|
Tuzumuz bol ama tuz fiyatları artıyor
Biz evlerde her yıl 300 ton, gıda sanayiinde 400 ton tuz tüketiyoruz. Tuzun büyük bölümü sanayide, tekstil, deri sanayiinde, şehir sularını yumuşatmakta kullanılıyor. Sanayinin tuz kullanımının yılda 1.5 milyon tonu aştığı tahmin ediliyor.
Tuz bizde devlet tekelinde idi. Maden Yasası ile kayatuzlarını özel sektör çıkarmaya başladı. Özelleştirme ile de Tuz Gölü'ndeki 3 işletme 3 sermaye grubuna satıldı. Bu 3 işletme Türkiye'deki tuz üretiminin yüzde 60 dolayındaki bölümünü gerçekleştiriyor. Tuz Gölü'nden yılda 1.6 milyon ton tuz çıkarılıyor.
İzmir'deki Çamaltı işletmesinde Tekel, hâlâ yılda 400 bin ton deniz tuzu üretiyor. Bu işletme de yakında özelleştirilecek.
Kayatuzu, içinde taş ve toprak olduğu için talebi zayıf bir tuz türü. Yılda 500 bin ton kaya ve kaynak tuzu üretiliyor.
Tuz Gölü ana kaynak
Deniz tuzumuz da, göl tuzumuz da, kayatuzumuz da bol... Önemli olan tuzu çıkarmak. Tüketiciye sunmak.
Bazı sanayi kolları tuzu denizden, gölden, madenden çıkarıldığı gibi kullanıyor. Ama gıda sanayii ve kaliteli üretim yapan sanayi kolları, işlenmiş (rafine edilmiş) tuz kullanmaya mecbur.
Tuzu çıkaranlar ve işleyenler ayrı firmalar. İşleyen (rafine eden) yaklaşık 280 firma var. Bunların en büyükleri yılda 70-80 bin işleme kapasitesine sahip Billur, Salina ve Metmar firmaları.
Bizim çevremizde tuz çıkaran ülkelerde deniz tuzunun tonu 10 dolar dolayında ama bu tuzun bir tonunu Türkiye'ye taşımanın maliyeti 20-25 dolar.
Devlet Tekel'i, özel tekel oldu
Türkiye'de tuz fiyatını eskiden Tekel belirlerdi. Şimdilerde Tekel'den Tuz Gölü işletmesini satın alan 3 firma belirliyor.
Tuzu işleyen rafine tuz yapan işletmeler ve sanayi tesisleri tuz fiyatındaki artıştan şikâyetçi. Özelleştirme öncesi Tekel'in ton başı 23 YTL olan ham tuz fiyatı şimdilerde 35 YTL'ye yükselmiş.
Özelleştirme ihalesiyle Tekel'in tuz işletmelerini satın alanlar, makine parkını yenilemek için yatırım yaptıklarını, tuzun kalitesini yükselttiklerini, bu nedenle fiyatları artırdıklarını söylerken, tuz kullanıcıları devlet Tekel'inin yerini özel tekelin aldığını ileri sürüyor.
Özelleştirmede Tuz Gölü'ndeki 3 işletmenin her biri ortalama 37-40-42 milyon dolardan satılmış. 2010 yılına kadar yeni tuzla açılamayacağı konusunda da alıcılara güvence verilmiş.
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
