|
 |
|
|
Sosyal demokrasinin (değişen) gündemi
Görüş / Engin Önen
Dostum ve meslektaşım tarihçi Hakkı Uyar'ın danışmanlığını yaptığı bir yüksek lisans tezini (jüri üyesi sıfatıyla) okudum. Gülsüm Esmer'in hazırladığı tezin konusu "Türk Siyasal Yaşamında Ortanın Solu Düşüncesi." CHP'nin sol ve sosyal demokrasi ile tanışması, benimsemesi ve bu dönüşümün yarattığı sancılar, tartışmalar, bölünmeler...
Dönemin sosyal, siyasal koşulları eşliğinde CHP'nin fikri dönüşümü ve sosyal tasarımı ele alınırken, seçim kampanyalarındaki slogan ve afişlere de yer verilmiş.
1965 seçimlerinde kullanılan afişlerde yer alan sloganlardan birkaç örnek:
"Yapmadılar, yaptırmadılar, toprak reformunu CHP yapacak.."
"Milli petrol..."
"Ücretli tatil, sosyal sigorta, hür sendikacılık, grev, işçiye ev..."
"CHP işçiye verdiği sözü tuttu..."
"Doğu'yu dertlerinden CHP kurtaracak..."
* * *
Bu afişlere yansıyan sloganlar, CHP'nin kendine solda bir yer seçme gayretinin sonuçlarıydı. Nitekim daha önce yayınlanmış olan "ilk hedefler beyannameleri"nde de ücret sorunu, eşitlik ve sosyal adalet gibi temalara yer verildiğine tanık oluyoruz.
Hiç kuşkusuz, bazılarının söylediği gibi, sosyal demokratların veya CHP'nin kırk yıl önceki bu slogan ve hedefleri aynen benimsemesi gerektiğini söylemeyeceğim.
Böyle bir öneri gerçekçi olamaz. Çünkü toplumun sorunları ve gündemi de önemli ölçüde değişti. Bugün "Toprak işleyenin su kullananın" sloganı, kullanıldığı dönemdeki etkiyi yapmayacağı gibi, marjinalleşmiş bir mesaja dönüşür. Yine, 'Doğu sorunu'nun artık, sadece kalkınma sorunu olmaktan çıktığını söylemek yanlış olmayacaktır.
* * *
Bu tezi okuduğum ve bu konu üzerine düşündüğüm günlerde, CHP Çeşme ilçe örgütünün afişleri ile karşılaştım. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın Çeşme'de yapacağı açılışa davet niteliğindeydi. Ve sözler şöyleydi: "İrtica hayalcilerine ve etnik bölücülere karşı cumhuriyet ve laikliği savunmak için safları sıklaştıralım."
Bu sözler, CHP'nin gündeminin kırk, hatta on, onbeş yıl öncesine göre bir hayli değiştiğini gösteriyor. Haklı olarak, "O zaman irtica ve bölücülük tehdidi yoktu" denebilir. Dolayısıyla cumhuriyet ve laikliğe sahip çıkmanın önemi de vurgulanabilir.
Yine de, sosyal demokratlar, cumhuriyet ve laiklik savunusunu, toplumsal huzuru ve bütünlüğü tehdit eden, her geçen gün hızla artan eşitsizlik, işsizlik ve yoksulluk gibi sorunlarla birlikte gündemlerine almayı denemelidirler.
Çünkü bunlar, tarikat ve cemaatlerin çözemeyeceği kadar modern topluma özgü sorunlardır.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
