|
 |
|
|
Piyasa yorumu
Gökkuşağı / Reşat Kutucular
Adam ekrana çıkmış anlatıyor ya da hanım, farketmez, piyasalar şöyle olur, piyasalar böyle olur. ABD verileri beklenenden iyi gelirse borsa yükselirmiş, yok Japonya faiz artırırsa bizim için kötü olurmuş. Piyasalar şunu istermiş, bunu istermiş...
Bazı yorumlar orta yollu ve nitelikli olsa bile bazı yorumların keskinliği insanı dehşete düşürüyor. Böyle iddialı öngörümler yapan kişinin ehliyetini merak ediyorsunuz tabii hemen. Yani eğitimi nedir, deneyimi nedir, kaç yıldır hangi pozisyonlarda çalışmıştır, hangi teknikleri kullanarak bu öngörümleri yapmaktadır, yayınlanmış makaleleri var mıdır, öngörüm sicili nasıldır gibi sorular beliriyor kafanızda. Ha bütün o uzun yorumların sonunda "Bu yorumlar kurumu bağlamaz, kişisel yorumlardır" uyarısı da yatıştırmıyor insanı. O uyarının programın başında ve ortasında da ekranda belirmesi gerekir ki insanlar bir ciddiyet ayarı yapabilsinler. Piyasa yorumunun da bir sosyal sorumluluk boyutunun olduğu, küçük palavraların ciddi zararlara yol açabileceği hiç akıldan çıkarılmamalı aslında.
* * *
Öngörüsünde yanılanın, 'Yanıldım' demeden konuşmaya devam ettiği bir ortamdayız üstelik. Kimse hesap da sormuyor "Yahu sen böyle demiştin ama öyle olmadı" diye. Yorumcu doğru öngörüm yaptığında hemen yapıştırıyor ama "daha önce öngördüğümüz gibi" övünmesini.
Bir de bilgi akışının pek de adil olmadığı bir dünyadayız, yani bazı bilgiler birilerine ötekilerden daha önce ulaşıyor ya, yorumcular bazen bu fırsatçılığı da yapıyorlar. Okutmak, dinlenmek, izlenmek için sizin bilmediğiniz bir şeyleri bilirmiş edası takınıyorlar.
* * *
Konuşmak kolay esasen. Malzeme bol. Ortalığa saçılmış vaziyette. Her gün binlerce haber havada uçuşuyor. Bir kanal zapla, akşam ABD'ye bak, sabah Uzakdoğu'ya, iki tane yorum dinle, sen de anlat hikayeni! Bir bakıyorsunuz adam çözmüş olayı! Sebep sonuç ilişkilerinde bir dans ki sormayın gitsin!
Bilindiği gibi piyasalar aslında bugünü alıp satmıyor, beklentileri alıp satıyor, yani önden gidiyor. Dolayısıyla bu haberlerle piyasa arasındaki zaman farkının iyi süzülebilmesi gerek. Daha da ötesi piyasaların öngörümüyle ilgili çeşitli teoriler var, hepsi de sadece teori. Her zaman doğru sonuç veren bir öngörüm metodu yok. Çoklu faktörlerin eşzamanlı etkileşimiyle işliyor piyasalar. Küreselleşmenin etkisiyle işleyiş iyice çok yönlü, iyice kaygan ve karmaşık hale gelmiş durumda. Yorum zorluğu giderek artmakta.
* * *
"Efendim dünyanın pek çok ülkesinde benzer yorumlar yapılıyor" diyenlere de özellikle gelişmiş piyasalarda yorum yapmanın o kadar da herkese açık bir iş olmadığını hatırlatmak gerek. Hele bizim gibi daha yirmi yaşında olan ve pek çok ergenlik dönemi krizi atlatmış piyasalardaki "yorum kalitesinin" piyasalara güvenle o kadar belirgin bir ilişkisi var ki. Medya ortamındaki yorumların mutlaka bir standardı, yorumcuların da ehliyeti olmalı.
Piyasa yorumculuğunun futbol yorumculuğundan bir farkı olmalı, öyle değil mi? Piyasalar, medyanın konuları magazinleştirme alışkanlıklarından uzak durabilmeli.
Sırf izlenebilmek için sorumsuzca atıp tutmak bu kadar da kolay olmamalı.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
