|
 |
|
|
Haberlerin piyasalara etkisi
Bu ay IMF web sayfasında Türkiye'yi de içine alan ilginç bir inceleme yayımlandı.(1)
Çalışma kâğıdı ilk olarak yükselen piyasa ekonomilerinde kamunun borç seviyesinin, faizlerin enflasyon üzerindeki etkisini nasıl değiştirdiğini incelemiş. Borcun gayri safi milli hasılaya oranı yükseldikçe faizlerin etkisi azalıyor.
Çalışmanın ikinci bölümünde Brezilya, Polonya ve Türkiye'de piyasaların, haberlere nasıl tepki verdiği incelenmiş. Piyasaların tepkisi diğer ülkelerle olan faiz farkı, uzun dönemli faizler ve döviz kurunun nasıl değiştiğine bakılarak ölçülmeye çalışılmış.
Haberler ise maliye politikası tedbirleri, verileri ve bunlara ait açıklamalar yanında seçimler, IMF ile ilişkiler, ABD Merkez Bankası faizleri, derecelendirme kuruluşlarının notları ve Polonya ve Türkiye için AB ile ilgili haberlerden oluşuyor. Sonuçta ekonominin kırılgan olduğu yani kamu borcunun yüksek olduğu dönemlerde piyasaların en fazla tepkiyi maliye politikası haberlerine verdiği ortaya çıkıyor.
Açıklamanın olumsuz etkisi
Her iki bölümden elde edilen verilerden hareketle yazarlar kamu borcunun yüksekliğinin gerek doğrudan, gerekse haberlerin yarattığı beklentiler yoluyla para politikasının etkinliğini azalttığı sonucuna varıyorlar.
Türkiye ile ilgili analiz Ağustos 2001- Aralık 2002 ve Ağustos 2001- Aralık 2004 dönemleri için ayrı ayrı yapılmış. Analiz 2001-2002 arasında Türkiye'nin faiz farklarının, bütçe performansına ve Merkez Bankası'nın (TCMB) politika faizlerine oldukça duyarlı olduğunu gösteriyor. Ancak döneme 2003 ve 2004 yıllarının dahil edilmesiyle bütçenin faiz dışı fazla performansının piyasalara etkisinin anlamlı olmaktan çıktığı görülüyor. Yazarlar izlenen güçlü politikalara bağlı olarak kamu borç yükünün azalması sonucunda mali dengelerin para politikası üzerindeki baskısının zayıfladığı sonucuna varıyorlar. Maliye politikası ile ilgili olumsuz açıklama ve tedbirlerin ise dönem boyunca faiz ve kurları olumsuz etkilediği görülüyor.
Çalışmada, AB ile ilgili kötü haberlerin faiz farkı üzerindeki olumsuz etkisinin, iyi haberlerin olumlu etkisinden çok daha fazla olduğu da ortaya çıkmış.
Gerçekten 2001-2002 dönemi Türkiye'de yaşanan döviz ve bankacılık krizinden sonra kamu borcunun en yüksek seviyesine -2002 de hızla düşse de- ulaştığı dönem. 2003-2004 ise borç yükünün hızla daha normalleştiği yıllar. Ancak 2001 -2002 ile 2003-2004 ü birbirinden ayıran bir başka önemli özellik ise küresel risk iştahındaki radikal değişiklik. 2001-2002 de dibe vuran dünyada risk iştahı 2003-2004 te müthiş bir hızla artıyor.
Artan risk iştahı
Çalışmada iki dönemi karşılaştırdığımızda 2002-2004 döneminde başta ABD verileri olmak üzere uluslararası piyasalara ilişkin haberlerin öneminin de arttığı dikkati çekiyor. Bana göre bu, kamu borcunun azalmasının etkisi kadar, uluslararası piyasalarda artan risk iştahının döngü destekleyici özelliğinin de bu değişimi belirlediğini ve faiz dışı fazlada rahatlamak için erken olduğunu ortaya koyuyor.
(1) Baig, Taimur ; Kumar, Manmohan S. ; Vasishtha, Garima ; Zoli, Edda Fiscal and Monetary Nexus in Emerging Market Economies: How Does Debt Matter? IMF Çalışma Kâğıdı No. 06/184, 1 Ağustos 2006.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
