özel sektör "dışarı"dan borçlanıyor
Hazine devamlı borç ödüyor diye biliyoruz değil mi? Hazine borç ödüyor ama 2006 yılının ilk 6 ayında devletimizin iç borç stoku 244 milyar YTL'den, 249 milyar YTL'ye yükseldi.
Devlet ödüyor, ödüyor... Ama borç stoku azalmıyor. Çünkü iç borcun faizi yüksek. Ödemelerin büyük bölümü faize gidiyor. İlk altı ayda devlet baba iç borç için 19.4 milyar YTL faiz ödedi.
İyimser olanlar, "Stok önemli değil. Önemli olan iç borç stokunun milli gelire göre büyüklüğü. Milli gelir devamlı büyüdüğünden iç borç stokunun milli gelire oranı düşüyor. Bu oran 2005 yılı sonunda yüzde 50 oldu. 2006'da stok aynı kalırsa oran daha da düşecek" diyor.
Özel sektör borçlanıyor
İçeride durum böyle... Acaba dışarıda nasıl? 2006 yılının ilk altı ayında dış borç stoku, 170 milyar dolardan 189 milyar dolara tırmandı. Dış borç stokumuz 19 milyar dolar arttı. Altı ayda devletin borç stokundaki artış 800 milyon dolar dolayında. Buna karşılık, özel sektörün (bankaların ve banka dışı özel sektör kesiminin) dış borcu 18 milyar 400 milyon dolar büyüdü.
Özel sektör yurtdışından borçlanarak ülkeye oluk oluk döviz getiriyor. Özel sektör bu kadar borçlanarak ülkeye getirdiği dövizi ne yapıyor? Bir kısmıyla ucuz ucuz ithalat yapıyor. Kalanını YTL'ye çevirerek yüksek faizle devlete borç veriyor.
İyimser olanlar, "Dış borç stokunun büyümesi önemli değil. Önemli olan stokun milli gelir içindeki payının küçülmesi. 2005 yılı sonunda dış borcun milli gelire oranı yüzde 60'ın altına düştü" diyor.
Halkın sesi çıkmıyor
Eskiden borçlanmak ayıptı... İnsanlar borçlanınca dertlenir, borcu nasıl ödeyeceğinin derdine düşerdi. Günümüzde borçlanmak, daha fazla... daha fazla... daha fazla borç bulmak başarı sayılır oldu.
Günümüzde, (1) Devletin özel sektörün neden borçlandığı, borç parayla ne yapıldığı, (2) Bu borcun ana parasının ve faizinin nasıl ödeneceği, (3) Borç faizinin kimin cebinden çıktığı, çıkacağı gibi konularla kamuoyumuz pek ilgilenmiyor.
Borç, yatırımda, üretimde kullanılırsa, yatırımın ve üretimin getirisi borcun ana para ve faizini ödeyecek büyüklükteyse, borçlanmak akıl kârıdır. Hem borçlanan için, hem ekonomi için yarar sağlar.
Ama devlet gününü geçirmek için, özel sektör tüketmek için veya paraya takla attırarak kambiyo kârı elde etmek, faiz farkından yararlanmak için borçlanıyorsa, bu tür borçlanmalarda faturayı halk öder.
| Dış borç stokumuz (milyar dolar) | | 2006* Haziran | 2005 Aralık | 2000 Aralık | | Dış borç stoku | 189.8 | 170.6 | 118.7 | | - Özel | 105.4 | 87.0 | 55.7 | | - Kısa vadeli | 40.8 | 35.5 | 26.6 | | - Orta vadeli | 64.6 | 51.5 | 29.1 | | - Kamu | 84.4 | 83.6 | 63.0 | |
*2006 Haziran geçici verileri: ANKA
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
