|
 |
|
|
USAŞ 1989'da özelleşti, 2006'da devletleşti
USAŞ (Uçak Servisi A.Ş.) THY uçaklarıyla, Türkiye'deki havaalanlarından kalkan yerli yabancı uçaklara yemek servisi vermek amacıyla 1958 yılında devlet tarafından kuruldu.
1987 yılında özelleştirme programına alındı. 1989 yılında özelleştirildi. Şirketin yüzde 70 hissesini SAS aldı. SAS battı. Hisse Swissair'in sahibi olduğu Gate Gourmet isimli ikram şirketine geçti. Swissair battı. Gate Gurmet'in hisseleri ABD'de kurulan Texas Pasific Group adında bir yatırım fonu tarafından satın alındı.
Şimdilerde USAŞ'ın hisselerinin yüzde 43.73'ü İMKB'de alınıp satılıyor. Kalanı Texas Pasific Group'un. (Texas Pasific Group, bir süre Tekel'in içki fabrikalarını satın alan Mey'in yüzde 90 ortağı oldu.)
USAŞ'ın Türkiye'de 9 havaalanında ikram hazırlama tesisleri var. Bu tesislerde geçen yıl 26 milyon tepsi yemek hazırlandı. Bunun 12 milyonunu (yüzde 40'ı) THY, yüzde 60'ını yerli yabancı diğer uçak şirketleri aldı.
USAŞ yemek fabrikasıydı
USAŞ'ın 2005 yılı cirosu 159 milyon YTL. Bu cironun 63 milyon YTL'lik bölümü THY uçaklarıyla uçanların yedikleri yemekler karşılığı USAŞ'a ödenen ücretten oluşuyor.
USAŞ'ın kuruluşundan bu yana THY uçaklarında yenilen yemekleri USAŞ hazırlıyor. Fakat özelleştirmeden bu yana USAŞ, THY'nin açtığı ihaleye giriyor. En son ihale 5 yıllık süre için 2001 yılında yapılmıştı.
THY, 2007 yılının başından itibaren 5 yıllık süre için bir ihale açtı. Bu ihaleyi de USAŞ kazandı. Ama THY yönetimi daha sonra bu ihaleyi iptal etmeyi uygun gördü.
İhalenin iptalinden sonra THY yönetimi, Avusturya'da lokanta ve ikram konusunda faaliyet gösteren bir Türk işadamı, Atilla Doğudan'ın sahip olduğu Do&Co isimli şirketle ortak bir ikram şirketi kurmayı kararlaştırdı.
Bu ikram şirketi, 1 Ocak 2007'den sonra THY uçakları için yemek hazırlayacak. İşte bu aşamada ilginç bir gelişme oldu.
USAŞ'ın çoğunluk hissesine sahip (ABD'li yatırım fonu Texas Pasific Group'a ait) Gate Gurmet, USAŞ'ın 9 havaalanındaki ikram tesislerini THY'ye satmayı, bu tesislerde çalışan 1.500 dolayındaki personeli THY'ye devretmeyi kararlaştırdı. (Satış bedelinin 45 milyon dolar olduğu söyleniyor.)
THY 'kendi yemeğini yapacak'
USAŞ uçaklara ikram işinden çekilince, THY sadece kendi uçaklarının ikramını değil, USAŞ'ın ikram işinin yüzde 60'ını oluşturan (2005'te 14 milyon yemek tepsi büyüklüğüne ulaşan) pazarı da devralmış oldu.
USAŞ uçaklara ikram işinden çıkıyor ama, havaalanı lokantalarını muhafaza ediyor. USAŞ'ın Türkiye'de değişik havaalanlarında 75 restoran veya büfesi var. Bu restoran ve büfelerin mutfakları ayrı, personeli ayrı. Lokanta ve büfelerde 500 kişi çalışıyor.
Uçaklarda ikram konusunun 2 önemli ağırlığı var: (1) Hijyen/sağlık şartları... Çünkü uçakların uçuş ortamında bakteri çok çabuk ürüyor. Bu nedenle her türlü yiyecek içecekte hijyen şartlarını sağlamak şart. (2) Tüm yolcu kesimine hitap edebilecek yiyecekleri seçip hazırlamak ve damak tadını koruyabilmek... Çünkü uçaklarda yerli yabancı her kesimden farklı insanlar uçuyor. "Törkiş kebap and baklava... Very good..." yahut "Beyaz peynir and poğaça... Very good" ile müşteriyi memnun etmek mümkün olamıyor.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | PKK ve silah Olayların akışını bir hatırlayalım: İsrail, L... | |  | Çetin ALTAN | | Kanlıca iskelesi ve politikada "maskeli balo"... İstanbul'da eylül bitiminin, çeşitli semtlere... | |  | Melih AŞIK | | AKP, AB ve TSK... Avrupa Parlamentosu raporunda olsun, AB yetki... | |  | Fikret BİLA | | Ralston ile Başer arasında 'özel hat' ABD'nin PKK terörüyle mücadele için atadığı ö... | |  | Hasan CEMAL | | Bedel ödemek! Hangisini yazsam, nereden başlasam? Bazen gün... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Asker konuşur mu? Genelkurmay Başkanı Org. Büyükanıt'ın pazarte... | |  | Can Dündar | | Fransa'ya gözlük 38 yıl önce yine bir sonbahar günü Fransızla... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Bilkent camisi baba vasiyetiymiş Geçenlerde Doğramacı ve Bilkent'le ilgili bir... | |  | Semih İDİZ | | Fransa'ya kızmaya hazırlanırken bilmemiz gerekenler "Ermeni soykırımı olmadı" sözlerini hapisle c... | |  | Hasan PULUR | | Abdest suyuyla vatanı kurtarmak! MİLLET Meclisi'nin sayılı günleri vardır, hat... | |  | Derya SAZAK | | Çağrı Kanal 7'de Nazlı Ilıcak'ın "Sözün Özü" progra... | |  | Meral TAMER | | Branson, nasıl çevreci oluverdi? İngiliz Virgin Havayolları'nın sahibi Sir Ric... | |  | Tamer HEPER | | Ramazan sohbeti Mübarek ramazan ya, gazetelerde, TV'de ramaza... | |  | Yaman TÖRÜNER | | En pahalı borçlanmayı yapıyoruz Bloomberg'in 25.9.2006 tarihli raporunda özet... | |  | Güngör URAS | | USAŞ 1989'da özelleşti, 2006'da devletleşti USAŞ (Uçak Servisi A.Ş.) THY uçaklarıyla, Tür... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Satranç oyununda, ilginç bir hamle İddialar, konuşulanlar, Ankara kulislerindeki... | |
|
|