|
Amerika nereye? Türkiye nereye?
Soru "Bush nereye, Tayyip nereye?" biçiminde de sorulabilir. Bazı aklı evveller soruyu "Bush nereye, Tayyip oraya" diye yanıtlayabilir.
Şu sıralar Amerika ile Türkiye sözcüklerinin pek sık yan yana geliyor olması, bize önceki cumhurbaşkanlarından Celal Bayar'ın bir sözünü anımsattı. Bayar, Türkiye'nin Küçük Amerika olacağını söylemişti. Benzerlikler çok arttı, galiba olacağız!
Meslektaşımız Zeynep Atikkan'ın üç yılı aşan kapsamlı ve titiz çalışmasının ürünü olan kitabını (11 Eylül Amerika'yı Nasıl Değiştirdi? - Amerikan Cinneti, Yapı Kredi Yayınları, Eylül 2006) okurken kendi kendimize bazı benzerlikler icat ettik.
Örneğin, günümüz Amerika'sını tasvir ederken (447. sayfada) kullanılan şu cümleler:
"Zaafa uğramış bir entelektüel hayat, siyaset üretemeyen siyasi elitler... (...) Aydınların sessizliği, medyanın asli görevinden feragat etmesi, muhalefetin ayağını fazlasıyla denk alması vs. Amerikan toplumu savunduğu ilkelerin arkasında duramayacak kadar atalet içinde. Amerikan dış politikasına hâkim olan 'hukuksuzluğun üstünlüğü'ne zemin hazırlayan koşullar bunlar. Sonuçta 'hukuksuzluğun üstünlüğü' ve 'şiddetin üstünlüğü' hoş görülebiliyor."
Ne dersiniz; bu tasvirin Türkiye ile benzerliği var mı, yok mu? Uysa da uymasa da biz benzettik işte! Peki, şu cümlelere ne buyurulur?
"1980 Nobel İktisat Ödülü sahibi Lawrence R. Klein, kendisiyle yaptığım söyleşide 'Amerika'da en parlak beyinler şirketlerde. Siyaset ve toplum, şirketlerin gerisinden geliyor. Şirketler küreselleşirken, bunun toplum üzerindeki etkisiyle ilgilenmiyorlar. Devinimi şirketler sağlıyor' demişti. Yoksa bu sözler, entelektüeller için pazar kalmadı anlamına mı geliyordu?"
Buralardan da bir benzerlik çıkaramadıysanız, bir iki cümle daha:
"Siyasi elitler temsil yeteneklerini giderek yitirmekteydiler. Yürütmenin gücü daha da artıyor, Kongre zayıflıyordu. Amerikan demokrasisinin bel kemiğini oluşturan denetleme ve dengeleme sistemi tekliyordu."
Bizim gizli maçoluk sayılabilecek münasebetsiz benzetmelerimizi bir yana bırakıp, Zeynep Atikkan'ın gerçek bir başyapıt olan kitabını ciddiyetle okuyunuz. Amerika'nın ve dünyanın nereye gittiğini anlamak için yararlı.
Bir şiir
Dizelerimiz Osman Bozkurt'un "Üzerime Yağıyorsun" (Gerçek Sanat Yayınları, Eylül 2006) kitabından:
"Kırık kanatlarımla seni bulutlara soruyorum / Barışın yavrusu diyorlar o, ana rahminde cenin / Bilinmedik kuytularda esiyor rüzgâr / Güleç bir çocuğun gözlerinde güneşe yürüyorum"
nailgureli@milliyet.com.tr
|
|