|
 |
|
|
Hazmetme kapasitesi
Geçen hafta IMF'nin web sayfasında kurumun başekonomisti ve araştırma bölümü direktörü Raghuram Rajan'ın Chicago Üniversitesi'nden aldığı izni uzatamadığı ve gelecek yılın başında üniversitedeki görevine geri döneceği açıklandı. Ondan birkaç gün sonra da Rajan'ın yaptığı bir konuşma yayımlandı.
Yabancı sermaye ve büyüme arasındaki ilişkiye değinen konuşma Rajan'ın diğer iki önemli iktisatçı Prasad ve Subramanian ile birlikte yaptıkları bir çalışmadan alınmış. Bu çalışmadaki bulgular sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasını savunan IMF'nin resmi görüşleriyle tam olarak örtüşmediği gibi, Türkiye'de de birçoklarının ezberini bozacak nitelikte.
Az kullanan çok büyümüş
1970-2004 döneminde gelişmekte olan ülkelere ait veriler karşılaştırıldığında söylenenlerin tam tersine daha az yabancı sermaye (doğrudan yatırımlar hariç) kullanan ülkelerin daha hızlı büyüdüğü ortaya çıkıyor.
Yazarlar büyüme ile yatırım ve tasarrufların ilişkisine de bakmışlar. Yüksek yatırım yapan ülkeler daha hızlı büyüyor. Ancak yüksek yatırım yapan ülkelerden iç tasarrufları diğerlerinden fazla olanlar çok daha hızlı büyümüşler. Bize sık sık söylendiği gibi, cari açığı yüksek olan ülkeler daha hızlı büyümüyor. Yatırımları artarken cari açığını düşük tutabilen ya da cari işlemler fazlası veren gelişmekte olan ekonomiler çok daha hızlı büyümüş.
Sanayileşmiş ekonomilerde ise durum tam tersi. Yani gelişmiş ekonomilerde cari açığı yüksek olan ülkeler daha hızlı büyüyor.
Rajan, bu bulguların ortaya koyduğu gelişmiş ülke ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki farkı "hazmetme kapasitesi" kavramıyla açıklamış. Ekonomilere hazmedebileceklerinden daha fazla sermaye girmesi, ya bunun etkin olarak kullanılamamasına ya da kesintisiz büyümenin engellenmesine yol açıyor.
Yazarlar hazmetme kapasitesi farklılığının, gelişmekte olan ekonomilerde mali piyasaların yeterince gelişmemiş olmasına ve güçlü sermaye girişinin yerli parayı değerlendirmesinin imalat sanayii üzerindeki etkisine bağlamışlar.
Rajan, gelişmekte olan ekonomilerde, imalat sanayiinin gelişmesinin, kesintisiz büyümenin lokomotifi olduğuna dair güçlü bulgular olduğunu söylüyor. Hizmetler sektörüyle büyüyeceğiz diyenlerin ezberini bozacak bir tespit.
Rekabet baskısı yaratıyor
Konuşmadaki bir diğer tespit de yabancı sermayeye aşırı yaslanan gelişmekte olan ekonomilerde yerli paranın değerlenmeye daha açık olduğu. Bu ekonomilerde yerli paranın aşırı değerlenmesiyle ortaya çıkan rekabet baskısı lokomotif sektör olan imalat sanayiinin gelişmesini engelliyor.
1970-2005 döneminde cari açığı daha düşük, tasarrufları daha yüksek olan ülkeler daha hızlı büyüyor, çünkü kendi tasarruflarına dayanan ekonomiler, yabancı sermayeye aşırı yaslanmıyor. Bu durumda da yerli paranın aşırı değerlenmesinin imalat sanayiini ve dış dengeyi tahrip edici etkisi yaşanmıyor.
Bu köşede imalat sanayiinin büyüme ve istihdam açısından önemini ve TL'nin aşırı değerlenmesinin ve cari açığı artırarak büyümenin sürdürülebilir olmadığını defalarca dile getirdim. Çalışmanın bulguları, hükümetin yabancı sermayeye aşırı yaslanması nedeniyle son dönemde kaçan daha hızlı ve dengeli büyüme fırsatlarını ortaya koyuyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
