|
 |
|
|
Dış ticaret açığımız nasıl 'Asyalaştı'?
Küresel dönüşümün Türkiye'nin dış ticaret hacmini nasıl büyüttüğünü ve sanayimizi nasıl ithalata bağımlı hale getirdiğini gösteren verileri çarşamba günkü yazımda ortaya koymuştum. Bu verileri içeren, Zafer Yükseler ve Ercan Türkan'ın TÜSİAD Koç Üniversitesi Ekonomik Araştırma Forumu için hazırladığı raporda, dış ticaret açığımızın 2000'li yıllarda nasıl büyüdüğünü ve nasıl "Asyalaştığını" gösteren veriler de var. Aşağıdaki tablo dış ticaret açığımızın 2000'li yıllardaki gelişimini gösteriyor.
| Dış ticaret dengesi (milyon dolar) | | Ham petrol, petrol ürünleri, doğal gaz | Tekstil ve giyim | Tüm diğer ürünler | Toplam dış ticaret | | 2000 | - 8.478 | + 7.912 | - 26.162 | - 26.728 | | 2001 | - 7.456 | + 8.381 | - 10,990 | - 10.065 | | 2002 | - 7.711 | + 9.302 | - 17.086 | - 15.495 | | 2003 | - 9.642 | +11.451 | - 23.896 | - 22.087 | | 2004 | - 11.798 | +12.950 | - 35,525 | - 34.373 | | 2005 | - 17.097 | +13.995 | - 40.045 | - 43.147 | |
Tabloda görüldüğü gibi, dış ticaret açığımızı tırmandıran nedenlerin başında, petrol ve doğal gazdan kaynaklanan açığın % 100 artması geliyor. 'Kurtarıcı sektör' konumundaki tekstil - giyimden sağlanan ticaret fazlası da, 2005'de petrol gaz ithalatından kaynaklanan açığı karşılayamamış, diğer ürünlerdeki açık ise 2003'den sonra hızla büyümüş..
Aşağıdaki tablo ise dış ticaret açığımızın ağırlığının nasıl Avrupa ve Amerika'dan Asya'ya kaydığını gösteriyor:
| Dış ticaret açığımızın yapısı nasıl değişti? (%) | | 1996 | 2000 | 2005 | | 15 AB ülkesi | 56.8 | 45.3 | 22.1 | | Amerika | 13.0 | 4.7 | 4.4 | | Asya - 1 | 14.7 | 20.4 | 40.6 | | Asya - 2 | 2.1 | 15.2 | 28.4 | |
Bu tabloda Asya - 1 başlığı altında Çin, Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi Türkiye'ye öncelikle sınai ürün ve ara malları satan ülkeler, Asya - 2 başlığı altında ise Türkiye'ye öncelikle petrol ve doğal gaz satan Rusya ve Orta Asya ülkeleri yer alıyor.
Türk sanayinin son yıllarda "Asya'dan al, Avrupa'ya sat" eğilimine girdiğini belirten Yükseler ve Türkan, "Türkiye'nin dış ticaret açığı içinde Asya ülkelerinin ağırlıklı bir yapı kazanmaları, sadece bu ülkelerin dünya üretim üssü olmalarından kaynaklanmamakta, aynı zamanda Türkiye'nin bu ülkelere karşı rekabet gücünü yitirmesinden de kaynaklanmaktadır", diyor.
Asıl üzerinde durulması gereken nokta da bu zaten. Yarınki yazımda, zorlu bir sürecin henüz başında bulunduğumuzu düşündüren Çin öyküleri anlatacağım.
oulagay@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | 'Kimseye etmem şikâyet, ağlarım ben halime' Nasreddin Hoca'ya sordular: | |  | Melih AŞIK | | Mein Vater Türke Cahit Çubuk, Bolu'nun Mengen ilçesinden kalkı... | |  | Fikret BİLA | | Komutanlar ve milli burjuvazi arayışı Kuvvet komutanlarının, harp okullarının açılı... | |  | Hasan CEMAL | | İrtica diye bir tehdit yok! Cuma gecesi Ankara'dan kalktık, New York'a uç... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Zalimlik egzersizi Acıyı acıyla yenmek yöntemini Paulo Coelho'da... | |  | Can Dündar | | Adnan Menderes'le düşen uçakta... Tomris Giritlioğlu telefon etti aylar önce..... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Demirel, Batman ve Pekinler Dün, binlerce kilometre yol kat edip günü bir... | |  | Metin MÜNİR | | Tatilin ikinci günü Salonda, sallanan koltuğa oturmuş müzik dinli... | |  | Hasan PULUR | | Köşe yazarı nasıl olunur? "KÜÇÜK Hanım"ın canı gazeteci olmak, yazı yaz... | |  | Derya SAZAK | | Nasıl tükettik? Gıda güvenliği insanlığın 21. yüzyıldaki en t... | |  | Meral TAMER | | Üniversite bahçesindeki heykel parkı Önce masamda duran kitaplardan birinin adı di... | |  | Ece TEMELKURAN | | Cola Kurda! Cola Turca çıktığı günden beri, her biri dev ... | |  | Tamer HEPER | | Nostalji Her ramazan, eski ramazanlar diye nostalji ya... | |  | Osman ULAGAY | | Dış ticaret açığımız nasıl 'Asyalaştı'? Küresel dönüşümün Türkiye'nin dış ticaret hac... | |  | Güngör URAS | | Venedik Bienali'nden seçmeler İstanbul Modern'de sergilenecek Geçen yıl düzenlenen 51'inci Venedik Bienali'... | |  | Serpil YILMAZ | | Sivil toplumda 'geniş cephe' Aslına bakarsanız, bugün için dar bir grup ar... | |
|
|