|
 |
|
|
Yaz sonunda küresel piyasalar
Bu yılın ilk yarısına kadar ABD Merkez Bankası'nın (FED) faizleri artırmaya devam edip etmeyeceğine dönük yorumlar piyasaları yönlendiriyordu. FED, programlı faiz artırımlarına ara verdi. Son dönemde ABD'deki, konut piyasasına ilişkin göstergeler uluslararası finans piyasaları üzerinde daha belirleyici olmaya başladı.
ABD'de konut üretimi, satışı ve fiyatlarındaki düşme neden bu kadar önemli? Son yıllarda bu sektör dünyanın en büyük ekonomisinin motoru olmuştu. Konut üretimindeki artış istihdam, talep ve büyüme üzerinde doğrudan belirleyici olurken, sahip oldukları konutların fiyatlarındaki artışlar da Amerikalıların servetlerini artırıyordu. Bu da kazançlarının daha azını tasarruf edip daha fazla tüketmelerine neden oldu.
Son gelen yeni ve eski konut satışlarına ve fiyatlara ilişkin veriler bu sektörde yavaşlamanın başladığına işaret ediyor.
Bazı yorumcular ve finansal şirketler ABD'deki yavaşlamanın, Avrupa, Japonya ve başta Çin'le ticaret yapanlar olmak üzere, gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümeyle telafi edileceğini tahmin ediyorlar. Böylece ABD'nin cari açığının yol açtığı küresel dengesizliğin yumuşak inişle giderileceğini ve enflasyon endişelerinin de azalmasıyla FED'in önümüzdeki yıl faizleri indirmeye başlayacağını söylüyorlar. Küresel likiditenin yeniden artacağını öngörüyorlar.
Küresel dalga beklentisi
Diğer bazı yorumcular ise küresel talebin motoru olan ABD'de konut piyasasında yavaşlama değil, serbest düşüşün başladığını, bunun ekonomide yavaşlamaya değil, durgunluğa yol açacağını ileri sürüyorlar. Böyle bir durumda da, başta Çin olmak üzere, tüm ekonomilerin etkileneceğini söylüyorlar. Bunun sonucunda da 1987'de ABD'de hisse senedi piyasasındaki balonun patlamasından sonra yaşanan küresel türbülansa benzeyen bir dalga bekliyorlar.
Bu tartışma, önümüzdeki dönemde ABD konut piyasası ve büyüme verilerinin, FED kararlarının yerini alacağını ve küresel finans piyasalarındaki fiyat hareketlerinin belirleyicisi olacağını gösteriyor.
Diğer taraftan, yumuşak inişi engelleyebilecek diğer gelişmelerden de söz ediliyor.
Dünyada artan faizlerin ve petrol fiyatlarının büyüme üzerindeki gecikmeli etkilerinin henüz daha görülmediğini söyleyenler var.
Dışa bağımlılık azaltılmalı
Küresel bir yavaşlamanın politikacılar tarafından uluslararası ticaretin kısıtlanması taleplerini tetiklemesinden endişe ediliyor. Bunun ülkeler arasında ticaret savaşlarına yol açmasının ve Çin gibi yüksek rezervlere sahip ülkelerin ABD cari açığını finanse etmekten aniden vazgeçmelerinin etkilerinin büyük olacağı söyleniyor.
Ayrıca büyük ülkelerin merkez bankalarının önceden belirlenmiş stratejilere dayanan politikalarının yerini veri akışına endekslenen daha kısa vadeli politikaların alması, belirsizliği artırıyor.
Ortadoğu'da ortamın daha da kızışması ve artan küresel terör riski de piyasalarda iyimserliği her an bozabilecek gelişmeler.
Mayıs - haziranda yaşanan çalkantının yarattığı tedirginlikle başlayan yazın sonunda küresel piyasalar belirsizlik ve riskin arttığı daha engebeli bir yola giriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde bizim gibi ülkelerin uluslararası sermaye hareketlerine bağımlılıklarını azaltması daha fazla önem kazanıyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|

|