|
 |
|
|
Skandal zinciri!
'1 ton asbest var' denilen ancak 60 ton asbest bulunduğu ortaya çıkan zehir gemisi Otapan konusunda şirketin Hollanda'yı, Hollanda'nın da Türkiye'yi yanılttığı anlaşıldı
YILDIZ YAZICIOĞLU, ÜMRAN AVCI Ankara, İstanbul
İzmir Aliağa'da sökülmek üzere "1 ton asbest bulunduğu" bilgisiyle Hollanda'dan Türkiye'ye doğru yola çıkan Otapan adlı gemiye ilişkin süreç skandallar zincirine dönüştü. Hollanda'nın resmi notifikasyon bilgilerine güvenerek gemiyi kabul eden Türkiye, Greenpeace önderliğindeki sivil toplum örgütlerince gemide daha fazla zehirli madde bulunduğu iddiası gerçek çıkınca Otapan'ı geri çevirdi.
Bakanlığa yanlış bilgi
Otapan'ın Türkiye'ye geleceği 26 Temmuz'da ortaya çıkınca, Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mustafa Öztürk, amyant kaplama maddesi bertarafına uygun tesis olmadığını belirterek, "Bakanlığımıza izin başvurusu yok" dedi. Bir gün sonra, gemiyi getirten Aliağa'daki Şimşekler Tersanesi'nin bakanlıktan ithalat izni aldığı tespit edildi.
Çevre ve Orman Bakanlığı da Hollanda Çevre Bakanlığı'nın 1 Haziran tarihli yazısında sadece 1 ton asbest bulunduğu bilgisi üzerine geminin gelişine izin verildiğini bildirdi. Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe, "Eğer 1 ton asbest miktarı dışında atık olduğu veya yük taşındığı tespit edilirse gemiyi limana yanaştırmayız" dedi.
Ya çevreciler olmasaydı!
6 yıl boyunca Hollanda karasularında bekleyen geminin gelişine başından beni karşı çıkan Greenpeace ile Ege Çevre ve Kültür Platformu üyesi sivil toplum örgütlerinden oluşan Tehlikeli Gemi Sökümünü Önleme Girişimi de 15 Ağustos'ta bir açıklama yaparak, Hollanda'daki gönüllüler aracılığıyla, gemide açıklandığı gibi 1 değil 60 ton civarında asbest bulunduğunu bildirdi.
Bunun üzerine Pepe, 18 Ağustos'ta, Hollanda Çevre Bakanlığı'ndan yeniden yazı istediklerini, teyit edilmemesi veya gemide daha fazla atık belirlenmesi durumunda Otapan'ı Türk karasularına sokmayacaklarını açıkladı. Birkaç gün önce İzmir açıklarına ulaşan gemi de Hollanda'dan yanıt gelene kadar, Pepe'nin talimatıyla, Türk karasuları sınırı olan 6 mil açıkta bekletildi.
1 değil 54 ton
Hollanda'dan önceki gün "54 ton asbest" yanıtının gelmesi de sürece son noktayı koydu. Pepe, gemiyi kesinlikle Türk karasularına sokmayacaklarını açıklarken, Otapan'a geri dönmesi gerektiğini iletildi. Pepe'yi arayan Hollanda Çevre Bakanı Genel Sekreteri Pieter van Geel de kendilerini gemi sahibi Basilik adlı şirketin yanılttığını öne sürerek özür diledi.
Pepe: Bu hikâye bitti
ALİ KORAY UZUN Trabzon DHA
Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe, asbestli olduğu gerekçesiyle Türk karasularına girmesine izin verilmeyen Otapan adlı geminin iade edildiğini belirterek, "Bu hikâye de burada bitti" dedi.
Trabzon'un Sürmene ilçesine bağlı Çamburnu beldesi merkez camiinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler ile cuma namazı kılan Pepe, gazetecilerin soruları üzerine şunları söyledi:
"Tam 1.5 aydır Türkiye'nin gündemini meşgul eden bir konu. Asbest ihtiva eden gemi olarak Aliağa'daki gemi sökümü yapılan tesislere geliyordu. Bu yıl 30'a yakın gemi söküldü. Ancak şu realiteyi ifade etmek lazım, beyan edilen değerlerde herhangi bir tutarsızlık olması halinde gemiyi iade edeceğimizi söylemiştik."
'Kamuoyu baskısıyla gönderildi'
Tehlikeli Gemi Sökümü Önleme Girişimi sözcüsü avukat Arif Ali Cangı, gemide Van Ejik firmasının yaptığı ön değerlendirme raporunda net 10, brüt 60 ton asbest olduğuna yer verildiğini, bu raporu Çevre ve Orman Bakanlığı'na ilettiklerini söylerken, mücadelelerini şöyle anlattı: "Basel Sözleşmesi ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne baktık. Gerçeğe aykırı bildirimde, gemiye verilen iznin geçersiz olacağı ve bunu ihlal eden ülkeye geminin iadesi maddelerini tespit ettik. Elimizdeki raporları Çevre Bakanlığı'na gönderdik. Kamuoyu baskısı olmasaydı, basın konuyu gündemde tutmasaydı bu gemi sökülürdü."
Otapan ilk örnek değil
Hollanda tarafından Türkiye'ye sokulmak istenen asbestli gemi, Avrupa ülkelerinin Türkiye'yi atık deposu olarak kullanmak istemesinin ilk örneği değil. 1988 yılında Karadeniz'de 367 zehirli varil kıyılara vurdu. Bu varillerin bir İtalyan gemisinden atıldığı tespit edildi. İtalya'nın varilleri alması istendi, ancak bundan sonuç alınamadı. Varillerin Sinop ve Samsun'da iki depoda saklanmasına karar verildi.
2000 yılında da, Cezayir tarafından reddedilen MV/ Ulla gemisi, İspanya'daki termik santrallardan aldığı yükle Türkiye'ye geldi. Ambarındaki 2 bin 200 ton zehirli atıklarla kaderine terk edilen gemi, Eylül 2004'te battı. Uzun uğraşlar sonunda atıkların çıkarılması için çalışmalara başlandı. Ancak atıkların çıkarılması hâlâ bitirilmedi ve Ulla gemisi çevreyi kirletmeye devam ediyor.
|
|
|

|