|
 |
|
|
İçecek kültüründe en zengin ülkeyiz
Ramazan dolayısıyla hatırladığımız içecekler nedense boza ve portakal suyu oluyor... Oysa Türkiye dünyanın içecek kültürü en zengin ülkesi. Şu günlerde, bunların tadına varmalı
myalcin@turk.net
1940'ların Çetin Altan'ı" diyebileceğimiz Refik Halid Karay, bir eserinde bozayı Amerika'nın popüler bir içeceği yapmıştı. Amerika'daki barlardan birinde, dirseklerini tezgaha dayamış bir grup genç, barmenden boza istiyordu. Tabii bu boza Vefa'daki gibi üstü tarçınla süslenip yanında yeni kavrulmuş leblebi atıştırılarak içilmiyordu. Barmen şeykırda bozayı buzla çalkalıyor, uzun kokteyl bardağına süzüyor, üzerine de kiraz, nane ya da frenküzümü şurubu damlatıyordu. O yıllarda plastik kamışlar icat edilmediğinden, Karay'ın hayal gücüyle bu boza, saman sapından yapılma doğal bir kamışla içiliyordu.
Bozayı, geçen 60 senede böyle bir dünya içeceği yapamadık ama ramazan sayesinde pek çok geleneksel lezzetimiz gibi hatırlıyor, yılda bir ay dahi olsa onun tadını çıkarıyoruz. Ancak diğer geleneksel içeceklerimiz mısır darısından yapılma bu kıvamlı içeceğimiz kadar şanslı değil.
Ramazan aylarında, iftar sofralarında genelde çay içiliyor, varoşlardan orta sınıflara doğru tırmanmaya çalışan kimi vatandaşlarımız televizyon reklamlarının etkisiyle kolalı içeceklere özenip onları yudumluyor, bol yıldızlı otellerdeki lüks iftarlarda ise otelcilik alışkanlığıyla ilk akla gelen -ve sunulan- portakal suyu oluyor.
Muhteşem grup
Oysa halkımızın bir bölümünün içki içmeye ara verdiği, içki zaten içmeyenlerin de geleneksel lezzetlere daha bir değer verdikleri ramazan ayları, dünyada eşine rastlanmayan içecek zenginliğimizi de yeniden keşfetmenin bir fırsatı olabilir.
Örneğin şıra... Kuru üzümden yapılan şıra, vitamin ve mineral açısından çok zengin bir içecek. Hafif mayhoş, hatta kekremsi tadıyla, iç bayan şekerli-boyalı içeceklerden farklı. İçindeki şeker, kolalı içeceklerdeki gibi, Amerikalıların genetiğini değiştirdikleri mısırdan çıkarılan glikoz şurubu değil, üzümün halis şekeri.
Yoğun şeker oranıyla, özellikle bol tereyağlı yiyecekleri iyi dengeliyor, yağı damaktan temizleyerek ağzın içinde "paslı" bir his oluşmasını engelliyor. Bursa'nın ünlü İskender kebabının "yakışığının" şıra olması boşuna değil.
Bir başka muhteşem içecek grubumuz da hoşaflar... Eskiler börek
ya da pilav gibi tereyağının hakkıyla kullanıldığı yiyeceklerin yanında, lokantalarda bardağa tanesiz hoşaf suyu koydurur, onu yudumlarlardı. Böylece yağ yine şekerle dengelenir, hazım da kolaylaşırdı. Mütevazı ortamlarda kuru üzüm hoşafının suyu içilir, daha zengin ortamlarda kayısı hoşafı suyu tercih edilirdi. İstanbul'un nispeten lüks esnaf lokantalarında ise karışık kompostonun suyu da bardaktan yudumlanırdı.
Şerbetler de çeşit çeşit
Dünyada gıda çeşitliliği ve zenginliğinde birinci durumda bulunan ülkemizde, bu zenginlik içeceklere de yansıyor. İşte nar, vişne, karadut, böğürtlen, kızılcık, kuşburnu, meyankökü, hatta sumak şerbetleri... İşte dövülmüş kavun çekirdeği içlerinden hazırlanan beyaz ve sütümsü kıvamlı İzmir içeceği "sübye"... İşte güneydoğunun, mor havuçtan yapılma lezzet ve sağlık iksiri şalgam suyu... İşte turşu ve onun lezzetli suyu...
Ayran ise başlı başına bir hazine. Hem en sağlıklı içeceklerden biri hem de İstanbul-Süleymaniye'deki esnaf lokantalarındaki kırmızı pul biberli ayranlarda yapıldığı gibi, küçük katkılarla tadı daha da çeşitlendirilmeye uygun bir lezzet... Yıllar önce Konya'da içtiğim, süzme yoğurda maden suyu katılmasıyla yapılan nefis ayranın tadı doğrusu hâlâ damağımda...
İçecek kültürü böyle zengin olan bir ülkenin yurttaşlarının, ramazanlarda yabancı otel müdürlerinin önlerine koydukları mide yakan portakal sularını ya da aslında karamel ve portakal kabuğu yağı katılmış birer meyan şurubu olan kolalı içecekler yudumlamaları, zenginliğin içinde fakirlik değil de ne?
"11 ayın sultanı!" ramazan, nefis içeceklerimizin de sultanı olmalı.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
