|
 |
|
|
Temmuz ayı bütçesi
Temmuz ayında genel bütçenin faiz dışı harcamalarındaki artış hızı bu yıl ilk defa geçen yılın altına düşmüş. Mayıs ayından itibaren harcamalarda frene basılmasının etkisi hissediliyor. Ancak, buna rağmen, ilk yedi ayda yapılan harcamaların hedeflenen yıl sonu harcamasına oranı hâlâ son iki yılda gerçekleşenlerden daha yüksek. Bu durum, IMF'ye verilen bütçede faiz dışı harcama hedefini aşmama taahhüdünün tutması için sene sonuna kadar harcamaları sıkmak gerektiğini ortaya koyuyor.
Yedek ödenekler
Peki bu mümkün mü? Hükümetin yapacağını söylediklerine, bir de yapılması gerekenleri ilave ettiğimizde oldukça zor.
Temmuz ayı itibariyle personel giderleri geçen yıla göre yüzde 16 artmış. Yedi aylık harcamanın yıl sonu ödeneğine oranı yüzde 61.2. Hükümetin, çeşitli meslek guruplarına bütçede öngörülmeyen maaş artışları vermesi sonucunda ödeneklere sığmak zaten zorlaşmış.
Yıl sonuna kadar kamuda çalışan personele ancak ayda ortalama 2.5 milyar YTL ödeme yapılırsa ödeneğe sığılıyor. Oysa ilk yedi ayda personel gideri zaten ayda ortalama 2.8 milyar YTL. Bir de buna ikinci yarıda memura ödeneceği taahhüt edilen ek enflasyon farkını ilave edin. Burada ödeneklerin aşılacağı açık.
Cari transferler kaleminin artış hızında, sosyal güvenlik kurumlarına yapılan transferlerdeki gerilemeye bağlı önemli bir düşüş var. Buna rağmen bu kalemde de ilk yedi aydaki harcama oranı hâlâ son iki yılın üstünde. Yıl sonuna doğru sosyal güvenlik kurumlarına af kapsamında gelen prim tahsilatı azalacak.
Fındıkta görev zararı
TMO'ya verilen fındık alma görevinin getireceği görev zararı da bu kalemden ödenecek. Zaten bu kaleme, çiftçilere doğrudan gelir desteği ödemeleri için, diğer harcamalardan kesinti yapılarak aktarılmıştı. Burada da harcamalar ödenekleri aşar.
Sermaye transferleri kaleminde ise ağırlıklı olarak KİT'lere sermaye ödemeleri var. Enerji KİT'lerine zam yaptırmayıp zararları BOTAŞ'a yükleme politikası iflas etti. Yıl sonuna kadar ya elektrik üreten kuruluşlara bütçeden sermaye verip BOTAŞ'a olan borçlarını ödetmek, ya da elektriğe ve gaza yüksek bir zam yapmak gerekiyor. Aksi takdirde personel maaşını borçlanarak ödediği söylenen BOTAŞ, gaz bedelini ödeyemez.
Dolayısıyla bu kalemden yapılan harcamaların da yıl ödeneğine sığması çok zor.
Peki, bu ödenek aşımları, mal ve hizmet alımları ve yatırım kalemlerinde yapılacak tasarruflarla kapatılabilir mi? Kurdaki son gerileme bu kalemlerde bir miktar rahatlama yaratır. Ama bu, yukarıdaki delikleri yamamaya yetmez.
Bütçenin iç talebi programlandığı gibi kısması zor. Yeniden coşan küresel piyasalar Merkez Bankası'nın faiz artırımlarını da zora soktu. Enflasyonla mücadelede işimiz yine değerli YTL'ye kaldı.
| | Temmuz genel bütçe faiz dışı harcamaları (%) | Harcama Artışı 2005 | 2006 | Yıl Sonuna Oran 2004 | 2005 | 2006 | | Faiz Hariç Harcama | 24.7 | 20.2 | 41.7 | 51.9 | 55.7 | | Personel giderleri | 12.6 | 16.4 | 52.0 | 58.5 | 61,2 | | Sosyal güv.kur. devlet primi | 19.2 | 11.8 | 45.2 | 53.9 | 55.6 | | Mal ve hizmet alımları | 42.4 | 59.7 | 25.7 | 36.7 | 52.0 | | Cari transferler | 24.1 | 11.1 | 44,1 | 54,8 | 57,8 | | Sermaye giderleri | 95,0 | 11.6 | 18.9 | 36.8 | 36.4 | | Sermaye transferleri | 142.4 | 93.4 | 20.8 | 50.5 | 70.3 | | Borç verme | -1.6 | 108.4 | 50.4 | 49.6 | 56.2 | | Yedek ödenekler | |
foztrak@yahoo.com
|
|
|

|