|
Belediyeler malınıza el koyabilir
Geçen yıl 16.6.2005 tarihinde çıkarılan ve 5.7.2005 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 5366 sayılı "Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkındaki Kanun"a göre, nüfusu 50.000'in üzerindeki belediyeler istedikleri bölgeyi sit alanı olarak ilan edip o bölgedeki binaları yıkmak ve yeniden konut veya ticari donatı alanı olarak yapılandırmak hakkına sahipler.
Yasa, tarihi ve kültürel taşınmaz varlıklar için çıkarılmış olsa da, bu yasaya göre, belediyeler istedikleri alana el koyup bu bölgedeki tapulu araziyi bile rahatça kamulaştırabiliyorlar. Böylece, örneğin arsanın iyice azaldığı İstanbul'da, bu sayede TOKİ'ye ve diğer müteahhitlere inşaat yapacak yer bulunuyor.
Belediyelerin el koyduğu bu alanlara "yenilenme alanları" deniliyor. Bu bölgelerde olan bitenlerden kimsenin pek haberi yok. Hakları zayi olanlar şimdi, önce mahkeme ve Anayasa Mahkemesi'ne sonra da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmaya hazırlanıyorlar.
Büyük gürültü kopacak
Durum böyle iken, bir de "İstanbul Kentsel Dönüşüm Kanunu" hazırlandı. Bu yasa, muhtemelen önümüzdeki yasama döneminde çıkacak. Bu yeni hazırlanan yasa, gecekondu yaşamını yok edecek gibi görünüyor. Bu haliyle, büyük gürültü koparacak.
Kanun tasarısında neler yok ki?
Kaçak, ruhsatsız, plansız ve deprem tehdidi altındaki yerlere "yenilenme ve dönüşüm planları" uygulanacak.Bu biçimde el konulan alanlarda yeni yerleşim projeleri gündeme gelecek. Bu uygulamalar sırasında, mülkiyeti şahıslara ait yapılaşmaya da el konulabilecek. Bunlara kamulaştırma parası ödenecek veya trampa teklif edilecek.Projelere yatırım yapacak olan kamu şirketleri veya özel şirketler önceden belirlenip kamulaştırma bedelleri bu şirketlerden alınabilecek.Dönüşüm alanları 50.000 metrekareden az olmayacak."Dönüşüm alanı" konusundaki kararlar, İstanbul Belediyesi'nin ilan yerlerinde bir ay süreyle ilan edilecek. İtiraz yok ise veya ilanları kimse göremezse, "dönüşüm" kararları kesinleşecek.
Sadece bedele itiraz edilebilecek
Kesinleşen dönüşüm alanlarıyla ilgili şerhler, belediye tarafından tapu idarelerindeki kütüklerin beyanlar bölümüne kaydettirilecek. Tapu idareleri tarafından, bu beyanlara aykırı hiçbir işlem gerçekleştirilemeyecek.Uygulama alanlarında, plan, ifraz, tevhit, ruhsat, yapı kullanma izni tesisi, kat irtifakı ve mülkiyeti tesisi gibi işlemler durdurulacak. Yapım faaliyetlerine son verilecek. Gerekli hallerde ruhsatlı inşaatların devamına karar verilebilecek.12.10.2004 tarihinden önce yapılan gecekondular, yapılacak sosyal konutlardan 20 yılı aşmayacak biçimde ev alabiliyorlar. Kiracılar ve riskli yapı sahipleri de bu haktan faydalanabilirler.Kamulaştırma itirazı sadece bedele yapılabilecek.Hazine'ye ait taşınmazlar, düzenlemeyi yapacak müteahhide bedelsiz devredilecek. Satışlar gerçekleştirildiğinde proje ve uygulama giderleri çıktıktan sonraki gelirin % 25'i Hazine'ye verilecek.
Bütün yapılanlar ve yapılacaklar, bence Avrupa Birliği uygulamalarına da, Anayasa'ya da, insan hakları uygulamalarına da aykırı. Bu konuda daha hakkaniyetli bir çözüm bulunabilir.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
