|
 |
|
|
Küresel dönüşüm sanayimizi nasıl etkiledi?
Son günlerde bir kez daha finansal piyasalardaki dalgalanmalara odaklandık ve küresel dönüşümün sanayimiz üzerindeki etkilerini unuttuk. Oysa bu etkiler de çok önemli. TÜSİAD - Koç Üniversitesi Ekonomik Araştırma Forumu'nun Zafer Yükseler ve Ercan Türkan'a hazırlattığı rapor tam da bu soruna eğiliyor.
"Türkiye'nin Üretim ve Dış Ticaret Yapısında Dönüşüm: Küresel Yönelimler ve Yansımalar" başlığını taşıyan rapor, özellikle son yıllarda belirginlik kazanan 3 eğilim üzerinde duruyor. Bunlar (1) Üretimin uluslararasılaşması ve endüstri içi ticaretin gelişmesi (2) Üretimin ithalata bağımlılığının artması ve (3) Dış ticarette Asya ülkelerinin belirleyici hale gelmesi.
İthalata bağımlılık
Son 10 yılda Türk sanayini etkileyen bu üç eğilimi "Uluslararasılaşma", "İthalatlaşma" ve "Asyalaşma" olarak adlandıran Yükseler ve Türkan, "bu eğilimlerin etkisiyle imalat sanayinde önemli ölçekte bir dış ticaret hacmi yaratıldığını, ancak bunun katma değer ve istihdam üzerindeki olumlu yansımalarının kısıtlı olduğunu" vurguluyor.
İmalat sanayimizin özellikle 2002'den itibaren nasıl ithalata bağımlı hale geldiğini görmek için ithalatın üretime oranının nasıl geliştiğine bir bakalım.
| İmalat sanayinde ihracat / üretim değeri (%) | | 1997 | 2002 | 2005 | | İmalat Sanayi Toplamı | % 15.5 | %28.4 | %34.5 | | - Tüketim malları san. | % 24.8 | %34.4 | %41.8 | | - Ara malları san. | % 10.4 | % 17.5 | % 20.9 | | - Yatırım malları san. | % 13.0 | % 45.4 | %54.1 | |
Aynı dönemde sanayimizin ihracatı da kayda değer bir gelişme göstermiş ve ihracat / üretim oranı aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi büyümüş.
| İmalat sanayinde ithalat / üretim değeri (%) | | 1997 | 2002 | 2005 | | İmalat Sanayi Toplamı | % 32.9 | % 37.6 | % 58.9 | | - Tüketim malları san. | % 10.7 | % 12.4 | % 19.7 | | - Ara malları san. | % 36.0 | % 52.3 | % 69.5 | | - Yatırım malları san. | % 73.8 | % 76.3 | %106.5 | |
Dış ticarette patlama
Dış ticaret verilerine bir bütün olarak baktığımızda da, 2001 krizi sonrasında Türkiye'nin dış ticaretinde bir patlamanın yaşandığını görüyoruz. Türkiye'nin ihracatı 1996 - 99 döneminde ortalama % 4.6, 1999 - 2002 döneminde ortalama %10.7 artarken 2002 - 2005 döneminde yıllık ortalama artış oranı % 26.7 olmuş. Yıllık ortalama ithalatımız ise 1996 - 99 döneminde % 2.3 azaldıktan sonra 1999 - 2002 döneminde % 8.2, 2002 - 2005 döneminde ise % 31.2 büyümüş.
Tüm bu göstergeler Türkiye ekonomisinin ve Türk sanayinin, özellikle 2001'den sonra küresel sistemle çok daha kapsamlı biçimde bütünleştiğini ortaya koyuyor. Bu bütünleşmenin 2001'den sonraki hızlı büyüme sürecine katkıda bulunduğu ancak giderek büyüyen bir dış ticaret açığını ortaya çıkardığı görülüyor. Dış ticaret açığımızın nasıl "Asyalaştığını" bir başka yazıda ele alacağım.
oulagay@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
